Reklama

Odkrywamy Jasną Górę (33)

Sala rycerska

Niedziela Ogólnopolska 25/2003

Sala Rycerska po odnowieniu
Fot: Archiwum Jasnogórskie, BPJG/Magda Nowak

Sala Rycerska po odnowieniu<br>Fot: Archiwum Jasnogórskie, BPJG/Magda Nowak
Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Południowe skrzydło klasztoru mieszczące na piętrze Salę Rycerską miało początkowo charakter osobnego budynku: rodzaju "kamienicy". Był to odrębny gmach o charakterze pałacowym, biegnący równolegle do Kaplicy Matki Bożej, połączony z nią przejściami na poziomie pierwszej i drugiej kondygnacji. O zamyśle kompozycyjnego powiązania nowo wzniesionego korpusu Kaplicy (wybudowanego w latach 1641-44) i skrzydła południowego klasztoru, mieszczącego dwie sale (na parterze tzw. letni refektarz, dziś Kaplica Różańcowa, na piętrze - Sala Rycerska), świadczy identyczność dekoracji szczytów wschodnich skrzydła południowego i nawy głównej Kaplicy. W źródłach klasztornych podkreślono, iż opisywana tu część klasztoru z Salą Rycerską nie miała pełnić funkcji mieszkalnej, ale wyłącznie reprezentacyjną. Z czasów budowy - tj. z lat 1647-49 pochodzi ogólne przeznaczenie sali (za wyjątkiem partii zachodniej, później co najmniej dwukrotnie przebudowanej - w I połowie XVIII wieku i w 1957 r.) oraz podziały architektoniczne, dekoracja stiukowa i obrazy powstały w końcu XVII wieku. Wejście do sali znajdowało się w części zachodniej i prowadziło z dolnego korytarza klasztornego. Bieg schodów kończył się już w obrębie sali, a otwór zabezpieczony był z dwóch stron balustradą. Od strony zachodniej znajdowały się drzwi prowadzące na korytarz klasztorny na poziomie 1. piętra. Od strony zachodniej nad tym wejściem znajdował się balkon otwierający się do korytarza 2. piętra klasztoru. Z kolei w ciągu południowym sali, w miejscu obecnego wejścia, usytuowany był balkonik wsparty na arkadzie - rodzaj chórku muzycznego - wbudowany do wnętrza sali, kryjący schody prowadzące na wyższą kondygnację. Większa część opisywanego rozwiązania pochodziła z lat budowy sali, natomiast połączenia z korytarzami klasztornymi w ciągu północnym zostały wprowadzone wraz z dopełnieniem południowo-zachodniego narożnika klasztoru, co nastąpiło w I połowie XVIII wieku.
Jako reprezentatywny salon klasztoru Sala Rycerska była miejscem uroczystości klasztornych. W latach 1656, 1657, 1661 odnotowano w źródłach klasztornych posiedzenia Senatu Rzeczypospolitej. Król Polski Jan Kazimierz w roku 1661 wykorzystał Salę Rycerską jako królewską salę tronową. 4 lutego tego samego roku odbywała się w niej audiencja dla posłów kozackich, zaś następnego dnia - dla posłów cara Aleksandra Michajłowicza. Pomieszczenie to wykorzystano również w czasie ślubu Michała Korybuta Wiśniowieckiego z Eleonorą Habsburżanką, który odbył się na Jasnej Górze w 1670 r., oraz zapewne w czasie pielgrzymki Jana III Sobieskiego przed bitwą pod Wiedniem w 1683 r.
Oprócz oficjalnych uroczystości o charakterze państwowym w Sali Rycerskiej odbywały się wewnętrzne uroczystości paulińskie. Dawniej sala ta służyła do dysput teologicznych i nazywała się Salą Dysput. Jak podaje Michał Baliński w dziele pt. Pielgrzymka do Jasnej Góry w Częstochowie odbyta przez Pątnika XIX wieku (1846): "...dziś jeszcze dwa razy do roku zbierają się w niej zakonnicy, na św. Tomasza z Akwinu - 7 marca i na św. Katarzynę - 25 listopada. Pierwszego z tych dni ołtarzyk co jest na sali ubiera się wspaniale, przynoszą portatyl i obraz św. Tomasza, Msza się odbywa, a muzyka towarzyszy modłom; poczem student teologii ma mowę na pochwałę tego Świętego. Dzień św. Katarzyny z równą uroczystością obchodzony bywa, z tą tylko różnicą, że w ołtarzu ustawiają obraz jej, a kleryk nie teologii, lecz filozofii odnawia pamięć św. Katarzyny. (...) Sala ta na koniec przedstawia niekiedy niemniej uroczyste, ale smutniejsze widowisko. Tu ciała zmarłych zakonników drugiej nocy po zejściu składają się na rozciągnionym całunie, skąd dopiero na katafalk do kościoła przenoszone bywają".
Dekorację ścian sali można datować na lata 90. XVII wieku. Składa się nań dekoracja stiukowa i malarska. Zamiast malowideł ściennych dopełnieniem białej architektury były monumentalne obrazy, wstawione w czołowe ściany lunet. Przęsła wydzielono bliźniaczymi gurtami i pilastrami, których korynckie głowice z przedstawieniami orłów wskazują najwyższą klasę warsztatu rzeźbiarskiego. Na sklepieniu ściany wschodniej umieszczono monumentalny krucyfiks, na przeciwległej zaś - płaskorzeźbę Matki Boskiej Bolesnej. Wystrój malarski sali obejmuje wyłącznie obrazy malowane na płótnie, ilustrujące dzieje Jasnej Góry. W Sali Rycerskiej w roku 1936 odbywały się obrady Synodu Plenarnego Polski, którym przewodniczył legat papieski - kard. Marmaggi.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Papież do młodzieży: trwajcie przy Jezusie, On was poprowadzi

2026-11-21 14:29

[ TEMATY ]

ŚDM

PAP/EPA/FABIO FRUSTACI

Wiara może być trudna, ale nie jak trudne zadanie z matematyki czy zawiły problem w filozofii. Wiara to przede wszystkim przyjaźń z Chrystusem – powiedział Papież na spotkaniu z włoską młodzieżą z regionu Lacjum. Do Auli Pawła VI przybyło 6 tys. młodych. Leon XIV odpowiadał na ich pytania.

Spotkanie wpisuje się w obchody Światowego Dnia Młodzieży, który przypada jutro w Niedzielę Chrystusa Króla i jest obchodzony na szczeblu lokalnym. Młodzi Włosi byli w Watykanie od wczesnego rana. Modlili się i słuchali świadectw. W południe przyszedł do nich Papież i odpowiedział na pięć pytań.
CZYTAJ DALEJ

Watykan: nowy teolog domu papieskiego

2026-11-21 13:38

[ TEMATY ]

Watykan

dom papieski

Vatican Media/© Angelicum

O. Serge-Thomas Bonino OP

O. Serge-Thomas Bonino OP

Ojciec Święty mianował o. Serge-Thomasa Bonino OP, przewodniczącego Papieskiej Akademii św. Tomasza z Akwinu, teologiem Domu Papieskiego - poinformowało Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej. Zastąpi on na tym stanowisku polskiego dominikanina, 75-letniego o. Wojciecha Giertycha, który pełnił tę funkcję od 1 grudnia 2005 roku.

ks. Marek Weresa / @VaticanNewsPL
CZYTAJ DALEJ

Odszedł "strażnik" wielkiej europejskiej tradycji muzycznej

2026-11-22 07:20

[ TEMATY ]

muzyka

śmierć

Włodzimierz Rędzioch

Śp. ks. Pablo Colino

Śp. ks. Pablo Colino

18 listopada, w 400. rocznicę poświęcenia Bazyliki Watykańskiej, zmarł w Rzymie w wieku 92 lat ks. Prał. Pablo Colino - świat muzyki sakralnej stracił jedną ze swoich najbardziej wybitnych osobistości.

Kapłan, wybitny muzykolog, dyrygent orkiestry i chórmistrz, Pablo Colino urodził się w Pampelunie w Hiszpanii 25 stycznia 1934 r. Swoją karierę kościelną i muzyczną rozpoczął w bardzo młodym wieku, a po przeprowadzeniu się do Rzymu nierozerwalnie związał się z najbardziej prestiżowymi instytucjami muzycznymi Wiecznego Miasta. W latach 1980–2006 pełnił funkcję dyrektora Cappella Musicale w Bazylice św. Piotra (historyczna Cappella Giulia, jeden z najstarszych chórów Kościoła), kontynuując wspaniałą tradycję polifoniczną w sercu chrześcijaństwa. Pod jego kierownictwem przez ponad ćwierć wieku Cappella Giulia ubogacała uroczyste celebracje w Bazylice, ale także upowszechniała dziedzictwo muzyki sakralnej za pośrednictwem Radia Watykańskiego i włoskiej telewizji RAI, w tym słynnych Koncertów Bożonarodzeniowych transmitowanych na cały świat.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję