Reklama

Szafarz Bożych tajemnic

2018-01-31 10:19

Andrzej Tarwid
Edycja warszawska 5/2018, str. IV

Andrzej Tarwid
Uczestnicy konferencji „Prymas Józef Glemp: nowe fakty i nieznane dokumenty”

Wydobywane z archiwów nieznane dokumenty z życia i posługi kard. Józefa Glempa ukazują osobę wyjątkowo pokorną i zawsze oddaną Kościołowi. Dzięki takiej postawie kapłan uniknął wielu zasadzek, a jako prymas Polski okazał się skutecznym dyplomatą i roztropnym duszpasterzem w trudnych czasach

Kiedy 38-letni doktor obojga praw – kanonicznego i cywilnego – zaczął pracę w Sekretariacie prymasa Stefana Wyszyńskiego służby specjalne PRL postanowiły objąć go „specjalnym zainteresowaniem”. Kierujący aparatem inwigilacji wcześniej mieli już pewne informacje o ks. Glempie, ale były to materiały standardowe. Podobne zbierano o każdym „wrogu socjalistycznej ojczyzny”, którymi z definicji byli kapłani, zakonnicy i siostry zakonne.

W 1967 r. sytuacja się zmieniła. – Ks. Glempa określono jako kandydata na współpracownika – powiedział prof. Jan Żaryn na konferencji „Prymas Józef Glemp: nowe fakty i nieznane dokumenty”.

Mogliście mnie porwać

Kapłan został poddany szczegółowej obserwacji. Na tej podstawie odnotowano nieprzeciętny talent do języków. A także to, że oprócz posługi kapłańskiej uczestniczy w życiu kulturalnym. Tajniaków najbardziej jednak zainteresowały kontakty z kobietami.

Reklama

Aż w 4 mieszkaniach założono podsłuchy w nadziei, że uda się zdobyć kompromitujące ks. Glempa materiały. Działania te prowadzono non stop do 1972 r. Po pięciu latach zrezygnowano z podsłuchów, gdyż nagrane rozmowy telefoniczne nigdy nie wyszły poza relacje ksiądz – wierny. Z punktu widzenia aparatu bezpieczeństwa zebrany materiał był więc bezwartościowy, bo nie mógł zostać wykorzystany do szantażu.

Mimo porażki esbecy nie rezygnowali. Kiedy ks. Glemp był na urlopie w Krynicy Morskiej, departament I MSW wysłał tam agenta w celu zwerbowania duchownego.

Z tamtego spotkania zachowało się sprawozdanie sporządzone przez esbeka. Kapłan najpierw wyraził zdziwienie, potem wykazał pewne zrozumienie dla specyfiki pracy agenta. A na koniec ks. Glemp powiedział: „Mogliście przecież mnie porwać”.

Dzisiaj brzmi to jak żart. Lecz wtedy nie był to dowcip. Przeciwnie, był to wyraz odwagi. A zarazem stanowcza odmowa dla jakiejkolwiek współpracy z aparatem bezpieczeństwa.

Taka postawa ks. Glempa miała swoje konsekwencje. Komuniści dwukrotnie zablokowali jego kandydaturę na ordynariusza diecezji. – Wszystko zmieniło się wraz z wyborem Karola Wojtyły na papieża. Jan Paweł II razem prymasem Wyszyńskim bez oglądania się na komunistów przeforsowali kandydaturę kard. Franciszka Macharskiego na metropolię krakowską. A potem kard. Glempa na ordynariusza diecezji warmińskiej – powiedział prof. Żaryn.

Kontynuator

Po śmierci Stefana kard. Wyszyńskiego, Jan Paweł II mianował bp. Glempa metropolitą warszawskim i gnieźnieńskim, co wiązało się z przyznaniem godności prymasa Polski. Było to w lipcu 1981r. W kraju trwał karnawał „Solidarności”, a komuniści w skrytości przygotowywali się do wprowadzenia stanu wojennego.

Prymas Glemp nie znał planów władzy. Podczas spotkań z przedstawicielami PZPR i „Solidarności” namawiał obie strony do porozumienia. – Kluczem do zrozumienia postawy prymasa Glempa była obawa, że nieuwzględniające geopolitycznych uwarunkować żądania doprowadzą do rozlewu krwi – powiedział dr Rafał Łatka.

Ta sama argumentacja przełożyła się na krytyczną postawę Prymasa wobec radykalnych przywódców opozycji demokratycznej. A także kapłanów, którzy swoimi działaniami wykraczali poza niesienie duszpasterskiej pomocy robotnikom.

