Reklama

„Mamy możliwość ciągłego powrotu do Boga”

Z o. Janem Nowackim, dominikaninem, dyrektorem ośrodka kaznodziejskiego przy kościele pw. św. Jacka w Warszawie, podczas głoszonych rekolekcji w kościele pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim rozmawia Tadeusz Szereszew
Edycja podlaska 7/2006

Tadeusz Szereszewski: - Proszę o przedstawienie Czytelnikom „Niedzieli Podlaskiej” swojej drogi życiowej.

O. Jan Nowacki: - Po ukończeniu liceum krótko pracowałem w zakładach „Toruńskiej Elany”. Następnie ukończyłem nowicjat i filozofię u Ojców Oblatów. W 1975 r. wstąpiłem do Zakonu Dominikanów w Krakowie. Tam, po ponownym odbyciu nowicjatu, studiowałem teologię. W 1980 r., po czteroletnim okresie studiów, przyjąłem święcenia kapłańskie. Pierwszą moją placówką była parafia na Służewcu w Warszawie, gdzie prowadziłem katechizację dzieci i młodzieży. Stąd zostałem przeniesiony do Prudnika. Duszpasterzowałem także w Tarnobrzegu, Lublinie i Szczecinie. Powróciłem do Warszawy, gdzie od siedmiu lat w kościele pw. św. Jacka pełnię funkcję dyrektora ośrodka kaznodziejskiego. Zajmuję się także koordynacją naszych misji i rekolekcji w warszawskiej prowincji. Przy kościele, w którym pracuję, nie ma parafii. Istnieje u nas największe duszpasterstwo akademickie Do naszej swiątyni w niedzielę przychodzi 1,5 tys. studentów. Prowadzimy duszpasterstwo młodzieży, rodzin, dzieci, małżeństw, małżeństw niesakramentalnych. Prowadzę duszpasterstwo lekarzy weterynarii. W naszej prowincji jest 24 ojców i dwóch braci.

- Jaka jest historia Zakonu Dominikanów w Polsce?

- Zakon Dominikanów założony został w 1216 r. we Francji przez hiszpańskiego kaznodzieję Dominika Guzmana. W 1222 r., dzięki zabiegom i staraniom ówczesnego biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża, powstała pierwsza wspólnota w Krakowie. Bezpośrednim założycielem polskiej prowincji Dominikanów jest św. Jacek Odrowąż (1176 -1257), który swój habit zakonny przyjął z rąk św. Ojca Dominika. W 1227 r. powstał klasztor w Gdańsku. Temu klasztorowi zawdzięczamy, ustanowiony bullą papieża Aleksandra IV w 1260 r., Jarmark Dominikański. Odbywa się on na początku sierpnia. Od 1996 r. jego formuła nawiązuje do średniowiecznych tradycji, czyli handlu i dobrej zabawy. Biorą w nim udział rzemieślnicy, artyści i kolekcjonerzy. Jarmarkowi towarzyszy program kulturalno-rozrywkowy. Głównym organizatorem Jarmarku św. Dominika są Międzynarodowe Targi Gdańskie.

- Proszę określić regułę zakonu?

- Św. Dominik powołał do istnienia zakon, który łączył kontemplację, studium Pisma Świętego połączone z apostolstwem. Dominujący jest czynnik apostolski. W średniowieczu posługę słowa pełnili biskupi. Duchowieństwo diecezjalne miało charakter administracyjny. Regułę, według której żyją bracia, św. Dominik zaczerpnął od św. Augustyna. Zatwierdził ją 21 stycznia 1217 r. w Rzymie papież Honoriusz III. Zakonników obowiązują śluby składane na ręce przełożonych, poprzez które poświęcamy się Bogu i zakonowi, a są to: posłuszeństwo, ubóstwo i czystość. Dominikanie pierwsi po biskupach zaczęli zajmować się głoszeniem Dobrej Nowiny. Stąd jesteśmy zakonem kaznodziejskim. W ciągu wieków zakon wydał wielu wielkich i znanych świętych, m.in.: św. Alberta Wielkiego, św. Tomasza z Akwinu, św. Jacka, św. Katarzynę ze Sieny, papieża Piusa V, bł. Czesława i bł. Michała Czartoryskiego.

- Jaki był przewodni motyw adwentowych rekolekcji?

- W rozważaniach poruszyłem temat grzechu, miłosierdzia Bożego i miłości. Te uniwersalne zagadnienia wiążą się zarówno z Adwentem, jak i z Wielkim Postem.
Kiedy mówiłem o grzechu, uświadomiłem jego powszechność. Podkreśliłem, że grzesznika kocha Bóg, który ofiarował nam swoją zbawczą miłość. Na Jego miłość my, uczniowie Chrystusa, mamy odpowiedzieć naszą miłością. Odwołałem się do objawień fatimskich, których przyczynę odnajdujemy także w naszej rzeczywistości. Dziś nie przestała istnieć przyczyna, dla której przyszła na ziemię Matka Boża. Tak jak w 1917 r. odrzuca się i dziś Boga. To odrzucanie może mieć tragiczne konsekwencje, większe niż w przeszłości, którymi były II wojna światowa i komunizm. Ratunkiem dla nas jest powrót do Boga i czerpanie ze źródła Jego łask.
Grzech jest zawsze zdradą miłości Boga. Jego konsekwencją są cierpienia, kara. Bóg zawsze na nas czeka i jeśli tego pragniemy, wyciąga nas z mroków grzechu. Od nas zależy, czy do Niego powrócimy poprzez sakrament pokuty. Biblijny raj poza zewnętrzną harmonią pierwszych rodziców z przyrodą polegał na harmonii i bliskości z Bogiem. W sakramencie pokuty powracamy do raju. Bóg, przebaczając nam, przywraca miłość, czystość, świętość i pokój. Ten duchowy raj jest najbardziej radosną perspektywą daną grzesznikom. Jest powrotem do Boga.

- Z jednej strony jest grzech, a z drugiej - łaska uświęcająca. Pomiędzy tymi rzeczywistościami jest miejsce na przemianę.

- Grzech ciężki, choć niszczy naszą wewnętrzną relację ze Stwórcą, nie zamyka przed nami możliwości powrotu do Ojca. Bo tam, gdzie jest grzech, tam jeszcze obficiej wylewa się łaska. Stąd konieczna jest metanoia, przemiana. Bardzo zróżnicowana, niejednokrotnie niezauważalna, spontaniczna. To osobisty powrót do życia w łasce. Zanim ktoś przystąpi do sakramentu Bożej miłości, wewnętrzny impuls ukierunkowuje go na miłość Boga. Tajemniczy proces powrotu, nieraz po dłuższym czasie negacji czy buntu, poprzez akty strzeliste, modlitwę otwiera drogę do konfesjonału. Niekiedy przemiana człowieka dokonuje się dopiero na łożu śmierci.

- Wydaje się, że współczesny człowiek nie potrafi czekać na Boga?

- Pasywne oczekiwanie na Boga jest infantylne. Także to rozreklamowane śpiewem kolęd już w listopadzie. Ma być ono twórcze. Aby doświadczyć tajemnicy Wcielenia, przyjścia Syna Bożego i tajemnicy Zmartwychwstania, potrzebny jest czas rekolekcji, lektury i modlitwy. Po to są też nasze wyrzeczenia, aby gdy przyjdzie okres próby, pójść trochę dalej i wyżej. Przeżyliśmy kolejny Adwent. Ostatni będzie u kresu naszego ziemskiego życia. Jednym z największych zaniedbań jest odejście od modlitwy i lekceważenie Eucharystii. One prowadzą do prawdziwej miłości Boga, do której zostaliśmy stworzeni. Idźmy więc prostą drogą. Chrześcijanie, odchodząc od Boga, pozostają ludźmi z tego świata.

- Proszę przybliżyć historię kościoła pw. św. Jacka w Warszawie

- Historia kościoła jest niezwykle bogata. Wskażę tylko najważniejsze jej fakty. Otóż w lipcu 1603 r. o. Abraham Bzowski, dominikanin, zakupił od braci Wincentego i Szymona Oczków posiadłość na przedmieściu Warszawy celem wybudowania kościoła i klasztoru św. Jacka. Wzniósł drewnianą kapliczkę i mały klasztor. Wykonał fundamenty pod prezbiterium kościoła i w października 1608 r. odprawił pierwszą Mszę św. W 1627 r. Jadwiga Mińska wybudowała kaplicę Świętego Krzyża, zwaną Ciemną, a w 1651 r. muzycy królewscy wybudowali kaplicę Matki Bożej, zwanej Śnieżną. W 1665 r. Szwedzi, ograbiając kościoły i klasztory warszawskie, nie oszczędzili kościoła pw. św. Jacka. Zrabowali srebrne krzyże i kandelabry, a chorego Ojca Ludwika przywiązali do koni i wlekli po ulicach miasta. Ojciec zmarł z wyznaniem wiary na ustach. Po remoncie kościoła i klasztoru konsekracji kościoła w 1661 r. dokonał biskup poznański Albert Tołobowski. Po wkroczeniu w 1806 r. wojsk napoleońskich do Warszawy w klasztorze urządzono szpital wojskowy i kwaterowano w nim żołnierzy. W 1867 r. rząd carski skonfiskował klasztor, a ojców wywiózł do Gidel. Podczas powstania warszawskiego w kościele znajdował się szpital. Na skutek zbombardowania go zginęło tam przeszło 1000 ludzi. Kościół nazywany jest pomnikiem męczenników powstania.
W 1947 r. Dominikanie przystąpili do odbudowy kościoła i klasztoru. Po jej zakończeniu w 1962 r. poświęcił go Prymas kard. Stefan Wyszyński. W kościele trzynawowym jest kilka kaplic z ołtarzami. Uwagę zwiedzających przyciągają liczne tabliczki z tekstami łacińskimi i polskimi, tablice nagrobkowe, obrazy, w tym św. Dominika i św. Jacka - twórcy prowincji polskiej Dominikanów.
Na jednej z tablic jest napis: „Pamięci żołnierzy 14. Pułku Ułanów Jałowieckich”, inna przypomina gen. bryg. Karola Jana Ziemskiego, ps. „Wachnowski”, dowódcę obrony Starówki. Jest też tablica pamiątkowa komendanta Armii Krajowej - gen. Grota-Roweckiego i gen. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka” - komendanta okręgu wileńskiego 1939-44, tablica gen. Leopolda Okulickiego - ostatniego komendanta Armii Krajowej oraz tablica gen. dyw. Michała Tokarzewskiego - pierwszego organizatora Polski Podziemnej.
Zakończę na tablicy z napisem: „Bór-Komorowski - Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych; Swojemu Dowódcy żołnierze i powstańcy Armii Krajowej 1943-1944” i tablicy poświęconej „Pamięci żołnierzy Pułku Szwoleżerów 1918-1945”.

- Dziękuję serdecznie Ojcu za rozmowę i życzę wielu łask Bożych.

Reklama

Bóg jest Trójcą Świętą
Skąd o tym wiemy?

2019-06-12 09:01

Ks. Jarosław Grabowski
Niedziela Ogólnopolska 24/2019, str. 10-11

„Drodzy bracia i siostry, obchodzimy dziś uroczystość Trójcy Przenajświętszej. Cóż wam mogę powiedzieć o Trójcy? Hm... Jest Ona tajemnicą, wielką tajemnicą wiary. Amen”. To było najkrótsze kazanie, jakie usłyszałem kiedyś w młodości. Wiernych obecnych w kościele to zaskoczyło. Jednych pozytywnie, bo kazanie było wyjątkowo krótkie, inni byli zirytowani, gdyż nie zdążyli się jeszcze wygodnie usadowić w ławce. Wtedy przyszły mi do głowy pytania: Czy o Trójcy Świętej nie możemy nic powiedzieć? Dlaczego więc wyznajemy, że Bóg jest w Trójcy jedyny? Skąd o tym wiemy?

©Renta Sedmkov – stock.adobe.com
Giovanni Maria Conti della Camera, „Trójca Święta” – fresk z kościoła Świętego Krzyża w Parmie

Mówienie o Trójcy nie jest rzeczą łatwą. Wyrażenie trójjedyności jest zawsze trudne do zrozumienia, gdyż według naszego naturalnego sposobu myślenia, trzy nigdy nie równa się jeden, jak i jeden nie równa się trzy. W przypadku nauki o Bogu nie chodzi jednak o matematyczno-logiczny problem, ale o sformułowanie prawdy wiary, której nie sposób zamknąć w granicach ludzkiej logiki. Chrześcijanie wyznają wiarę w jednego Boga w trzech Osobach. Dla wielu jednak to wyznanie nie ma większego znaczenia w życiowej praktyce. W świecie, w którym jest wiele „pomysłów na Boga”, my, chrześcijanie, powinniśmy pamiętać, że to nie my wymyślamy sobie Boga – my Go tylko odkrywamy i poznajemy, gdyż On sam zechciał do nas przyjść i pokazać nam siebie. Uczynił to zwłaszcza przez fakt wcielenia Syna Bożego. To dzięki Niemu wiemy, że Bóg jest wspólnotą trzech Osób, które żyją ze sobą w doskonałej jedności. „Nie wyznajemy trzech bogów – przypomina Katechizm Kościoła Katolickiego (253) – ale jednego Boga w trzech Osobach: «Trójcę współistotną». Osoby Boskie nie dzielą między siebie jedynej Boskości, ale każda z nich jest całym Bogiem: «Ojciec jest tym samym, co Syn, Syn tym samym, co Ojciec, Duch Święty tym samym, co Ojciec i Syn, to znaczy jednym Bogiem co do natury»”. Człowiek wiary nie wymyśla prawdy, lecz ją przyjmuje. Zastanawia się nad nią, podejmując wielowiekowe doświadczenie Kościoła, który wyjaśniał ją zawsze w świetle objawienia.

Biblijne opisy objawienia się Trójcy Świętej odnajdujemy m.in. w wydarzeniu chrztu Jezusa w Jordanie (por. Mt 3, 13-17) oraz podczas Jego przemienienia na górze Tabor (por. Mt 17, 1-9). W tekstach tych jest zaakcentowane bóstwo Chrystusa, który pozostaje w jedności z Ojcem i Duchem Świętym. W innych tekstach akcent położony jest zaś na bóstwo Ducha Świętego, który pozostaje w ścisłej relacji do Ojca i Syna (por. J 15, 26; 1 Kor 2, 10).

Czy jednak w ograniczonym ludzkim poznaniu możemy mówić w ogóle o nieograniczonej tajemnicy Trójcy? Odpowiedź daje nam św. Cyryl Jerozolimski (IV wiek): „Choć nie mogę całej rzeki wypić, czy mi nie wolno tyle wody zaczerpnąć, ile mi potrzeba? Choć nie jestem w stanie zjeść wszystkich owoców z ogrodu, czy muszę odejść głodny? Czy nie mogę spoglądać na słońce, bo me oczy nie zdołają go całego objąć?”. Wielu chrześcijan jest przekonanych, że o Trójcy należy raczej milczeć niż mówić, gdyż język ludzki jest po prostu nieadekwatny, by powiedzieć coś sensownego o tak zdumiewającej tajemnicy. Sugerują w ten sposób, że Bóg jest wielkim znakiem zapytania, niezrozumiałą tajemnicą, czyli tym, czego nie da się zrozumieć. Jeśli Bóg do mnie mówi, to chyba po to, żebym Go zrozumiał. Św. Augustyn nigdy nie określał tajemnicy jako czegoś, czego nie można zrozumieć, lecz jako coś, czego człowiek nie skończy nigdy poznawać, a to zupełnie inna sprawa. Bóg wprowadza nas w swoją tajemnicę. Skoro mamy się stać tacy jak On, musimy Go poznawać. Choć Trójca Święta jest ponad naszym rozumem, nie oznacza to, że należy milczeć.

W Tradycji Kościoła odnajdujemy wiele tekstów, które przez analogię przybliżają nam prawdę o Trójcy Świętej. Św. Atanazy w IV wieku napisał: „Ojciec jest światłem, słońcem, ogniem; Syn jest blaskiem, łuną od ognia; Duch Święty jest oświeceniem. W Ojcu jest Syn jak blask w świetle, gdzie jest blask, tam jest i światło”. W ten sposób wyraził on jedność istoty, a równocześnie samoistność Ojca, Syna i Ducha Świętego. Św. Augustyn dostrzegał analogię w strukturze ludzkiego życia duchowego, by wyrazić trójjedyność Boga: Duch – Samopoznanie – Miłość. Obrazem Trójcy jest także drzewo: korzeń obrazuje Boga Ojca, pień – Syna pochodzącego od Ojca, a kwiaty i owoce – Ducha Świętego. Inne obrazy także wywodzą się z kontemplacji natury: źródło – rzeka – morze; słońce – promień światła – blask. W ikonografii chrześcijańskiej używano licznych symboli i obrazów, by przedstawić tajemnicę Boga w trzech Osobach. Znamy również obrazy, na których Bóg Ojciec przedstawiany jest w postaci starca o siwych włosach, Syn Boży jako młodszy mężczyzna o ciemnych włosach, a Duch Święty w postaci gołębicy. Przedstawienia tego typu, jeśli zostaną potraktowane jako źródło poznania istoty Boga, bez teologicznego wyjaśnienia mogą prowadzić do deformacji prawd wiary. Musi nam towarzyszyć świadomość, że tego typu obrazy są dalekie od wyrażenia całego bogactwa prawdy o Bogu. Ostatecznie „tylko sam Bóg (...) może nam pozwolić poznać się jako Ojciec, Syn i Duch Święty” (KKK 261).

Zapytajmy wreszcie: jakie to ma dla nas znaczenie? Ogromne, gdyż życie chrześcijanina realizuje się w znaku i obecności Trójcy. Na początku życia przyjęliśmy sakrament chrztu św.: „w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”, i u kresu naszego życia będą odmawiane modlitwy w imię Trójcy Przenajświętszej. W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego narzeczeni zostają złączeni w małżeństwie, a kapłani są święceni. W imię Trójcy Świętej rozpoczynamy i kończymy dzień. Trójca jest więc portem, do którego wszystko zmierza, i oceanem, z którego wszystko wypływa, do którego wszystko dąży.

Święty Augustyn na początku V wieku pisał w swoim monumentalnym dziele „O Trójcy Świętej”, a Benedykt XVI na początku XXI wieku przypomniał w encyklice „Deus caritas est”, że wiara, podtrzymywana i ożywiana przez miłość, otwiera dostęp do kontemplacji Trójcy Świętej: „Jeśli widzisz miłość, widzisz Trójcę”. Osoby Trójcy są same w sobie relacjami miłości, czyli wspólnotą. Bóg jest wspólnotą miłości, a człowiek został stworzony jako obraz Boga, po to, by ten obraz coraz wyraźniej w sobie uwidaczniać. Jesteśmy więc powołani do stawania się tym, kim od początku jest Bóg: wspólnotą miłości, by kiedyś w wieczności uczestniczyć w doskonałej komunii Trójjedynego Boga.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prymas Polski: nie bójmy się trudności lecz bylejakości

2019-06-16 15:55

bgk / Gniewkowo (KAI)

„Niech nie przerażają nas trudności i wyzwania. Bójmy się raczej spokoju i bylejakości, która nie ma ani nam, ani innym nic do zaoferowania” – mówił w Uroczystość Najświętszej Trójcy Prymas Polski abp Wojciech Polak. Metropolita gnieźnieński przewodniczył Mszy św. w parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gniewkowie, która świętuje 50-lecie istnienia.

Piotr Drzewiecki

W homilii, nawiązując do ubiegłotygodniowej Uroczystości Zesłania Ducha Świętego i czytanej dziś Ewangelii, mówił o potrzebie otwarcia się na Ducha Świętego, który pomaga człowiekowi stawać w prawdzie i być jej głosicielem.

„Człowiek szuka prawdy. Nie chce opierać swego życia na niepewności czy kłamstwie. Zależy mu, by poznać prawdę, a poznając, przyjąć ją jako drogowskaz i żyć nią na co dzień” – podkreślił Prymas dopowiadając, że dziś „nawet szalejące wszędzie fake newsy, czyli po prostu podawane w mediach kłamstwa, swoją siłę i atrakcyjność czerpią z tego, że wydają się tak prawdziwe”.

Prymas nawiązał też do obchodzącej dziś Uroczystości Najświętszej Trójcy podkreślając, że prawda o Bogu w Trójcy Świętej Jedynym nie jest jakąś logiczną łamigłówką czy słowną zabawą, ale ukazuje nam, w jaki sposób działa Bóg. Mówi też o naszej relacji z Ojcem, Synem i Duchem Świętym, tą „wyjątkową boską rodziną” – jak nazwał Trójcę Świętą papież Franciszek – która, „nie jest zamknięta w sobie, ale jest otwarta, objawia się w stworzeniu i historii, i wkroczyła w świat ludzi, żeby wezwać wszystkich do włączenia się w nią”.

„Wszystko więc, co nas tutaj naprawdę wiąże i łączy między sobą nie pochodzi z naszego własnego działania. Nie jest wytworem i owocem jakichś naszych wzajemnych uzgodnień i woli, że chcemy w ten sposób, a więc razem, iść do Boga. Nie jest też oparte na jakichś naturalnych więzach pokrewieństwa między nami. To nasz udział w życiu Trójjedynego Boga, w którym przez wiarę i chrzest święty zostaliśmy kiedyś wprowadzeni” – tłumaczył metropolita gnieźnieński.

Prymas przypomniał też, że Kościół ma być ikoną Trójcy Świętej, a będzie nią coraz bardziej tylko wtedy, gdy „w naszych wzajemnych relacjach, także w parafii, będzie jedność, miłość, pokój i miłosierdzie, będzie wiara i nadzieja także wtedy, gdy pojawią się jakiekolwiek trudności”.

„Bo przecież trzeba nam wciąż pamiętać, jak przypomniał nam dziś święty Paweł, że to właśnie ucisk wyrabia wytrwałość, a wytrwałość wypróbowaną cnotę, wypróbowana zaś cnota nadzieję. Niech nie przerażają nas więc trudności i wyzwania. Bójmy się raczej spokoju i tej bylejakości, która nie ma ani nam, ani też innym nic do zaoferowania. Przyzywajmy Ducha Świętego, Ducha Prawdy, aby uzdrawiał wszystkich zranionych niesprawiedliwością, uciskiem, nienawiścią czy chciwością” – mówił na koniec Prymas Polski.

Parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gniewkowie została erygowana 1 lipca 1969 roku dekretem kard. Stefana Wyszyńskiego. Poewangelicki kościół zbudowano dla istniejącej w Gniewkowie od 1886 roku gminy protestanckiej. Budynek został przekazany Kościołowi katolickiemu i poświęcony w 1945 roku. Do momentu utworzenia parafii był kościołem pomocniczym drugiej gniewkowskiej parafii pw. św. Mikołaja i św. Konstancji.

Pierwszym proboszczem powstałej w 1969 roku wspólnoty był ks. Włodzimierz Rabczewski (zm. 2015). Od 1996 roku w parafii duszpasterzuje ks. kan. Jerzy Nowak, dziekan dekanatu gniewkowskiego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem