Reklama

Skutki jednego (liberum) veto

Zebrała Elżbieta Ruman
Edycja warszawska (st.) 40/2000

Prezydenckie weto dla ustawy uwłaszczeniowej wyciśnie swoje piętno na przyszłości większości polskich rodzin. Dla "Niedzieli Warszawskiej" powstałą sytuację komentują działacze katoliccy i politycy.

Jan Maria Jackowski, poseł AWS: - Zawetowanie ustawy przez Aleksandra Kwaśniewskiego jest hipokryzją, ponieważ on wziął udział w tej tzw. "wąskiej prywatyzacji". Zarzut, iż ustawa jest niesprawiedliwa, ekonomicznie niepoliczona i ma błędy prawne jest o tyle dziwny, że jeśli ktoś napisałby uczciwą historię gospodarczą ostatnich 10 lat, to byłoby widać, że to koncepcja uwłaszczenia nomenklatury realizowana na przełomie lat 80. i 90. nie była ekonomicznie racjonalna, prawnie prawidłowa, ani tym bardziej społecznie sprawiedliwa. Ogromny państwowy majątek w dużej części przejęty został przez prywatne ręce nomenklatury postkomunistycznej.

Przypomnijmy też program narodowych funduszy inwestycyjnych, popierany przez Aleksandra Kwaśniewskiego. Okazał się on prawnie niedopracowanym, ekonomicznym bublem, dającym - niewielkiej liczbie Polaków - sumę po prostu bez znaczenia. Argumentacja pana Kwaśniewskiego przeciwko uwłaszczeniu jest - w moim głębokim przekonaniu - fałszywa i kryje motywację polityczną i ideologiczną. Polityczną w tym sensie, że najprawdopodobniej Aleksander Kwaśniewski uważa, że ci, którzy w jego przekonaniu mieli być uwłaszczeni, już uwłaszczeni zostali, a ideologiczną - ponieważ postkomuniści konsekwentnie realizują plan, by w Polsce nie przywracać prywatnej własności.

W mojej ocenie tracimy ostatnią szansę na wyrównanie majątkowych szans Polaków. Do tej pory uwłaszczona była bardzo wąska grupa społeczna. Równie nieduża liczba Polaków skorzystała z pewnych form prywatyzacji majątku państwowego, jakie już miały miejsce. Idea powszechnego uwłaszczenia zakładała, że w podziale majątku wspólnego, wytworzonego dzięki pracy milionów Polaków, będzie uczestniczyła maksymalnie szeroka grupa społeczna. Zawetowanie tej ustawy oznacza, że miliony Polaków nie otrzymają mieszkań na własność, miliony rolników nie otrzymają ziemi, ci, którzy użytkują nieruchomości z tytułu wieczystej dzierżawy, nie będą mogli zostać ich właścicielami. Osoby zaś, które nie uczestniczą w bezpośredniej prywatyzacji, nie otrzymają bonów.

Czy to jest koniec walki ze strony AWS w tej kwestii? To nie jest koniec. Jednak każde podjęcie inicjatywy ustawodawczej w tej dziedzinie będzie działaniem z gorszej już pozycji. Te osoby, które dziś mogłyby uzyskać mieszkanie, ziemię czy działkę w ramach powszechnego uwłaszczenia, może znowu, za czas jakiś - AWS zapowiada dalsze działania ustawodawcze - będą miały jakieś możliwości, niemniej skuteczność przekazywania tej własności w ręce prywatne będzie dużo mniejsza.

Jan Żaryn, historyk: - Idea powszechnego uwłaszczenia ma bardzo długą tradycję, choć może nie pod nazwą, która została dziś przywołana projektem sejmowej ustawy. Na pierwszy rzut oka skojarzenie jest takie: uwłaszczenie chłopów w XIX w. W najnowszej historii Polski idea uwłaszczenia służy często jako próba znalezienia lekarstwa na dwojakiego rodzaju zagrożenia. Jedno zagrożenie, widoczne w XX-wiecznym państwie totalitarnym, to zachowanie własności w rękach państwa. Drugim zagrożeniem jest niewiadomego pochodzenia kapitał kumulowany, który powoduje niebezpieczeństwo m.in. takie jak utrata miejsc pracy.

Aby uciec od tych zagrożeń, od wieków poszukiwano rozwiązań pozytywnych. Współczesna idea uwłaszczenia narodziła się z myśli papieskiej, z dwóch encyklik społecznych: Rerum novarum z 1891 r. i Quadragesimo anno z 1931 r. Nazywa się ona korporacjonizmem. Jest to taki pomysł gospodarczo-społeczny, w którym własność jest podzielona i skierowana ku konkretnej osobie ludzkiej, ku człowiekowi w jego rodzinie. Założeniem korporacjonizmu było takie widzenie pracy, iż będzie ona rzeczywiście tworzeniem materii, a nie tylko wykonywaniem cudzego pomysłu - czy to właściciela anonimowego, czy państwowego. Warto przypomnieć, że korporacjonizm w tym aspekcie czerpał z pomysłu cechowego.