Dystans kard. Glempa wobec działań strice politycznych nie oznaczał bierności. Cztery dni po wprowadzeniu stanu wojennego powstał Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. Jego członkowie nieśli pomoc materialną, prawną, medyczną oraz w zakresie pośrednictwa pracy represjonowanym i rodzinom internowanych. 21 grudnia 1981 r. kard. Glemp skierował pismo do Wojciecha Jaruzelskiego z prośbą o umożliwienie wszystkim kuriom zorganizowania posługi duszpasterskiej w ośrodkach internowania. Posługę taką niosło 40 kapłanów.

Prymas Glemp był kontynuatorem linii swoich poprzedników – kardynałów Hlonda i Wyszyńskiego. Na konferencji mówił o tym dr Zbigniew Stanucha, który przypomniał działania podejmowane przez kolejnych hierarchów na Pomorzu Zachodnim. – Kard. Hlond położył podwaliny pod Kościół na tych ziemiach po 1945 r. Kard. Wyszyński wzmocnił wiarę. Z kolei prymas Glemp podczas swoich wizyt dziękował księżom i świeckim za to, co się na Ziemiach Zachodnich dokonało – ocenił historyk z Instytutu Pamięci Narodowej i dodał, że Jan Paweł II odwiedził Szczecin w 1987r. dzięki osobistemu wstawiennictwu Prymasa Polski.

Dyskretny właz do Nieba

W 1988 r. Jan Paweł II zadecydował, że kard. Glemp będzie uczestniczył w watykańskiej delegacji udającej się do Związku Radzieckiego na jubileusz 1000-lecia chrztu Rusi. Podczas tej wizyty Prymas odbył rozmowy z radzieckimi ministrami, w wyniku których strona rosyjska zgodziła się na postawienie krzyża na cmentarzu w Katyniu.

Po powrocie do kraju kard. Glemp o sprawie krzyża rozmawiał jeszcze z ambasadorami Związku Radzieckiego w Warszawie i polskim w Moskwie. A potem podjął szereg innych drobiazgowych działań. Sprawiły one, że do Katynia pojechał cement, piasek, gwoździe oraz wszystkie inne elementy niezbędnego do zamontowania drewnianego krzyża. – To pokazuje ogromną determinację, że nawet najdrobniejszych szczegół nie może być zaniedbany – oceniła dr Milena Kindziuk, autorka biografii kard. Glempa.

30 października 1988 r. prymas Glemp modlił się pod ustawionym krzyżem razem z ks. Zdzisławem Peszkowskim, kapelanem Rodzin Katyńskich. – Sprawa Katynia została bliska Prymasowi do końca życia – powiedziała dr Kindziuk i przypomniała kazanie wygłoszone po katastrofie smoleńskiej w katedrze polowej WP 10 kwietnia 2010 r. Prymas powiedział wówczas, że „w pobliżu Katynia jest jakby dyskretny właz do Nieba, przez który przed 70 laty przechodzili polscy żołnierze czwórkami. Teraz przeszli dwaj prezydenci, kilku generałów, biskupów i ministrowie”. – 5 lat temu, 23 stycznia 2013 r., przeszedł przez ten dyskretny właz także kard. Glemp – powiedziała na koniec dr Milena Kindziuk.

Słowa-klucze

Sympozjum odbyło się w Domu Arcybiskupów Warszawskich. Po zakończeniu konferencji jej uczestniczy przeszli do archikatedry św. Jana Chrzciciela, gdzie odbyła się Msza św. w intencji kard. Józefa Glempa. Koncelebrowanej Eucharystii przewodniczył kard. Kazimierz Nycz, który w homilii powiedział: – Posługę kard. Glempa można opisać takimi słowami jak pasterz, sługa i wierny szafarz Bożych tajemnic. Wszystko inne, o czym będziemy wspominać w sympozjach, w spotkaniach, w refleksjach wokół osoby kard. Glempa, jest dodane – podkreślił Metropolita Warszawski.

Tagi:
kard. Józef Glemp

Reklama

Kard. Nycz: kard. Glemp podejmował mądre i radykalne kroki

2019-01-24 12:44

Gość Warszawski, archwwa.pl, lk / Warszawa (KAI)

Żył w niezwykle ciekawych czasach. Zmieniało się radykalnie otoczenie zewnętrze jego funkcji prymasowskiej, zmieniała się także sytuacja wewnątrz Kościoła. Wszystko to wymagało mądrych i radykalnych kroków i on je podejmował - mówił o kard. Józefie Glempie jego następca w archidiecezji warszawskiej kard. Kazimierz Nycz w środę podczas wieczornej Mszy św. w 6. rocznicę śmierci prymasa Polski.

Piotr Drzewiecki

W intencji kard. Józefa Glempa modlili się mieszkańcy stolicy w w warszawskiej bazylice archikatedralnej. W jej podziemiach znajduje się grób śp. prymasa Polski.

Eucharystię koncelebrowali m.in. bp Wiesław Lechowicz, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. duszpasterstwa emigracji polskiej oraz biskupi pomocniczy archidiecezji warszawskiej: Rafał Markowski i Piotr Jarecki.

Metropolita warszawski przypomniał, że jego poprzednik na urzędzie arcybiskupa warszawskiego "żył w niezwykle ciekawych czasach". - Zmieniało się radykalnie otoczenie zewnętrze jego funkcji prymasowskiej, przewodniczącego Episkopatu Polski, a przede wszystkim arcybiskupa Warszawy, a przedtem także Gniezna. Zmieniała się także sytuacja wewnątrz Kościoła. Wszystko to wymagało mądrych i radykalnych kroków i on je podejmował - mówił kard. Nycz.

W Mszy św. uczestniczyli m.in. rektorzy i wykładowcy Wyższego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie oraz Archidiecezjalnego Seminarium Misyjnego „Redemptoris Mater”, a także przedstawiciele innych stołecznych uczelni, zgromadzeń zakonnych, katolickich stowarzyszeń i wspólnot.

- Wasza obecność świadczy o tym, ile ważnych dzieł prowadził, za ile spraw brał odpowiedzialność, ile rzeczy stworzył. Troska o kapłanów, zgromadzenia zakonne, dwa seminaria duchowne, o katechizację, duszpasterstwo w parafiach - wyliczał kardynał. - Za to wszystko chcemy Panu Bogu podziękować, a równocześnie prosić, by miłosierny Pan przyjął go do swojej chwały i nagrodził jego doczesne, wcale niełatwe życie – podkreślił metropolita warszawski.

Kard. Nycz zaznaczył też, że kard. Józef Glemp „z wielką godnością służył sprawom publicznym, w których po części czuł się mediatorem, bojąc się bardzo, żeby w Polsce nie stało się coś złego, nie polała się krew”. - Z perspektywy lat trzeba przyznać mu rację. W tamtych problemach był naszym przewodnikiem, a przy tym był ciepłym, dobrym człowiekiem, księdzem, biskupem, kardynałem i prymasem Polski – dodał metropolita.

Kard. Józef Glemp urodził się w Inowrocławiu 18 grudnia 1929 r. w rodzinie robotniczej. Po maturze wstąpił do Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1956 r. W 1967 r. został osobistym sekretarzem prymasa Stefana Wyszyńskiego.

W marcu 1979 został biskupem diecezji warmińskiej, sakrę przyjął z rąk prymasa Stefana Wyszyńskiego. Po jego śmierci w maju 1981 został arcybiskupem warszawskim i gnieźnieńskim oraz prymasem Polski.

W 1983 r. otrzymał godność kardynała. Jako ostatni z prymasów przez wiele lat łączył funkcję metropolity warszawskiego i gnieźnieńskiego z funkcją przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski. Jako opiekun polskiej emigracji odwiedzał Polonię na całym świecie.

W 2007 r. kard. Glemp przeszedł na emeryturę. Decyzją papieża Benedykta XVI tytuł prymasa zachował do 80. roku życia, czyli do 2009 r. Zmarł 23 stycznia 2013 r. w Warszawie w wieku 83 lat. Został pochowany w kryptach archikatedry warszawskiej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Serce Ojca

2019-09-10 12:59

Krzysztof Osuch SJ
Niedziela Ogólnopolska 37/2019, str. 27

To wielkie zło i nieszczęście, gdy stworzenie trwale konfliktuje się ze swoim Stwórcą. Gdy mówi Mu: Nie jesteś dla mnie ważny i godny uwagi. Ja sam zdecyduję, co lub kogo uznam za mojego boga. Dla Izraelitów kimś ważniejszym od Boga Jedynego, który ich wyprowadził z ziemi egipskiej, okazał się posąg cielca odlanego z metalu. Ot, osłuchana historia, ale rzecz to niebywała. Właściwie nie dziwią słowa Pana do Mojżesza: „Pozwól Mi, aby rozpalił się gniew mój na nich. Chcę ich wyniszczyć”. Wiemy, nie było to (i być nie mogło) ostatnie słowo „Miłośnika życia” w sprawie ludu zdążającego do Ziemi Obiecanej! Słów Pana było jeszcze wiele. Bywały mocne, napominające, ale zawsze chodziło w nich o wykrzesanie postawy przyjęcia i odwzajemnienia wspaniałej miłości Boga do człowieka.

O to samo chodzi w ostatecznym i najważniejszym Słowie, które wyrzekł do nas Ojciec w Synu Jednorodzonym, gdy Ten stał się człowiekiem dla naszego zbawienia. Kościół, my wszyscy nie mamy niczego ważniejszego do roboty niż to Słowo zgłębiać, w Nim mieszkać i Je wszystkim narodom zwiastować, głosić. Nawet dawni „bluźniercy, prześladowcy i oszczercy” są – jak Szaweł – zaproszeni do pracy w Kościele. Nikt z góry nie jest spisany na straty, bo „Chrystus Jezus przyszedł na świat zbawić grzeszników”.

A w przypowieści, słusznie zwanej Ewangelią w Ewangelii i perłą Łukaszowej Ewangelii, mowa jest o trudnej i burzliwej relacji dwóch synów z ich ojcem. Dość łatwo odnajdziemy się w starszym lub młodszym. Ale najważniejsze jest to, że Jezus odsłania prawdę o Sercu Ojca. Wykorzystajmy szansę, by zagłębić się i w tym, jaka – jak bezdenna, nieskończona, niewyczerpalna – jest miłość Boga Ojca do nas, ludzi, i zachwycić nią. Oto my wszyscy, bez wyjątku, jako biedni grzesznicy, nieraz lekkomyślnie naruszający sprawiedliwy ład Bożych praw, możemy wciąż na nowo powracać i ze skruchą w sercu stawać przed miłującym nas Ojcem. On, który stworzył nas jako podobnych sobie, ponad wszystko zatroskany jest o nasze doczesne i wieczne dobro, szczęście. Skoro tak, to mamy w ręku dość powodów, by się radować. A w niedzielnej Eucharystii przeżywać przedsmak uczty w Niebie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Papież: warto dostrzec morza dobra, w którym jesteśmy zanurzeni

2019-09-16 14:21

vaticannews / Watykan (KAI)

Papież Franciszek przyjął dzisiaj na audiencji pracowników lokalnych oddziałów Włoskiego Radia i Telewizji (RAI). Zwrócił uwagę, że globalizacja może być szkodliwa lub dobra, wszystko zależy od sposobu jej realizacji. Zaznaczył, że globalizacja może prowadzić do jednolitości – zabijać bogactwo i wyjątkowość pojedynczych ludów, nie oddawać różnorodności kultur i tradycji. Może też dążyć do zjednoczenia wszystkich, ale z poszanowaniem dla osób, grup społecznych, narodów w ich bogactwie i wyjątkowości, wtedy jest ona dobra, ponieważ pozwala razem wzrastać.

Grzegorz Gałązka

Ojciec Święty posłużył się obrazem kuli i wielościanu. W przypadku kuli wszystko jest równe, jednolite, każdy punkt jest w takiej samej odległości od centrum, nie ma różnic; natomiast w przypadku wielościanu jest spójność, ale także różnorodność i zmienność odległości.

Działalność oddziałów regionalnych RAI-u idzie w dwóch kierunkach. Pierwszy wyraża się w zanurzeniu w codzienność, tę lokalną, bliską ludzi i zdarzeń. Drugi kierunek polega na pokazaniu tej rzeczywistości w perspektywie wartości, które składają się na życie i historię ludzi. Chodzi o udzielenie głosu biedzie, wyzwaniom oraz różnorodnym potrzebom.

"Dlatego jestem przekonany, że informacja lokalna nie powinna być uważana za mniej ważną od informacji krajowej. Wręcz przeciwnie, powiedziałbym, że jest to informacja bardziej oryginalna i prawdziwa w świecie mass-mediów, ponieważ nie kieruje się logiką zysku i popularności, ale przekazuje jedynie głos ludzi, we wszystkich swoich aspektach, w różnych wymiarach życia społecznego, kulturalnego i duchowego. Spełnia ponadto bardzo ważne zadanie dowartościowania rzeczywistości i kultury lokalnej, bez której również jedność narodu nie byłaby możliwa” - powiedział papież.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem