Niedawno pożegnaliśmy drogiego nam kolegę i przyjaciela - dr. Adama Cudaka, który zmarł 1 grudnia 1999 r. Uroczystości pogrzebowej przewodniczył bp Antoni Długosz. W imieniu przyjaciół Adama chcieliśmy przybliżyć sylwetkę przedwcześnie zmarłego naszego drogiego kolegi.
Adam Cudak urodził się 2 lipca 1956 r. w Częstochowie. Od wczesnych lat wykazywał szczególne zdolności w zakresie nauk ścisłych. Ukończył Wydział Elektryczny Politechniki Częstochowskiej w 1981 r. W czasie studiów aktywnie brał udział w pracach Duszpasterstwa Akademickiego. Wielokrotnie wraz z grupą częstochowską uczestniczył w Pielgrzymce Warszawskiej na Jasną Górę. Należał do osób, które w tym trudnym czasie nie ukrywały swych związków z Kościołem. Adam należał również do współorganizatorów NZS w Politechnice Częstochowskiej. Był odpowiedzialny za sprawy kultury tej nowo powstałej niezależnej organizacji studenckiej. Potem podjął studia na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego, które ukończył w 1986 r. Główną dziedziną zainteresowań naukowych Adama była astrofizyka teoretyczna, a w szczególności prace na temat czasu i przestrzeni prof. dr. Stephena Hawkinga z Cambridge i ks. prof. dr. hab. Michała Hellera z Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Przez wiele lat był aktywnym uczestnikiem seminariów naukowych organizowanych przez ks. prof. Michała Hellera i ks. dr. Włodzimierza Skocznego (obecnego rektora Wyższego Seminarium Duchownego w Sosnowcu), poświęconych filozoficznym aspektom relacji nauki i wiary. W 1986 r. uzyskał doktorat nauk fizycznych. Od tego czasu datuje się nasza współpraca i przyjaźń z Adamem, która zaowocowała wspólnym organizowaniem Seminariów Interdyscyplinarnych. Te comiesięczne spotkania zostały zapoczątkowane jeszcze w 1980 r. w częstochowskim Duszpasterstwie Akademickim przez abp. Józefa Życińskiego. Z inicjatywy Adama i prof. dr. inż. Zbigniewa Piekutowskiego (niestety, już nieżyjącego, wielce oddanego idei poszukiwania związków między wiarą a nauką) Seminaria te od 1993 r. organizowane są w Politechnice Częstochowskiej, wspólnie przez Instytut Fizyki i Duszpasterstwo Akademickie. Celem Seminariów, skierowanych nie tylko do środowiska akademickiego, ale i do wszystkich mieszkańców Częstochowy, jest przedstawienie wzajemnych powiązań między różnymi dziedzinami ludzkiego poznania: naukami przyrodniczymi, filozofią, teologią i sztuką. Chociaż staliśmy się, obok biskupa pomocniczego archidiecezji częstochowskiej, dr. hab. Antoniego Długosza, oficjalnymi organizatorami Seminariów, dr Adam Cudak był nadal siłą napędową tych spotkań - prowadził rozmowy i zapraszał wielu znakomitych gości. Chętnie sam brał udział w różnego rodzaju spotkaniach naukowych i seminariach odbywających się w Polsce (np. kolejne Zjazdy Fizyków, Targi Książki itp.), starając się pozyskać nowych, interesujących prelegentów na Seminarium. Sam też kilkakrotnie, z ogromną pasją i zaangażowaniem, przedstawiał swoje zainteresowania i przemyślenia słuchaczom Seminariów. Wszystkim pozostał w pamięci doskonały wykład Adama, w którym podjął próbę odpowiedzi na pytanie, czym była gwiazda betlejemska w świetle badań astronomicznych i historycznych. Wykład ten został opublikowany w Częstochowskich Studiach Teologicznych, tom XXV, ss. 83-93, Częstochowa 1997.
Oddzielną grupę tematyczną zainteresowań dr. Cudaka stanowiły zagadnienia z pogranicza nauki i wiary, ich wzajemne relacje i powiązania. Przykładem tego jest przygotowany wspólnie z ks. dr. Włodzimierzem Skocznym wykład zatytułowany: O początku świata w teologii i fizyce.
Dr Cudak był również organizatorem i nieformalnym opiekunem Międzyuczelnianego Koła Naukowego Fizyki Współczesnej. Koło to grupowało studentów oraz pracowników naukowych częstochowskich uczelni: WSP i Politechniki Częstochowskiej. Celem spotkań członków Koła było zainteresowanie szerszego kręgu słuchaczy wybranymi kierunkami badań w fizyce współczesnej. Tematyka dotychczasowych spotkań była zgodna z zainteresowaniami naukowymi samego Adama. Dotyczyły one zastosowań geometrii różniczkowej w ogólnej teorii względności, rachunku spinorowego w mechanice kwantowej i ogólnej teorii względności, teorii wiązek włóknistych w kosmologii, teorii osobliwości czasoprzestrzeni, z uwzględnieniem kwantowej teorii grawitacji.
Wolny czas dr Adam Cudak poświęcał działalności popularyzatorskiej. Obok wspomnianych już Seminariów Interdyscyplinarnych był organizatorem spotkań dyskusyjnych w swojej parafii pw. Świętych Pierwszych Męczenników Polski, w ramach działalności Klubu Inteligencji Katolickiej. Miał również wykłady w Klubie Dyskusyjnym Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. Był zapraszany do Radia Fiat, gdzie prezentował interesujące książki.
Adam należał do osób, które z ogromną radością przyjęły i szeroko propagowały encyklikę Ojca Świętego Fides et ratio. Powiedział o tym osobiście Ojcu Świętemu w czasie ostatniej wizyty Jana Pawła II na Jasnej Górze.
Po odejściu dr. Adama Cudaka odczuwamy głęboki smutek. Adam na zawsze pozostanie w pamięci tych wszystkich, którzy go znali i zdążyli poznać jego wartość.