Górnikiem być...

Wtedy to wybudowano pod jej wezwaniem pierwsze kościoły. Najstarsza ludowa rzeźba przedstawiająca postać Świętej znajduje się w Kopalni Soli w Wieliczce i pochodzi z 1689 r. W następnym stuleciu, kiedy proboszcz parafii w Tarnowskich Górach założył pierwsze Bractwo Świętej Barbary, wszędzie, gdzie istniały kopalnie, w dniu 4 grudnia zaczęto świętować Barbórkę.
Jeszcze kilka lat temu w Zagłębiu pracowało kilkanaście kopalń węgla kamiennego. Dziś czynna jest tylko jedna - „Kazimierz - Juliusz” w Sosnowcu. Wobec takiej sytuacji zagłębiowskiego górnictwa i tradycja barbórkowego święta znacznie przycichła. Obchodzi się ją znacznie skromniej niż w latach 60. czy 70., kiedy to wielki napływ ludności na ziemię zagłębiowską „za chlebem” powodował, że jak grzyby po deszczu wyrastały wieżowce tworzące kilkutysięczne osiedla. Miasta rozrastały się do niebotycznych rozmiarów. Sosnowiec ze 100-tysięcznego miasta przeobraził się w ćwierćmilionową aglomerację. Podobnie Dąbrowa Górnicza, która liczyła 30 tys. mieszkańców, osiągnęła 130 tys. osób. Wszyscy mieli tu pracę. Górnictwo zaspakajało w pełni potrzeby całych rodzin. Pracownicy kopalń mieli własne sklepy, talony górnicze, za które mogli kupić lepszą odzież czy sprzęt AGD. W latach 70. Barbórka była świętem nie tylko górniczych rodzin, ale całego śląsko-dąbrowskiego regionu. Czekało się na nią przez cały rok. 4 grudnia był zawsze wyjątkowym dniem.

To były Barbórki

W Grodźcu święto rozpoczynało się już o godz. 6.00 rano. Górnicza brać barwnym korowodem ruszała w galowych mundurach, przy dźwiękach orkiestry, ze swoimi sztandarami spod kopalni do kościoła św. Katarzyny w Grodźcu na uroczystą Mszę św. w ich intencji. Gdy nie wolno było manifestować tak bardzo swojej przynależności do Kościoła, górnicy podążali na Eucharystię pojedynczo, nie robiąc szumu, jednak zawsze w odświętnych strojach. Dalsza część uroczystości miała miejsce na terenie kopalni. W sali zbornej odbywało się spotkanie z dyrekcją. Impreza połączona była zwykle z wręczeniem wyróżnień, medali, krzyży zasługi. Przyznawano też tytuł Zasłużony Górnik Polski Ludowej. Przy okazji górniczego święta nadawano też zawodowe stopnie: aspiranta górniczego, technika górniczego, inżyniera czy dyrektora. W patronalne święto największe imprezy odbywały się w Sosnowcu, gdzie zjeżdżali najwyżsi dygnitarze państwowi. Wtedy też na co dzień ciemne kopalnie ożywiały się dzięki paradnym strojom górniczym, z zwłaszcza czapkom z różnymi kolorami pióropuszy, zależnie od funkcji, jaką dany górnik pełnił w kopalni. Orkiestra górnicza miała czerwone pióropusze, dozór - białe, zielone - dyrekcja, a czarne - pozostali górnicy.

Św. Barbara czuwa

I choć tradycja górniczego święta przycichła, to św. Barbara wciąż obecna jest na tym terenie, zwłaszcza w dziełach sztuki - obrazach, rzeźbach, figurach i witrażach. Te spotkać można przede wszystkim w kapliczkach i świątyniach ku jej czci. W kościele św. Barbary w Będzinie i w kopalnianej kaplicy widnieją obrazy z jej wizerunkiem. Na placu kościelnym natomiast na postumencie znalazł miejsce pomnik Świętej, który kiedyś znajdował się na placu Dąbrowskich Zakładów Naukowych. Proboszcz parafii, ks. Sarowski, wspomina też potężnych rozmiarów figurę św. Barbary, która stała przy wejściu do głównego szybu kopalni „Paryż”, a teraz została przeniesiona do Muzeum Kopalnictwa w Dąbrowie Górniczej.
W kościele św. Barbary w Dąbrowie Górniczej figura św. Barbary umieszczona w nawie głównej zdaje się witać wszystkich przybywających na Msze św. i nabożeństwa. Na terenie wspólnoty usytuowana jest szkoła górnicza „Sztygarka”, gdzie w holu głównym również znajduje się figura Patronki górników. Warto zaznaczyć, że dąbrowska „Sztygarka” przekazała Jasnej Górze swój dar w postaci wyrzeźbionej w węglu figury św. Barbary.
W Olkuszu-Pomorzanach Święta Patronka widoczna jest w zabytkowej kapliczce z jej obrazem. W kościele na ścianie bocznej widzimy obraz wyobrażający Patronkę.
Ci, którzy z górnictwem związali całe swoje życie, z sentymentem i radością spoglądają na swoją Patronkę, która czuwała, gdy byli pod ziemią i nadal opiekuje się całymi rodzinami, wyprasza potrzebne łaski u Boga.