Dziś można powiedzieć, że nie jest prosto zamienić te dwa podmioty: wielki kapitał prywatny i państwowy na prywatną własność rodzinną. Chodzi, jak rozumiem, o to, by przynajmniej wyrównać możliwości wszystkich i stworzyć im szansę znalezienia się we wszystkich trzech sposobach funkcjonowania na terenie gospodarczo-społecznym. Dzisiejszą próbę powszechnego uwłaszczenia rozumiem jako próbę powrotu do lepszych stron idei korporacjonizmu.

Cała dyskusja wokół reformy uwłaszczeniowej ma kontekst nie tylko historyczny, ale związana jest z decyzjami własnościowymi, które podjęli komuniści w okresie tzw. Polski Ludowej. Mam tu na myśli ustawy nacjonalizacyjne podjęte w latach 1944-46, dotyczące zarówno ziemi, jak i środków produkcji, czyli większych i mniejszych zakładów produkcyjnych. Kapitał prywatny, jaki dostał się w ręce państwa na mocy prawa narzuconego i - co należy podkreślić - na mocy łamania tego prawa, stał się praktycznie niekontrolowaną przez społeczeństwo własnością, nie anonimowego państwa, lecz własnością konkretnej partii politycznej. Przykładem takiego niekontrolowanego korzystania z tego dobra społecznego, jakim były środki produkcji niech będzie fakt, że PZPR korzystała na bieżąco z budżetu państwa, dotując siebie samą i podejmując decyzje na ten temat, bez jakichkolwiek konsultacji z władzą konstytucyjnie ustanowioną w okresie PRL. Opowiadanie w tym świetle, że ustawa uwłaszczeniowa jest niesprawiedliwym aktem, co słyszymy z ust byłego aparatczyka PZPR-owskiego, jest niewątpliwie naigrywaniem się z prawdy i z ludzi, którzy w okresie PRL-u byli nie tylko oszukiwani, ale i okradani z wypracowanego przez siebie majątku.

Grażyna Sołtyk, poseł, prezes Stowarzyszenia Rodzin Katolickich: - Własność jest naturalnym prawem człowieka, jest przedłużeniem wolności. To, co proponował marksizm, czyli zniszczenie prywatnej własności, wymierzone było przeciwko człowiekowi, naruszało jego podstawowe prawa. Ustawa uwłaszczeniowa miała w jakimś stopniu to naprawić - tylko w jakimś stopniu - bo nie da się zrzucić bagażu przeszłości i naprawić zniszczeń spowodowanych przestępczą działalnością systemu komunistycznego. Była próbą wprowadzenia zasad sprawiedliwości w życie społeczne - to oczywiste.

Posiadana własność jest zabezpieczeniem, dzięki któremu rodzina spokojnie się rozwija. Praca, uczciwa za nią zapłata, która wystarcza na godne utrzymanie i odłożenie nadwyżki, jest na razie marzeniem większości polskich rodzin. Wielu nie stać na odłożenie jakiejkolwiek sumy pieniędzy. Pozbawione są w ten sposób jakiegokolwiek zabezpieczenia na przyszłość. Nagła, wymagająca długotrwałego leczenia choroba lub chwilowa utrata pracy stawia rodzinę w dramatycznej sytuacji. Wielu rodzin nie stać na dalsze kształcenie dzieci. Dlatego oddanie rodzinie na własność mieszkania, które użytkuje, byłoby próbą naprawienia błędów przeszłości oraz zabezpieczeniem na przyszłość.

Własność prywatna jest podstawą przedsiębiorczości, samodzielności działania rodziny. Mając rezerwę finansową czy własność, pod którą bank udzieli kredytu, można pomyśleć o inwestowaniu, o otworzeniu rodzinnej firmy czy założeniu własnej spółki. Posiadanie przez rodzinę prywatnej własności byłoby zdecydowanym krokiem w stronę samodzielności społeczeństwa. Umożliwiłoby budowanie średniej warstwy społecznej, rozwój drobnej i średniej przedsiębiorczości. Tego wszystkiego odmówiono polskiemu społeczeństwu.

