Chcąc osłabić powstańcze nastroje, szczególnie silne w kręgach młodzieży, naczelnik rządu cywilnego w Królestwie Polskim, margrabia Aleksander Wielopolski zarządził brankę do wojska carskiego. Jej przeprowadzenie na prowincji zapowiedziano na 25 stycznia 1863 r. W celu udaremnienia branki, Komitet Centralny Narodowy, kierujący ruchem spiskowym w Królestwie, podjął decyzję o rozpoczęciu powstania w nocy z 22 na 23 stycznia. Wcześniejszy termin nie był możliwy, wobec konieczności rozesłania odpowiednich rozkazów do wszystkich województw Królestwa Polskiego.

Powstanie styczniowe zakończyło się klęską. Tysiące patriotów poległo na polach bitew, wielu zginęło na szubienicach, w więzieniach i na katordze. Tysiące żołnierzy musiało wybrać los tułacza emigranta.

Na Cmentarzu Głównym w Przemyślu znajduje się wiele powstańczych mogił i grobów. Znaleźli tu miejsce wiecznego spoczynku styczniowi powstańcy: Emilia z Wrodzińskich Machczyńska, Władysław Passelii, Leopold Prus Olszewski, Jan Migiel, Antoni Rudnicki, Konrad Odrowąż Wysocki, Ferdynand Jan Cehak, Jan Woreczek Dziaduła, Edmund Marceli Prus Studziński, Karol Zienkowski, Zenobiusz Sulima Szałowski, porucz. Leopold Wahldorf, Karol Monne. Ten ostatni - starszy inspektor kolei w Przemyślu - w czasie powstania styczniowego był szefem łączności powstańczej okręgu przemyskiego. Ojciec Wandy Monne, artystki rzeźbiarki lwowskiej, ukochanej Grottgera, późniejszej żony Karola Młodnickiego.

Pisząc o rocznicy powstania styczniowego nie sposób nie wspomnieć jednego z najbardziej zasłużonych dla Przemyśla obywateli, Leonarda Tarnawskiego. Z wykształcenia adwokat, brał czynny udział w życiu społecznym, ekonomicznym i politycznym miasta. Przyczynił się do założenia Stowarzyszenia Rękodzielników "Gwiazda" i

Towarzystwa Zaliczkowo-Rolnego. Przez wiele lat był prezesem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" i jego honorowym członkiem. W 1902 r. wybrany został posłem do Sejmu Galicyjskiego, a roku 1919 posłem do Sejmu Ustawodawczego. To z jego inicjatywy powstało "Stowarzyszenie Weteranów 1863 r.". Po jego śmierci Ziemia Przemyska (nr 53 z 13.09.1930 r.) pisała: "Kiedy w roku 1863 jako osiemnastoletni chłopiec chwytał za strzelbę z ojcowego zdjętą kołka, by razem z podobnymi wypędzić przemożnego wroga z ojczystego zagonu nie mierzył siły na zamiary" .

W tych styczniowych dniach oddajemy hołd tym wszystkim, którzy 138 lat temu chwycili za broń, aby walczyć o wolną i niepodległą Polskę.