„Niech przyjdzie Twoje królestwo” (Mt 6,10).
1. 10 lat temu - dnia 19 listopada 2016 roku - w Krakowie-Łagiewnikach został proklamowany Jubileuszowy Akt Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana z udziałem Episkopatu Polski i Prezydenta RP. „Nieśmiertelny Królu Wieków, Panie Jezu Chryste, nasz Boże i Zbawicielu! W Roku Jubileuszowym 1050-lecia Chrztu Polski, w roku Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia, oto my, Polacy, stajemy przed Tobą [wraz ze swymi władzami duchownymi i świeckimi], by uznać Twoje Panowanie, poddać się Twemu Prawu, zawierzyć i poświęcić Tobie naszą Ojczyznę i cały Naród”. Dzień później, w uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, akt ten był odmawiany we wszystkich polskich kościołach.
Z jednej strony ten akt stanowił pewien rodzaj inwokacji: Króluj nam, Chryste - w naszych sercach, w naszych rodzinach, w naszych parafiach, w naszych szkołach i uczelniach, w środkach społecznej komunikacji, w naszych urzędach, w miejscach pracy, służby i odpoczynku, w naszych miastach i wioskach, w całym narodzie i państwie polskim! Króluj nam, Chryste!
Pomóż w rozwoju naszego portalu
Reklama
Z drugiej strony był on zawierzeniem prawu Chrystusa całego naszego życia osobistego, rodzinnego i narodowego. Przyrzekamy bronić Twej świętej czci, głosić Twą królewską chwałę. Przyrzekamy pełnić Twoją wolę i strzec prawości naszych sumień. Przyrzekamy troszczyć się o świętość naszych rodzin i chrześcijańskie wychowanie dzieci. Przyrzekamy budować Twoje królestwo i bronić go w naszym narodzie. Przyrzekamy czynnie angażować się w życie Kościoła i strzec jego praw.
Akt ten nawiązywał do treści homilii inaugurującej pontyfikat św. Jana Pawła II: „Nie lękajcie się. Otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi! Dla Jego zbawczej władzy otwórzcie granice państw, systemów ekonomicznych, systemów politycznych oraz kierunków cywilizacyjnych. Nie lękajcie się!”.
2. Gest ten nie był niczym innym jak dalszym ciągiem tego samego ducha, który został już wcześniej przyzywany w encyklice Papieża Piusa XI, „Quas primas” z 11 grudnia 1925 roku. Encyklika ta powstała w bardzo trudnym dla Europy i Kościoła czasie. Dobiegła końca pierwsza wojna światowa, która przyniosła wielkie zniszczenia, zburzyła dotychczasowy porządek polityczny i społeczny. W Rosji zaczęto budować pierwsze ateistyczne państwo, w innych zaś krajach narastała - coraz bardziej dostrzegalna - sekularyzacja. W tym duchowym zamęcie papież pragnął przypomnieć fundamentalną prawdę o panowaniu Chrystusa nad ludźmi i instytucjami. To bowiem w Chrystusie ma swój początek i koniec wszystkiego, co rodzaj ludzki - w porządku przyrodzonym i nadprzyrodzonym - posiada i czego się spodziewa. Papież pragnął przypomnieć, że Stwórca jest jedynym Władcą całego stworzenia, niezależnie od tego, czy człowiek tę prawdę uznaje, czy też nie.
Reklama
To nic innego jak echo głębokiej prawdy filozoficznej i teologicznej obecnej w myśli św. Augustyna i św. Tomasza z Akwinu. Prawda ta stwierdza, że wszystko, co istnieje, jest bytem przygodnym - czyli takim, który nie ma w sobie samym racji swego istnienia. Stworzenie nie tylko potrzebuje Stwórcy, aby w ogóle zaistnieć (jak np. zegarek potrzebuje zegarmistrza), ale potrzebuje Go w każdej sekundzie, aby trwać w istnieniu.
W nadzwyczaj błyskotliwy sposób tę samą prawdę wyraził później Sobór Watykański II w konstytucji duszpasterskiej „Gaudium et spes”:
Reklama
„(Słuszna autonomia rzeczy ziemskich). Wielu współczesnych ludzi zdaje się żywić obawy, aby ze ściślejszego połączenia ludzkiej aktywności z religią nie wynikły trudności dla autonomii ludzi, społeczeństw czy nauk. Jeśli przez autonomię w sprawach ziemskich rozumiemy to, że rzeczy stworzone i społeczności ludzkie cieszą się własnymi prawami i wartościami, które człowiek ma stopniowo poznawać, przyjmować i porządkować, to tak rozumianej autonomii należy się domagać; nie tylko bowiem domagają się jej ludzie naszych czasów, ale odpowiada ona także woli Stwórcy. Wszystkie rzeczy bowiem z samego faktu, że są stworzone, mają własną trwałość, prawdziwość, dobroć i równocześnie własne prawa i porządek, które człowiek winien uszanować, uznawszy właściwe metody poszczególnych nauk czy sztuk. Dlatego też badanie metodyczne we wszelkich dyscyplinach naukowych, jeżeli tylko prowadzi się je w sposób prawdziwie naukowy i z poszanowaniem norm moralnych, naprawdę nigdy nie będzie się sprzeciwiać wierze, sprawy bowiem świeckie i sprawy wiary wywodzą swój początek od tego samego Boga. Owszem, kto pokornie i wytrwale usiłuje zbadać tajniki rzeczy, prowadzony jest niejako, choć nieświadomie, ręką Boga, który wszystko utrzymując sprawia, że rzeczy są tym, czym są. Dlatego niechaj wolno będzie wyrazić ubolewanie nad niektórymi postawami umysłowymi, jakich dawniej na skutek nie dość jasno rozumianej słusznej autonomii nauk nie brakowało także między samymi chrześcijanami, a które wywoławszy waśnie i spory doprowadziły umysły wielu do przeciwstawienia wiary i wiedzy.
Lecz jeśli słowom «autonomia rzeczy doczesnych» nadaje się takie znaczenie, że rzeczy stworzone nie zależą od Boga, a człowiek może ich używać bez odnoszenia ich do Boga, to każdy uznający Boga wyczuwa, jak fałszywymi są tego rodzaju zapatrywania. Stworzenie bowiem bez Stworzyciela zanika («Creatura enim sine Creatore evanescit»). Zresztą wszyscy wierzący, jakąkolwiek wyznawaliby religię, zawsze w mowie stworzeń słyszeli głos i objawienie Stwórcy. Co więcej, samo stworzenie zapada w mroki przez zapomnienie o Bogu” („Gaudium et spes”, 36).
A zatem, gdy zanika wrażliwość na Boga, zostaje też zagrożona i zniekształcona wrażliwość na człowieka. Tę prawdę wyjaśnia w prosty i zrozumiały tekst encykliki św. Jana Pawła II „Evangelium vitae”:
Reklama
„Człowiek nie potrafi już postrzegać samego siebie jako kogoś «przedziwnie odmiennego» od innych ziemskich stworzeń; uznaje, że jest tylko jedną z wielu istot żyjących, organizmem, który — w najlepszym razie — osiągnął bardzo wysoki stopień rozwoju. Zamknięty w ciasnym kręgu swojej fizycznej natury, staje się w pewien sposób «rzeczą» i przestaje rozumieć «transcendentny» charakter tego, że «istnieje jako człowiek». Dlatego nie traktuje już życia jako wspaniałego daru Bożego, który został powierzony jego odpowiedzialności, aby on strzegł go z miłością i «czcił» jako rzeczywistość «świętą». Życie staje się dla niego po prostu «rzeczą», którą on uważa za swą wyłączną własność, poddającą się bez reszty jego panowaniu i wszelkim manipulacjom. […]
Do tego zdaje się prowadzić swoisty racjonalizm techniczno-naukowy, dominujący we współczesnej kulturze, odrzucający samą ideę prawdy o stworzeniu, którą należy uznać, czy też Bożego zamysłu wobec życia, który trzeba uszanować. Jest to również prawdziwe w przypadku, kiedy lęk przed rezultatami takiej «wolności bez prawa» prowadzi niektórych do przeciwnego stanowiska «prawa bez wolności», czego przykładem są ideologie kontestujące dopuszczalność jakichkolwiek interwencji w naturę w imię niemal jej «ubóstwienia», które także tym razem nie dostrzega jej zależności od zamysłu Stwórcy.
