Sylwetka biskupa Stefana Bareły

Był rok 1916, kiedy we wsi Zapolice, należącej do parafii Kodrąb k. Radomska, urodził się Stefan Bareła. Był drugim dzieckiem rolników Józefa i Stefanii z Młynarczyków. Uczęszczał do Publicznej Szkoły powszechnej w Zapolicach, Gimnazjum im. F. Fabianiego w Radomsku i do Prywatnego Gimnazjum Męskiego Kurii Diecezjalnej w Sandomierzu. Następnie w warunkach okupacji (lata 1938-44) ukończył studia filozoficzno-teologiczne w Częstochowskim Seminarium Duchownym w Krakowie oraz na
Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, zakończone przyjęciem z rąk bp. Teodora Kubiny święceń kapłańskich (24 marca 1944 r., Kraków, kościół św. Tomasza). Od 1945 r. przez sześć lat pracował jako wikariusz i prefekt w parafii Wieruszów, na której temat napisał obronioną w 1950 r. pracę doktorską z zakresu teologii. W latach 1951-60 ks. dr Stefan Bareła pełnił funkcję kapelana ordynariusza częstochowskiego bp. Zdzisława Golińskiego, a także funkcje sekretarza referatu duszpasterskiego Kurii Diecezjalnej, prefekta i rektora Niższego Seminarium Duchownego w Częstochowie, ojca duchownego i profesora teologii moralnej w Częstochowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Krakowie.

Biskupia posługa

W październiku 1960 r. ks. dr Stefan Bareła został wyniesiony przez Jana XXIII do godności biskupiej i powołany na urząd częstochowskiego biskupa pomocniczego. Jako pasterskie zawołanie wybrał słowa Veritati et Caritati - Prawdzie i Miłości. Datą 17 stycznia 1964 r. natomiast opatrzona jest podpisana przez Pawła VI nominacja bp. Bareły na Biskupa Częstochowskiego. Urząd pasterza naszego Kościoła partykularnego pełnił on przez 20 lat (zmarł 12 lutego 1984 r.). Przez ten czas w w kalendarzu jego pasterskiej służby znalazły się m. in.: udział w II, III i IV Sesji Soboru Watykańskiego II, dokonanie aktu oddania diecezji Matce Bożej w macierzyńską niewolę miłości (5 września 1965 r.), prośba skierowana do papieża o restytuowanie kapituły rudzko-wieluńskiej (1665), koronacja figury Matki Bożej w Leśniowie (1967), koronacja obrazu Matki Bożej Pocieszenia w Wieluniu (1971), rozpoczęcie budowy nowego gmachu Kurii Diecezjalnej (1976), rozpoczęcie II Synodu Diecezjalnego, podjęcie Jana Pawła II w Częstochowie (1979, 1983), Nawiedzenie diecezji przez Matkę Bożą w kopii Jasnogórskiego Obrazu (1979-80), wznowienie ukazywania się zawieszonego przed 28 laty Katolickiego Tygodnika Niedziela (1981), poświęcenie placu pod budowę Seminarium Duchownego przy ul. św. Barbary 41 (1983). W czasie dwudziestolecia swego pasterzowania bp Bareła utworzył 102 placówki duszpasterskie.
Jak czytamy w telegramie napisanym przez Jana Pawła II po zgonie bp. Stafana Bareły, był to „Pasterz o wielkim sercu i umyśle, człowiek głębokiej wiary, oddany bez reszty Kościołowi”. W cytowanej korespondencji Papież Polak wymienia zasługi zmarłego Biskupa: „zaszczepianie ducha Soboru Watykańskiego II na gruncie powierzonego Kościoła, troska o formację duchową i intelektualną duchowieństwa, wrażliwość na życie duchowe wiernych, wprowadzenie diecezji w drugie tysiąclecie chrześcijaństwa w Ojczyźnie, organizowanie obchodów 600-lecia obecności Matki Bożej w Jasnogórskim Wizerunku.

W służbie „Prawdzie i Miłości”

W świadectwach tych, którzy spotkali bp. Stefana Barełę (zarówno w pierwszych latach jego posługi, jako prezbitera, jak i już jako pasterza Kościoła Częstochowskiego), uderza ogromna fascynacja jego osobowością, wiarą Bogu i nadzieją w Nim złożoną oraz serdecznością i troską względem ludzi. Na przerwach lekcyjnych otaczany gromadą dzieci, dla pedagogów i nauczycieli wzór sumienności, pracowitości i umiejętności w podejściu do uczniów - serdeczny, skromny, miły. Wnosił dużo spokoju, radości i miłej atmosfery pracy. Z natury był optymistą, zawsze pogodny, pełen humoru i zapału. Cierpiał z cierpiącymi, smucił się ze smutnymi, umacniał wszystkich, dodawał otuchy i nadziei. Wspomagał biednych i rodziny wielodzietne. Cieszył się młodzieżą, z którą doskonale się rozumiał i której chciał pomagać w odnajdywaniu drogi życia. Nie mówił źle o innych i nie krytykował nikogo. Miał wiele wyrozumiałości. Kładł wielki nacisk na prawość, prawdomówność i męstwo. Był konsekwentny, wymagający wiele od siebie. Za każdą przysługę był wdzięczny. Szczególną troską otaczał budzące się powołania zakonne i kapłańskie. Oczkiem w głowie byli dla niego kapłani - pragnął, by żyli według Serca Bożego. Nade wszystko miłował Kościół i wszystko, co czynił, było wynikiem wierności Stolicy Apostolskiej, której rad i wskazań zawsze słuchał. Zdawał sobie sprawę z ciążącej na nim odpowiedzialności za wielkie dzieło, które zleciła mu Opatrzność. Był człowiekiem modlitwy i liczył na modlitwę. Wszystko powierzał Maryi. Diecezjalne czuwania na Jasnej Górze z 11. na 12. dnia każdego miesiąca, podczas których w głoszonych katechezach tłumaczył naukę soborową, radowały biskupie serce. Częstochowę z jasnogórskim klasztorem uważał za duchową stolicę Polski i chciał, aby temu miastu nadać odpowiednią rangę. Pragnął, aby zrozumieli to wierni tego miasta i całej diecezji.

Serce oddane diecezji

Na kilkanaście dni przed śmiercią, po dwudziestu latach prowadzenia łodzi Kościoła częstochowskiego do portu zbawienia bp Stefan Bareła zgodził się na rozmowę z ks. Ireneuszem Skubisiem. Wywiad, jaki Redaktor Naczelny Niedzieli przeprowadził dla Czytelników tygodnika, można nazwać świadectwem miłości tego Biskupa do Kościoła. W swoim słowie do diecezjan powiedział: „Nie ma innej historii Częstochowy i regionu, jak tylko ta związana z Jasną Górą. Biskup częstochowski bywa czasami nazywany biskupem jasnogórskim (...) Niegdyś zapytałem kard. Wojtyłę, kto ma składać sprawozdanie z duszpasterstwa na Jasnej Górze do Stolicy Apostolskiej. Ksiądz Kardynał odpowiedział mi zdecydowanie: «Tylko biskup częstochowski»”. W dalszych słowach Biskup Stefan uzasadniał spójność między miastem, diecezją częstochowską i Jasną Górą: „O tę jedność - czytamy w wywiadzie - trzeba było biskupowi Częstochowy upomnieć się, gdy władze cywilne podjęły prace nad wykonaniem drogi szybkiego ruchu, która miała oddzielić Jasną Górę od miasta i praktycznie od pielgrzymującej Polski”.
O swojej służbie mówił na przykładzie trwającego II Synodu diecezji, którego hasłem były słowa Chrystus Światłem - Maryja wzorem. „Jego celem jest odnowa Kościoła diecezjalnego według nauki Soboru Watykańskiego II (...) pogłębienie świadomości Kościoła w ludzie Bożym, stanowiącym Kościół częstochowski. Pierwszym zadaniem diecezji maryjnej jest pogłębianie i ożywianie kultu Matki Bożej Częstochowskiej. Temu służyły wielkie dni diecezji częstochowskiej, gdy Matka Boża Jasnogórska nawiedzała wszystkie nasze parafie”.
Kończąc wywiad, ks. Skubiś dziękował Księdzu Biskupowi za jego głęboką miłość do Kościoła i wykonaną ogromną pracę dla umiłowanego Kościoła Częstochowskiego.