Instrukcja obsługi

2019-05-15 08:05

Mariusz Książek
Niedziela Ogólnopolska 20/2019, str. 12-13

26 maja 2019 r. odbędą się w Polsce czwarte już od chwili naszego wstąpienia do Unii Europejskiej wybory do Parlamentu Europejskiego. Jego początki sięgają 1952 r. Pierwsze posiedzenie odbyło się w 1958 r. w Strasburgu. Dopiero jednak w 1979 r. po raz pierwszy przeprowadzono wybory bezpośrednie – do tego czasu kraje członkowskie wskazywały posłów, którymi byli przedstawiciele parlamentów narodowych

Mateusz Banaszkiewicz
Współczesna wspólnota europejska odwraca się od chrześcijańskich wartości, które przez wieki kształtowały tożsamość kulturową nie tylko Europy, ale i świata

Państwami założycielami Parlamentu Europejskiego były: Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja, Włochy i Niemcy Zachodnie (RFN).

Czym się zajmuje Parlament Europejski?

Parlament Europejski (PE) to forma jednoizbowego parlamentu, który odpowiada za podejmowanie decyzji na poziomie Unii Europejskiej. Przede wszystkim uchwala przepisy prawa obowiązujące państwa członkowskie, co roku zatwierdza budżet i udziela Komisji Europejskiej (KE) absolutorium za jego wykonanie, sprawuje nadzór demokratyczny nad pozostałymi instytucjami UE (w szczególności nad KE), zatwierdza lub odrzuca kandydatury komisarzy, na podstawie wotum nieufności może również odwołać KE.

Struktura PE

Kandydaci do bycia europosłami zwykle startują w ramach poszczególnych partii politycznych, ale już w Parlamencie Europejskim mogą przynależeć do działających tam grup politycznych bądź zostać posłami niezależnymi.

1. Grupy polityczne (wraz z polskimi posłami – stan na maj br.):
• Europejska Partia Ludowa – EPP (Chrześcijańscy Demokraci) – 219 członków (w tym Platforma Obywatelska – 18 i Polskie Stronnictwo Ludowe – 4);
• Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim – S&D – 189 (w tym Sojusz Lewicy Demokratycznej – 3, Unia Pracy – 1, Niezależni – 1);
• Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy – ECR – 71 (w tym Prawo i Sprawiedliwość – 17, Prawica Rzeczypospolitej – 1 i Ruch Prawdziwa Europa – 1);
• Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy – ALDE – 68;
• Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/ Nordycka Zielona Lewica – GUE/NGL – 52;
• Grupa Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie – G/EFA – 51;
• Grupa Europa Wolności i Demokracji Bezpośredniej –EFDD – 44 (w tym KORWiN – 1);
• Grupa Europa Narodów i Wolności – ENF – 36 (w tym Kongres Nowej Prawicy/ PolEXIT – 2);
• Niezrzeszeni – NI – 20 (w tym KORWiN – 1, Niezależni – 1).

2. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego jest wybierany na 2,5-letnią kadencję, a jego zadaniami są zewnętrzna reprezentacja PE oraz kierowanie obradami. Przewodniczącym PE jest obecnie Włoch Antonio Tajani.

3. 20 stałych komisji
Istnieje też możliwość powołania podkomisji i tymczasowych komisji specjalnych.

Siedziby
• Strasburg (Francja) – raz w miesiącu mają tam miejsce 4-dniowe sesje plenarne, podczas których odbywają się zwykle głosowania nad poszczególnymi propozycjami nowych przepisów prawa.
• Bruksela (Belgia) – pracują tam komisje parlamentarne i grupy polityczne.
• Luksemburg – tam znajdują się siedziba sekretariatu głównego PE i biblioteka.

Język
W PE obowiązują 24 języki urzędowe, na które tłumaczone są obrady i dokumenty. Posłowie mogą przemawiać w dowolnym języku urzędowym UE.

Jak wybieramy posłów do PE?

W tej kadencji do PE wybieramy 705 posłów z 28 państw członkowskich UE. Uprawnionych do głosowania jest 360 mln obywateli.

Polska wybiera w tej kadencji 52 posłów (dotychczas mieliśmy ich 51 – po zaplanowanym wystąpieniu Wielkiej Brytanii z UE dodano naszemu krajowi 1 miejsce). Kadencja europosła trwa 5 lat.

Wybory do Parlamentu Europejskiego są przeprowadzane według ordynacji wyborczej. Każdy kraj członkowski UE może decydować o wielu sprawach związanych z wyłanianiem posłów do PE. Ta swoboda dotyczy np. wyboru systemu i progu wyborczego. Polska wyznaczyła konieczność przekroczenia przez komitet wyborczy progu 5 proc. do uzyskania mandatów.

Polska jest podzielona na 13 okręgów, w większości odpowiadających jednemu województwu. W 3 przypadkach w skład okręgu wchodzą po 2 województwa: lubuskie wraz z zachodniopomorskim, warmińsko-mazurskie z podlaskim oraz małopolskie ze świętokrzyskim.

