Warto przy tej okazji przypomnieć o sprawie istotnej dla kobiet, które mają już za sobą onkologiczną operację piersi. Chodzi o profilaktykę i leczenie obrzęku limfatycznego, który jest charakterystycznym powikłaniem towarzyszącym tej chorobie. Definiując problem najprościej – obrzęk limfatyczny powstaje wskutek zaburzenia krążenia chłonki (limfy), czyli jej nadmiernego zalegania w skórze i tkance podskórnej, co może być spowodowane m.in. ingerencją chirurgiczną lub radioterapią. Prawdopodobieństwo wystąpienia obrzęków limfatycznych po mastektomii jest wysokie, dlatego już na etapie pobytu w szpitalu u pacjentki powinny być wdrażane rehabilitacja oraz nauka ćwiczeń przeciwobrzękowych i odpowiedniego układania ręki po stronie, po której odbyła się operacja.

Profilaktyka

Codzienne zalecenia dla kobiet po mastektomii to m.in.: zakaz noszenia ciężkich przedmiotów, ostrożność przy codziennych czynnościach, przy których łatwo o skaleczenie, np. podczas szycia, prac w ogrodzie, używania noża kuchennego, unikanie wysiłku fizycznego o dużej intensywności oraz przegrzewania ciała, np. podczas gorącej kąpieli lub w solarium, a także unikanie spania na boku po operowanej stronie. Zaleca się też m.in. noszenie nieuciskającej odzieży i biżuterii, możliwie częste wysokie układanie ręki w czasie snu, wypoczynku i pracy, systematyczne ćwiczenia ruchowe, oddechowe, rozluźniające i relaksacyjne oraz ścisłe przestrzeganie zasad higieny.

Leczenie

W leczeniu obrzęku limfatycznego, jeżeli do niego dojdzie, kluczowe znaczenie ma kompleksowa rehabilitacja. Jej celem jest odprowadzenie nadmiaru płynu i przywrócenie równowagi krążenia limfy, pobudzenie procesów regeneracyjnych oraz przeciwdziałanie ograniczeniu ruchomości w stawach. Sposób leczenia zależy od zaawansowania choroby. Dla określenia stadium obrzęku lekarze posługują się skalą od 0 do 3. Najczęściej na terapię składają się manualny drenaż limfatyczny, kompresjoterapia i gimnastyka poprawiająca odpływ limfy. Żadnej z tych metod nie powinno się stosować na własną rękę – każda wymaga indywidualnego kontaktu ze specjalistą, gdyż niepoprawne uciskanie zajętej okolicy lub źle dobrane ćwiczenia mogą pogłębić problem. Liczą się wiedza pacjentki, przestrzeganie zaleceń i systematyczność. Zaniedbanie leczenia obrzęku limfatycznego będzie powodować narastanie ograniczenia zakresu ruchu, uczucie ciężkości i ból wynikający z napięcia skóry, a w skrajnych przypadkach może doprowadzić do unieruchomienia kończyny górnej.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.