W rzeczywistości żyjąc tak «jakby Bóg nie istniał», człowiek zatraca nie tylko tajemnicę Boga, ale również tajemnicę świata i swojego istnienia” (Jan Paweł II, „Evangelium vitae”, 22).
3. Na koniec więc, gdy - po 10 latach - pytamy samych siebie, jak dalece Jubileuszowy Akt Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana wpłynął na nasze życie, to odpowiedź na to pytanie możemy udzielić przede wszystkim osobiście, w sposób indywidualny.
Reklama
To odpowiedź na pytanie, jak dalece ja sam wprowadzam - z pomocą Bożej łaski - królestwo Boże w moje codzienne życie. I nie idzie tu bynajmniej o dobra doczesne: „Królestwo Boże to nie sprawa tego, co się je i pije, ale to sprawiedliwość, pokój i radość w Duchu Świętym” (Rz 14,17). Idzie właśnie o sprawiedliwość, pokój i radość w Duchu Świętym. Idzie o „królestwo prawdy i życia, świętości i łaski, sprawiedliwości, miłości i pokoju”. To odpowiedź na to, na ile wprowadziłem te dobra duchowe w moje codzienne, zwyczajne życie.
To wprowadzanie królestwa Bożego w codzienność najprościej wyjaśnił św. Augustyn, opisując historię ludzkości jako miejsca zmagania dwóch miłości, które zbudowały dwa sposoby współżycia w świecie: „Chociaż na świecie całym takie mnóstwo znajduje się przeróżnych narodów rozsianych po wszech krainach, narodów różniących się od siebie rozmaitymi obrzędami, zwyczajami, używających różnych języków, różnego uzbrojenia, różnej odzieży - to wszakże cały rodzaj ludzki z dwóch tylko społeczeństw się składa, które my zupełnie właściwie, idąc za naszymi księgami świętymi, dwoma państwami nazywamy. Jedno jest państwo pragnących żyć wedle ciała, drugie - pragnących żyć wedle ducha; każde w swojego rodzaju pokoju; a ponieważ osiągają to, czego pragną, więc też każde żyje w pokoju swojego rodzaju” (św. Augustyn, „De civitate Dei”, XIV,1; tłum. W. Kubicki, Kęty 2002, s. 507-508).
„Dwojaka tedy miłość dwojakie państwo uczyniła: ziemskie państwo («civitas terrena») uczyniła miłość własna aż do pogardy Boga posunięta; niebieskie państwo («civitas Dei») uczyniła miłość Boża aż do pogardy siebie samego posuniętaˮ (św. Augustyn, „De civitate Dei”, XIV, 28, s. 546). W całych dziejach ludzkości, jak i dziś, te dwie miłości walczą w naszym sercu o pierwszeństwo. Oba te „państwa” nie są konkretnymi instytucjami politycznymi ani granicami na mapie. Są to dwie postawy duchowe, które nieustannie ścierają się w ludzkich sercach oraz w dziejach świata aż do Sądu Ostatecznego.
Gdy Jezus mówi „królestwo Boże jest pośród was”, oznacza to, że kryje się ono już teraz w naszym wnętrzu, w naszym sercu, gdy to serce już zmartwychwstało i porzuciło grzeszne życie. Tak więc odpowiedź na to pytanie znajduje się już w tym momencie w naszym własnym sumieniu.
