Jest rok 1858. Cztery lata wcześniej papież Pius IX ogłosił dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Teraz w Lourdes, małej miejscowości na południu Francji, Matka Boża ukazuje się ubogiej pasterce – Bernadetcie Soubirous. Podczas osiemnastu zjawień (od 11 lutego do 16 lipca) Maryja wzywa do modlitwy i pokuty oraz potwierdza, że Jej imieniem jest „Niepokalane Poczęcie”.

Sanktuarium maryjne

Lourdes liczyło wówczas niewiele ponad 4 tys. mieszkańców. Dziś przybywają tam miliony ludzi, indywidualnie i w pielgrzymkach zorganizowanych. Większość z nich to ludzie cierpiący na różne choroby. Czy to oznacza, że tylko w tym sanktuarium dokonują się uzdrowienia?

Niewątpliwie sanktuarium w Lourdes jest mocno nastawione na chorych. W celu ich przyjęcia zbudowano liczne szpitale i zorganizowano opiekę nad nimi (lekarze, pielęgniarki, wolontariusze), aby mogli również dotrzeć na modlitwę do groty. Chorzy doświadczają wielkiego umocnienia duchowego i psychologicznego: często jest to wyjście z choroby przeżywanej w samotności, doświadczenie wspólnoty z innymi chorymi. Ta korzyść duchowa i terapeutyczna jest o wiele bardziej widoczna niż cuda, które aby mogły zostać uznane, wymagają długich i trudnych procesów, różnych badań.

Od momentu zjawień do dziś zgłoszono w Lourdes ponad 7 tys. cudownych uzdrowień, z czego oficjalnie, po dokładnym przebadaniu, uznano siedemdziesiąt (ostatnie w 2018 r.). Istotne jest to, że w Lourdes, obok tych uznanych, miało miejsce wiele różnych uzdrowień, o czym świadczą podziękowania składane przez pielgrzymów Matce Bożej.

Centrum życia sanktuarium stanowią Eucharystia i sakramenty. Sercem modlitwy codziennie jest Msza św. oraz procesja z Najświętszym Sakramentem. Każdy chory otrzymuje indywidualne błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem. To uprzywilejowany moment uzdrowień, które wyraźnie są złączone z obecnością Chrystusa. Mocna obecność Chrystusa doświadczana jest w uzdrawiającym sakramencie pokuty i pojednania, w wydzielonej kaplicy Pojednania. To rodzaj duchowego odrodzenia, możliwy też dzięki wielu kapłanom spowiadającym w różnych językach. Również sakrament chorych udzielany jest tym wszystkim, którzy go potrzebują. Każdy dzień kończy modlitwa ku czci Bogurodzicy w procesji z pochodniami, ze śpiewem pieśni Ave Maria, skomponowanej dla Lourdes w 1873 r.

Przesłanie z Groty Massabielskiej

Aby zrozumieć przesłanie objawień w Lourdes, trzeba odwołać się do zawartych w nich słów i znaków ewangelicznych. Nie ma tam nowych treści Bożego objawienia, a jedynie odniesienie (i aktualizacja) do jego wybranych elementów. To jakby okrzyk, aby ważne prawdy zbawienia zrozumieli nawet głusi. Można je zebrać w cztery punkty:

1. Wartość ubóstwa. Nie jest to wspominane wprost w słowach, ale ukazane w znakach. To ubóstwo Bernadetty (analfabetka, z ubogiej rodziny z marginesu). Jej osoba potwierdza myśl św. Pawła, że „Bóg wybrał właśnie to, co głupie w oczach świata” (1 Kor 1, 27). Dziewczynka nie przyjmuje darów ofiarowanych przez pielgrzymów, ale jednocześnie zachowuje swoją sympatię do ubogich, tych, którzy są hojni w swoich ofiarach. To właśnie tacy mieszkańcy małego miasteczka naprawili kręte ścieżki prowadzące do groty.

2. Modlitwa. Główne przesłanie Dziewicy Maryi to modlitwa. Prośba ta zostaje wysłuchana od samego początku. Staje się sercem tego sanktuarium, wyrażając powszechność Kościoła ze względu na wielkie umiędzynarodowienie pochodzenia pielgrzymów. Przesłanie z 2 marca 1858 r., którego treścią była procesja kapłanów i wybudowanie kaplicy, wskazuje na Kościół będący w drodze i na Eucharystię.

3. Pokuta, a dokładnie uzdrowienie przez nawrócenie. Odwrócenie się od grzechu i zwrócenie się do Boga. Wiele łask, które spłynęły przez ręce Maryi, to zaproszenie do tego, aby się zwrócić ku Chrystusowi w Kościele.

4. Łaska. Osoba Maryi Posłanej utożsamia się z łaską, czyli darmowym darem Boga. Dla Niej wszystko w Jej życiu pochodzi wyłącznie z łaski Bożej, jak to wyznaje w Magnificat. Taka staje się też duchowość Bernadetty. W 1866 r., przed wstąpieniem do klasztoru, modli się, wzorując się na modlitwie Maryi: „Tak, kochana Matko, Ty zniżyłaś się na ziemię, aby objawić się słabej dziewczynce. Ty, Królowa nieba i ziemi, zechciałaś posłużyć się tym, co było najbardziej pokorne w oczach świata”.

Obleczona w słońce

Wspomnienie liturgiczne Matki Bożej z Lourdes obchodzone jest w całym Kościele od 1907 r., obecnie w randze wspomnienia dowolnego. Antyfona na wejście pochodzi z 12. rozdziału Księgi Apokalipsy („Niewiasta obleczona w słońce”) i nawiązuje do opisu dokonanego przez Bernadettę: zobaczyła, jak promień słońca poprzedził i w pewien sposób otoczył niebieską Panią. Tekst biblijny wskazuje na istotę zjawień Maryi: przychodzi, aby zwrócić naszą uwagę na Chrystusa, „Słońce Wschodzące z wysoka” (por. Łk 1, 78).

Tekst mszalnej kolekty uświadamia nam, że stajemy przed Bogiem świadomi naszej słabości i przez wstawiennictwo Matki Bożej wypraszamy łaskę nawrócenia, dźwignięcia się z niewoli grzechu, aby żyć nowym życiem, przyniesionym przez Jej Syna. Modlitwa nad darami przypomina, że Eucharystia jest ofiarą uwielbienia. Płynie z niej łaska, dzięki której możemy wzrastać w naszym uświęceniu. Modlitwa po Komunii wyraża dziękczynienie za pokarm niebieski, otrzymany we wspomnienie Najświętszej Dziewicy, i pragnienie uczestniczenia w uczcie wiecznej, czego jest zadatkiem.

Z chorymi tylko do Lourdes

Jednym z imion Maryi w Litanii Loretańskiej jest „Uzdrowienie chorych”. Niewątpliwie to wezwanie pomaga nam zrozumieć przesłanie płynące z sanktuarium w Lourdes. Maryja jest dla nas Matką w Kościele, która pragnie być z nami we wszystkich sytuacjach bolesnych, w których chrześcijanie dopełniają „niedostatki udręk Chrystusa (...) dla dobra Jego Ciała, którym jest Kościół” (Kol 1, 24). Maryja uczy nas zawierzenia Jezusowi, jedynemu Odkupicielowi człowieka, prawdziwemu Lekarzowi dusz i ciał ludzkich. Tę matczyną pomoc wyczuwają chorzy, dlatego tak chętnie pielgrzymują do sanktuariów maryjnych, aby przez Jej orędownictwo wyprosić łaskę uzdrowienia. Dzieje sanktuarium w Lourdes potwierdzają, że w pełni zasługuje Ona na ten tytuł. Chorzy z ufnością mogą wypraszać Jej opiekę, dlatego, jak pisze papież Franciszek w Orędziu na Światowy Dzień Chorych 2023: „Także 11 lutego 2023 r. patrzymy na sanktuarium w Lourdes jak na proroctwo, lekcję powierzoną Kościołowi w sercu współczesności. Liczy się nie tylko to, co działa, i nie tylko ten, kto produkuje. Osoby chore znajdują się w centrum Ludu Bożego, postępując razem z nim jako proroctwo ludzkości, w której każdy jest cenny i nikogo nie wolno odrzucać”.