Kto jest uprawniony do głosowania?

• Obywatel jednego z państw Unii Europejskiej, który nie został tego prawa pozbawiony;

• który musi mieć ukończone 18 lat (z wyjątkiem Austrii – tam mogą głosować już 16-latkowie).

Kto może startować w wyborach do PE?

• Osoba, która w dniu wyborów ma ukończone 21 lat;

• która nie została skazana za przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego;

• która od co najmniej 5 lat stale zamieszkuje w Polsce lub na terytorium innego państwa UE.

Gdzie można głosować?

• W kraju UE, którego jesteśmy obywatelem;

• w każdym państwie członkowskim UE, gdzie mamy miejsce zamieszkania, pod warunkiem wpisania na listę wyborców.

• W 4 państwach UE istnieje prawny obowiązek udziału w głosowaniu (Belgia, Luksemburg, Cypr i Grecja). Jeśli więc Polak zarejestrowany jest na liście wyborców np. w Belgii, jest zmuszony wziąć udział w głosowaniu.

Jak głosować poza miejscem zamieszkania?

• Jeśli nie wiesz, gdzie będziesz przebywać 26 maja, pobierz zaświadczenie z urzędu gminy (koniecznie do 24 maja). Zostaniesz wówczas wykreślony z listy wyborców w swojej gminie, ale możesz oddać głos w dowolnym miejscu w Polsce i za granicą, np. w konsulatach, a nawet na statku morskim. WAŻNE: nie możemy zgubić ani zniszczyć zaświadczenia, bo nie otrzymamy kolejnego i nie zagłosujemy nigdzie, nawet tam, gdzie mieszkamy. Wniosek otrzymamy w gminie „od ręki”.

• Jeżeli wiesz, gdzie będziesz przebywać w dniu wyborów, złóż do 21 maja w urzędzie gminy wniosek o dopisanie do listy wyborców. Jeśli mieszkasz za granicą, do 23 maja zgłoś konsulowi zamiar głosowania.

• Zawsze możesz się także dopisać do spisu wyborców, jeśli np. mieszkasz na stałe w gminie, w której nie masz zameldowania. Zgłoś się do urzędu gminy do 21 maja – zostaniesz dopisany do rejestru wyborców w tej gminie.

• W Polsce mogą głosować także obywatele UE na stałe mieszkający w naszym kraju – muszą zgłosić swój zamiar głosowania w urzędzie gminy.

• Osoby przebywające w szpitalach, zakładach karnych, aresztach, a także mieszkańcy domów pomocy społecznej będą mogli głosować w utworzonych w tych miejscach lokalach wyborczych; zostaną też dopisani do spisu wyborców w utworzonych obwodach, o czym mają być powiadomieni przez dyrektora jednostki.

* * *

Ciekawostki

• Gdzie poza Europą wybieramy posłów do Parlamentu Europejskiego?

Dla przykładu, Francja posiada terytoria zamorskie, więc mieszkańcy Martyniki na Karaibach czy wspólnota Wallis i Futuna (wysp na Oceanie Spokojnym, oddalonych o prawie 15 tys. km od Europy) także, jako obywatele Unii Europejskiej, mają prawo głosu.

• W Estonii jako jedynym kraju UE będzie można zagłosować on-line.

• Każdy obywatel UE płaci równowartość 3 euro rocznie na utrzymanie PE.

• Raz w miesiącu kilka ciężarówek wyjeżdża z Brukseli i Luksemburga do pierwszej siedziby PE – Strasburga, aby mogły się tam odbyć obrady plenarne. Comiesięczne 4-dniowe posiedzenia w tej francuskiej siedzibie PE kosztują rocznie ok. 110 mln euro.

• W PE pracuje prawie 8 tys. osób (w 3 siedzibach). Bywa, że w budynku PE jednocześnie przebywa 10 tys. osób.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Powódź grozi południowej Polsce. Kraków częściowo pod wodą

2019-05-23 21:46

red.

Paweł Bugira
Gwałtowne rośnie poziom rzek na południu kraju. W Krakowie i Tarnowie ogłoszono pogotowie powodziowe, z żywiołem walczą też mieszkańcy Podkarpacia i Śląska. Ulewy i woda spływająca z gór spowodowały gwałtowny przyrost poziomu rzek. Stany ostrzegawcze i alarmowe przekroczyła m. in. Wisła i jej dopływy, łącznie 10 rzek. Pod wodą znalazła się część Krakowa, m.in. ścieżka rowerowa wzdłuż Wisły przy Wawelu. Fala kulminacyjna dotrze w sobotę. Ma mieć ok. 7 metrów. Prezydent miasta ogłosił pogotowie przeciwpowodziowe na obszarze Krakowa.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem