"Mazowsze" to zespół, który przemierzył ponad milion trzysta tysięcy kilometrów, odwiedził 44 kraje na pięciu kontynentach, wystąpił przed kilkunastoma milionami widzów - i wszystko to na przestrzeni pół wieku! A przecież wciąż zachwyca urodą i młodością swoich artystów.
Obchody 50-lecia istnienia "Mazowsza" trwały prawie dwa lata. Nic w tym dziwnego - trudno wszak zmieścić pół wieku historii w jednym jubileuszowym spotkaniu. Zaczęło się więc od specjalnego znaczka pocztowego z wizerunkiem artystów zespołu, wydanego przez Urząd Poczty Polskiej we wrześniu 1998 r. Już w miesiąc później odbył się pierwszy jubileuszowy koncert w Sali Kongresowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Tamte wydarzenia sprzed dwóch lat zbiegły się w czasie z okrągłą rocznicą zatwierdzenia prof. Tadeusza Sygietyńskiego na stanowisku dyrektora Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca, co miało miejsce w 1948 r.
Zespół powstawał w trudnym dla artystów czasie. Wszechobecna cenzura utrudniała jakąkolwiek działalność artystyczną odbiegającą od ideologicznego wychwalania nowego ustroju. Podejrzane było wszystko, co nie mieściło się w ciasnych kanonach często niedouczonych cenzorów. Jednak upór prof. Sygietyńskiego, wspieranego przez żonę - Mirę Zimińską, pozwolił zrealizować pomysł uchronienia polskiego folkloru przed zapomnieniem. Mira Zimińska-Sygietyńska wspominała, że dowiedziała się o projekcie utworzenia zespołu jeszcze podczas okupacji niemieckiej, w schronie przeciwlotniczym. Na zewnątrz szalała wojna, bombardowano stolicę, a Tadeusz Sygietyński marzył już o kolorowych strojach i ludowych pieśniach.
Zaraz po wojnie wspólnie rozpoczęli poszukiwania autentycznych ludowych strojów, pieśni i młodych talentów. Jeździli od wsi do wsi i nierzadko Mira Zimińska oddawała swoje francuskie bluzki za wyszywane koszule i ręcznie tkane pasiaki. Najstarsze znajdujące się w zbiorach zespołu bluzka i spódnica biłgorajska mają ponad 200 lat! W sumie Sygietyńscy zebrali 1217 strojów ludowych z 38 regionów Polski - wszystkie liczą 14 tys. elementów. Najbardziej okazały jest strój łowicki, bogato wyszywany koralikami - ubrana w niego artystka musi tańczyć, dźwigając 14 kg.
Po wielu staraniach Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej siedzibą zespołu zostało dawne sanatorium w Karolinie pod Warszawą. Tu odbywają się próby, a także eliminacje. Kariera tancerzy jest krótka, zespół trwa dzięki rotacji artystów. Na szczęście młodych talentów nigdy nie brakuje. Po miesiącach ćwiczeń odmłodzone "Mazowsze" rusza w trasę, bo przecież zespół żyje koncertami. Bywa, że w ciągu roku daje ich ponad 100. Razem z 70 artystami, chórem i tancerzami w trasę rusza cały sztab garderobianych i personelu technicznego. Metalowe skrzynie ze strojami ważą osiem ton! W Karolinie znajduje się muzeum z pamiątkami z krajów, w których śpiewało i tańczyło "Mazowsze". Jego piosenki można znaleźć nawet w japońskich śpiewnikach.
Pierwszy koncert zespołu odbył się w Teatrze Polskim w 1950 r. Mimo problemów z cenzurą i w części narzuconego repertuaru, sukces był ogromny. Wkrótce "Mazowsze" stało się naszą narodową wizytówką. Od pół wieku dzięki niemu świat ogląda polski folklor w najlepszym wykonaniu.
Jubileuszowy koncert "Mazowsza" odbył się 6 listopada br. w Teatrze Polskim w Warszawie, dokładnie w 50 lat po pierwszym występie zespołu na tych samych deskach. Nie dożyli tego momentu twórcy - Tadeusz i Mira Sygietyńscy. Ale ich marzenie o zachowaniu polskiego folkloru dla następnych pokoleń spełniło się.