Reklama

Zdrowie

Nie dać się grypie

Równo 100 lat temu wirus grypy wywołał największą pandemię w dziejach świata. Do tej pory skala zachorowań na hiszpankę i liczba jej ofiar z lat 1918-19 się nie powtórzyły, ale grypa nadal jest groźną chorobą zakaźną i co roku zbiera śmiertelne żniwo. Przykładowo tylko w lutym 2019 r. w Polsce zanotowano ok. 850 tys. przypadków grypy. W wyniku komplikacji pogrypowych w tym samym miesiącu zmarło 81 osób

Wiadomo, że szczyt zachorowań przypada na miesiące zimowe. Wiadomo też, że chociaż nie ma środka, który zabezpieczyłby przed grypą w 100 procentach, to zaszczepienie się przeciwko jej wirusowi zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania, a jeżeli już do niego dojdzie, choroba ma lżejszy przebieg.

Na przeciwległym biegunie przytoczonych liczb i faktów znajduje się bardzo niska statystyka zaczepień przeciwko grypie, która wśród dorosłych w Polsce wynosi ok. 3,9 proc., a wśród dzieci zaledwie 1 proc.

Od ponad pół wieku

Okres ponad 50 lat – bo od tylu stosowana jest szczepionka przeciwko grypie – pozwolił zebrać wystarczająco dużo danych na temat jej działania. Skuteczność szczepionki u dorosłych poniżej 65. roku życia szacuje się na 70-89 proc.

Reklama

Wirus grypy szybko się mutuje, dlatego co roku skład szczepionki jest modyfikowany, a do aptek trafia nowa seria. Zgodnie z zaleceniami WHO zmieniany jest przynajmniej jeden z rodzajów wirusa, z których wytwarzane są szczepionki. Konsekwencją szybkiej mutacji wirusa jest też fakt, że przeciwko grypie powinniśmy się szczepić co roku. To jedyny minus – bo poza tym lekarze nie mają wątpliwości, że szczepienia są bezpieczne i przynoszą konkretne korzyści, w skali zarówno indywidualnej, jak i całego kraju.

Dla kogo szczepionka?

Przytoczone na wstępie liczby świadczą, że skala zachorowań na grypę to duży problem. Dotyczy to zwłaszcza jej powikłań, którymi są m.in.: zapalenie oskrzeli i płuc, angina, zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia sercowego, a u osób chorujących przewlekle – zaostrzenie astmy, choroby niedokrwiennej serca, cukrzycy. W przypadku matek spodziewających się dziecka może dojść do poronienia. Chociaż na powikłania narażeni są w większym stopniu seniorzy, wśród wielu przypadków pogrypowych komplikacji u młodych osób znany jest przypadek Patryka z Lublińca, który zachorował na grypę w wieku 16 lat. W wyniku powikłań zdrowy dotąd chłopak doznał uszkodzenia mięśnia sercowego w takim stopniu, że jedynym ratunkiem dla niego był przeszczep serca. Od tamtej pory przy różnych okazjach opowiada o swoim przypadku i przekonuje, by nie bagatelizować grypy.

– Wszyscy powinniśmy się szczepić. W tej chwili mamy bardzo niski poziom szczepienia. W zeszłym roku 150 osób zmarło z powodu grypy. To absurdalna śmierć, której można było uniknąć – przekonuje dr hab. med. Jarosław Pinkas, główny inspektor sanitarny.

Reklama

Obok osób w wieku powyżej 65. roku życia o zaszczepieniu się powinni pamiętać pacjenci z chorobami przewlekłymi, takimi jak astma, POChP, nadciśnienie, cukrzyca, oraz osoby pracujące w dużych skupiskach ludzkich – np. w supermarketach, placówkach służby zdrowia, szkołach – a także dzieci.

Czas potrzebny na wykształcenie odporności po szczepieniu to 2-3 tygodnie, dlatego optymalny termin szczepienia to wrzesień i październik. Jeżeli jednak nie zdążyliśmy a chcemy to zrobić, nie ma przeciwwskazań, aby zaszczepić się później. Wielu pracodawców po przekalkulowaniu kosztów leków, zwolnień lekarskich z tytułu choroby czy opieki na dzieckiem doszło do wniosku, że bardziej się opłaca zapłacić za profilaktyczne szczepienia pracowników. Podobną decyzję podjęły władze samorządowe wielu miast i gmin.

Łyżka dziegciu

Łyżkę dziegciu do tej beczki miodu dodają co roku przeciwnicy szczepionek, którzy jesienią wzniecają dyskusje o celowości szczepień przeciw grypie. Najłagodniejszym argumentem, który pada, jest ten, że szczepionki przeciwko grypie nie działają, bo mimo poddania się szczepieniu ktoś zachorował. Nie da się jednak udowodnić, jak ciężki przebieg miałaby choroba u konkretnego pacjenta bez zaszczepienia go.

Antyszczepionkowcy szermują również argumentem NOP, czyli niepożądanych odczynów poszczepiennych. Lekarze praktycy, którzy na co dzień obserwują reakcje pacjentów, wiedzą, że zdarza się, iż szczepionka wywołuje działania niepożądane, które jednak nie są groźne dla zdrowia. Reakcje miejscowe to zaczerwienienie, ból lub obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, które ustępują po 1-2 dniach. Zdarzają się również reakcje ogólnoustrojowe, jak krótkotrwałe złe samopoczucie, ból głowy lub mięśni czy niewysoka gorączka. Występują one częściej u osób, które szczepią się po raz pierwszy.

W tym roku zaistniały problemy z dystrybucją szczepionki, która trafiła do aptek z opóźnieniem. W dodatku nie wszyscy zainteresowani zdążyli się zaszczepić, bo szczepionka Vaxigrip Tetra – jedyna, która w 50 proc. jest refundowana dla pacjentów, którzy ukończyli 65 lat – szybko została wykupiona. Dostępna jest inna szczepionka, ale nierefundowana przez NFZ.

Jak sobie radzić z wirusem?

Przede wszystkim trzeba pamiętać o profilaktyce. Elementarz profilaktyki to: stosowanie chusteczek jednorazowych, unikanie dużych skupisk ludzi i kontaktu z osobami chorymi, częste i dokładne mycie rąk. Specjaliści od higieny uważają, że większość z nas myje ręce niezbyt dokładnie – stąd przypomnienie: mycie rąk mydłem powinno trwać przynajmniej 20 sekund.

W naszą odporność warto inwestować przez cały rok – podstawowe przypomnienia to: wysypianie się, urozmaicona dieta, bogata w witaminę C, fizyczna aktywność, zwłaszcza na świeżym powietrzu. W okresie, gdy działa centralne ogrzewanie, trzeba regularnie wietrzyć pomieszczenia, w których przebywamy, korzystne jest stosowanie nawilżaczy na kaloryfery.

Klasyczne i najczęstsze objawy infekcji wirusem grypy to: wysoka gorączka, bóle mięśni i stawów, ogólne rozbicie. Lekarze zwracają jednak uwagę, że czasami grypa przebiega bez typowych objawów i przypomina „zwykłe przeziębienie”. Grypy nie wolno „przechodzić”, bo w ten sposób narażamy siebie i innych, których spotykamy w miejscu pracy, szkole, środkach komunikacji.

Ze statystyki dostępnej na stronie Państwowego Zakładu Higieny wynika, że sezon grypowy już się rozpoczął. W dniach 23-31 października br. zarejestrowano w Polsce ponad 129 tys. zachorowań i podejrzeń zachorowań na grypę. Najwyższy czas pomyśleć o profilaktyce.

2019-11-13 08:09

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Próchnica dokuczała naszym przodkom już 9 tys. lat temu

[ TEMATY ]

choroba

Adobe.Stock

Na zębach ludzi, żyjących niemal 9 tys. lat temu na terenie dzisiejszej Polski, naukowcy wykryli ślady próchnicy. Najstarsze oznaki tej bakteryjnej choroby mogły być efektem spożywania owoców i miodu - przypuszczają badający to zjawisko naukowcy z UKSW w Warszawie.

Próchnica to dziś choroba bardzo rozpowszechniona. Z analiz opublikowanych w 2015 r. przez międzynarodowy zespół kierowany przez prof. Wagnera Marcenesa z Queen Mary University w Londynie wynika, że na nieleczoną próchnicę cierpi ponad 2,4 mld ludzi. Co roku pojawia się ponad 190 milionów nowych zachorowań.

Badacze odległej przeszłości człowieka zakładali, że próchnica stała się powszechna dopiero w czasach, kiedy człowiek zaczął prowadzić osiadły tryb życia i korzystać z bardziej przetworzonych produktów zbożowych. Na terenie Polski pierwsi rolnicy pojawili się około 7 tys. lat temu. Dlatego najnowsze wyniki badań zębów ludzi, którzy żyli w obecnej północno-wschodniej Polsce jeszcze tysiące lat wcześniej, czyli niemal 9 tys. lat temu - są dla naukowców pewnym zaskoczeniem.

"Próchnicę wykryliśmy zarówno na zębach trzyletniego dziecka, jak i dwóch dorosłych osób" - opowiada PAP prof. Jacek Tomczyk z Instytutu Nauk Biologicznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW) w Warszawie. Szczątki pochodzą z dwóch miejsc: Pierkunowa-Giżycko na Mazurach i Woźnejwsi na skraju Biebrzańskiego Parku Narodowego. W przypadku szczątków dziecka zachowały się nawet fragmenty jego żuchwy i szczęki.

Wszystkie wspomniane kości odkryto jeszcze w latach 60. XX w. Jak mówi prof. Tomczyk, wcześniej do ich badań zastosowano metody makroskopowe - wykonano podstawowe pomiary metryczne, określono też wiek i płeć osobników. Wówczas jednak nie stwierdzono u nich chorób zębów.

"Teraz jednak w ocenie chorób zębów stosowane są nie tylko metody makroskopowe. Do analiz wykorzystaliśmy kamerę fluorescencyjną i różne metody obrazowania rentgenowskiego. W ten sposób wykryliśmy próchnicę, która nie była dużym ubytkiem szkliwa" - dodaje naukowiec. Ślady próchnicy zachowały się na zębach trzonowych, bogatych w bruzdy i zagłębienia, o nieregularnej powierzchni. Trudno rzecz jasna spekulować, czy próchnica ta rozwinęłaby się dalej, gdyby pradziejowi właściciele zębów żyli dłużej.

Dzięki analizom izotopów węgla i azotu badacze ustalili, z czego składała się dieta zmarłych.

"W dużej mierze spożywali oni ryby, zapewne jesiotry. Ryby słodkowodne zawierają argininę, która ma działanie przeciwpróchnicze. Ta substancja jest nawet dziś dodawana do niektórych past do zębów. Wygląda więc na to, że dzięki diecie próchnica nie rozwinęła się u nich bardziej" - sugeruje antropolog, prof. Krzysztof Szostek z Instytutu Nauk Biologicznych UKSW w Warszawie, który zajmował się analizami izotopów.

Nasi przodkowie, żyjący w okresie mezolitu - epoce między paleolitem (starszą epoką kamienia) a neolitem (młodszą epoką kamienia, kiedy upowszechniło się rolnictwo) - często łowili ryby. Używali do tego harpunów, a nawet sieci plecionych z włókien roślinnych. Wówczas też po raz pierwszy korzystali z łodzi wiosłowych, tzw. dłubanek - wykonanych z jednego z pojedynczego pnia drzewa.

Dlaczego próchnica pojawiła się w zębach osób, które prowadziły zbieracko-łowiecki tryb życia? Naukowcy wskazują, że ludzie ci żywili się tym, co znaleźli. Bywały to jagody i inne owoce runa leśnego, a może i miód. To oznaczać może całkiem sporo węglowodanów, które sprzyjają próchnicy.

"Próchnica ma różne przyczyny. Nie jest ona związana wyłącznie z dietą. Zależy też od nawyków żywieniowych - częstości spożywania posiłków czy składu i pH śliny. Chociaż osoby spożywające więcej słodkich produktów mają większe ryzyko rozwinięcia próchnicy. Z badań przeprowadzonych na szczątkach z tego samego okresu z Europy południowej i zachodniej - Hiszpanii czy Portugali - wiemy, że tam próchnica była bardziej powszechna, niż na obszarze północnej Europy. Zapewne jednym z głównych czynników tej różnicy była właśnie dieta” - uważa prof. Szostek.

Artykuł na temat badań ukazał się w "Journal of Archaeological Science – Reports" (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352409X19306017) (PAP)

autor: Szymon Zdziebłowski

szz/ zan/

CZYTAJ DALEJ

PRENUMERATA TYGODNIKA KATOLICKIEGO „NIEDZIELA”

Bożena Sztajner/Niedziela

JAK ZAMÓWIĆ PRENUMERATĘ „NIEDZIELI”

PRENUMERATA KRAJOWA
494,00 zł roczna
247,00 zł półroczna
123,50 zł kwartalna

Cena prenumeraty zawiera koszt wysyłki 1 egzemplarza.

Numer konta dla prenumeraty krajowej (złotówkowe):
86 1020 1664 0000 3102 0019 7418

PRENUMERATA ZAGRANICZNA (kwartalna)
237,90 zł pocztą zwykłą do krajów Europy
285,87 zł pocztą lotniczą do krajów Europy
285,87 zł pocztą lotniczą do krajów Ameryki

Przy zamawianiu prenumeraty zagranicznej półrocznej należy kwotę za prenumeratę kwartalną pomnożyć przez 2, a zagranicznej rocznej – przez 4.
Numer konta dla prenumeraty zagranicznej (dla wpłat złotówkowych):
kod BIC (SWIFT) BPKOPLPW PL 86 1020 1664 0000 3102 0019 7418

Zamów

TELEFONICZNIE:
tel. (34) 324-36-45,
centrala: tel. (34) 369-43-00
lub (34) 365-19-17

LISTOWNIE:
Redakcja Tygodnika Katolickiego „Niedziela”
ul. 3 Maja 12,
42-200 Częstochowa

E-MAILEM:
kolportaz.niedziela@niedziela.pl

Wpłaty należy kierować na konto:
PKO BP I/O Częstochowa 86 1020 1664 0000 3102 0019 7418
lub przekazem pocztowym pod adresem Redakcji:
Tygodnik Katolicki „Niedziela”
ul. 3 Maja 12,
42-200 Częstochowa.
W tytule przelewu należy wpisać rodzaj prenumeraty i edycję diecezjalną, którą chcą Państwo zamówić.

CZYTAJ DALEJ

Groźny wypadek Holendra Fabio Jakobsena na finiszu pierwszego etapu kolarskiego Tour de Pologne

2020-08-05 18:55

[ TEMATY ]

Tour de Pologne

PAP

Do makabrycznej kraksy doszło na finiszu pierwszego etapu 77. Tour de Pologne w Katowicach, w której mocno ucierpiał Holender Fabio Jakobsen (Deceuninck-Quick Step).

Pierwszy linię mety minął inny Holender Dylan Groenewegen (Jumbo-Visma), ale tuż przed „kreską” zepchnął na barierki swojego rodaka. Jakobsen z ogromnym impetem wpadł na płotki i wyłamał je, uderzając w sędziego pomiaru czasu.

Po chwili odezwały się sygnały karetek pogotowia. Na miejsce przyleciał też helikopter, który zabrał poszkodowanych do szpitala.

Wszystko wskazuje na to, że Groenewegen zostanie zdyskwalifikowany, ale sędziowie nie podjęli jeszcze decyzji

Holenderski kolarz Fabio Jakobsen znajduje się w śpiączce farmakologicznej, a jego stan jest poważny - przekazano PAP z biura prasowego wyścigu.

Został on zwycięzcą pierwszego etapu wyścigu.

PAP
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję