Reklama

Porady prawnika

„Sprzedam nerkę”

Coraz częściej pojawiają się przypadki oferowania ludzkiego organu za pieniądze. Zdarza się, że w biurze ogłoszeń gazety zjawia się zdesperowany trudnymi warunkami życia klient i chce dać ogłoszenie: „Sprzedam nerkę”. Na szczęście prawo cywilizowanych społeczeństw zakazuje handlu ludzkimi organami.

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Reklama

Pobieranie i przeszczepianie komórek, tkanek i narządów od żywego człowieka reguluje szczegółowo ustawa.
Aby lekarz mógł pobrać komórki, tkanki lub narządy od żywego człowieka, musi spełnić podstawowe w ustawie warunki. Przede wszystkim dawca musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych - nie może więc być to osoba ubezwłasnowolniona, choćby częściowo, i osoba niepełnoletnia. Poza tym dawcą może być tylko:
- krewny w linii prostej (dziadkowie, rodzice, dzieci, wnuki);
- osoby przysposobione (czyli adoptowane);
- rodzeństwo i małżonek.
Zgodę na przeszczep dawca musi wyrazić na piśmie z wyraźnym wskazaniem, komu narząd zostanie wszczepiony; zgodę musi wyrazić również biorca.
Prawo dopuszcza możliwość, by dawcą była inna osoba bliska dla biorcy, nie precyzuje jednak, kto nią może być - o tym zdecyduje tylko sąd (nawet nie lekarz) rejonowy właściwy dla miejsca zamieszkania dawcy.
Wniosek do sądu składa osoba, która zdecydowała się przekazać swój narząd; potrzebna jest jeszcze zgoda biorcy i inne dokumenty wymagane przez ustawę.
Zasady przeszczepu szpiku, komórek lub tkanek, które mają właściwości regenerujące, są łagodniejsze. Tu dawcą może być każdy, a biorca nie musi być z góry określony; w przypadku zagrożenia życia biorcy - dawcą może być nawet osoba małoletnia.
Prawo jest zatem tak sformułowane, by uniemożliwić handel ludzkimi narządami. Ale nie tylko handel jest zabroniony - karane jest również rozpowszechnianie informacji o sprzedaży np. nerki.

Kto rozpowszechnia ogłoszenia o odpłatnym zbyciu lub nabyciu (lub o pośredniczeniu w takiej transakcji) tkanek lub narządów w celu ich przeszczepienia, popełnia wykroczenie i podlega karze grzywny do 5 tys. zł.
Bardziej surowe kary spotkają osoby, które w celu uzyskania korzyści majątkowej nabywają lub zbywają cudze komórki, tkanki i narządy, pośredniczą w tym procederze, bądź biorą udział w przeszczepianiu pozyskanych od żywego człowieka lub ze zwłok tkanek, komórek lub narządów. Sformułowanie biorą udział dotyczy więc także lekarzy i grozi im za to 3 lata więzienia. Jeśli jest to działalność, która przynosi stałe dochody, kara jest wyższa - do 10 lat. Pobranie narządów wbrew ustawie można też potraktować jako ciężkie naruszenie czynności ciała i grozi za to kara od roku pozbawienia wolności do 10 lat.
Medycyna dopuszcza również pobranie narządu do przeszczepu z ludzkich zwłok. Problem ten jest również uregulowany w prawie.

Uznaje się, że brak sprzeciwu na pobranie komórek, tkanek czy narządów, który osoba może wyrazić za życia - jest zgodą.
Jest to tzw. zgoda domniemana, która pozwala przyjąć fikcję prawną, że osoba zmarła wyraża zgodę na interwencję medyczną w jej ciało po śmierci. Możemy, oczywiście, nie zgodzić się na to. Prawo do wyrażenia sprzeciwu ma każdy z wyjątkiem małoletnich oraz osób ubezwłasnowolnionych całkowicie i częściowo. W ich imieniu sprzeciw zastępczy składa ich przedstawiciel ustawowy. Pamiętajmy jednak, by sprzeciw złożyć za życia osoby, której on dotyczy, po jej śmierci będzie nieważny.
Prawo wymaga - pod rygorem nieważności - by sprzeciw miał odpowiednią formę. Może nim być:
- wpis w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów na formularzu według wzoru określonego w przepisach;
- oświadczenie pisemne zaopatrzone we własnoręczny podpis;
- oświadczenie ustne złożone w obecności co najmniej dwóch świadków w chwili przyjęcia do szpitala lub w czasie pobytu w szpitalu.
Sprzeciw zastępczy można wyrazić pisemnie, również w chwili przyjęcia osoby małoletniej do szpitala lub w czasie jej pobytu. Pamiętajmy, że sprzeciw można odwołać i trzeba to zrobić na piśmie lub ustnie w obecności co najmniej dwóch świadków. Centralny Rejestr Sprzeciwów prowadzi:

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji
POLTRANSPLANT
ul. Lindleya 4
02-005 Warszawa

Niejaki doktor Wang, który w zeszłym roku uciekł z Chin, zeznał w USA, że (...) koledzy pobierali ze zwłok (skazańców - przyp. E) nerki. Niektórzy spośród tych niedobrowolnych dawców żyli jeszcze w momencie pobierania narządów - doniosła niemiecka gazeta Die Woche z 12 grudnia 2001 r. (przedruk - Forum).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Czy można „wykupić” zmarłemu bilet do nieba? Msze gregoriańskie i wypominki

2026-11-14 19:50

[ TEMATY ]

wypominki

UPJPII

Wiara (nie)oderwana od życia

Msza gregoriańska

Adobe Stock

Aniołowie

Aniołowie

Pytanie o możliwość „wykupienia” zmarłemu biletu do nieba jest trochę prowokacyjne. Tak naprawdę dotyczy ono bardzo ważnej kwestii, jaką jest możliwości pomocy tym, którzy po śmierci jeszcze się „oczyszczają” zanim osiągną stan szczęścia wiecznego. Musimy dobrze zrozumieć teologiczny sens modlitwy Kościoła za zmarłych, w tym wspomnianych w tytule Mszy gregoriańskich i wypominek, by oddalić od siebie magiczne myślenie o tym, że wystarczy złożyć ofiarę, a zmarły od razu „przejdzie” z czyśćca do nieba.

Katechizm Kościoła Katolickiego stwierdza, że warunkiem wstępnym oglądania Boga jest „czystość serca” (KKK 2519). Wielu ludzi to osiągnęło; nazywamy ich świętymi. Jednak co z tymi, którzy nie do końca uwolnili się z własnych słabości, którzy nie zdążyli dokończyć wielu życiowych spraw, w tym również pokuty za popełnione grzechy? Czy oni mają jeszcze szansę wiecznego szczęścia?
CZYTAJ DALEJ

Dzień przebłagania za grzechy Narodu na Jasnej Górze. Pokuta za Polskę

2026-11-22 13:43

[ TEMATY ]

Jasna Góra

nowenna21:20

BPJG

Ósmy dzień Wielkiej nowenny za Polskę, 28 listopada w sobotę będzie dniem przebłagania za grzechy Narodu na Jasnej Górze, skąd modlitwę o 21.20 poprowadzi metropolita częstochowski abp Wacław Depo.

Przeor Jasnej Góry o. Grzegorz Prus zaprasza już na godz.12.00, by wspólnie przeżywać nabożeństwo pokutne od modlitwy Anioł Pański.
CZYTAJ DALEJ

W parafii Czerwieńsk rozpoczęła się Renowacja Misji Ewangelizacyjnych

2026-11-22 21:38

[ TEMATY ]

Renowacja misji parafialnych

ks. Rafał Jarosiewicz

Parafia Czerwieńsk

Karolina Krasowska

Renowacja Misji Ewangelizacyjnych to czas, który ma dać nowy impuls w parafii

Renowacja Misji Ewangelizacyjnych to czas, który ma dać nowy impuls w parafii

W parafii św. Wojciecha w Czerwieńsku 22 listopada rozpoczęła się renowacja misji ewangelizacyjnych. To szczególne wydarzenie prowadzą misjonarz miłosierdzia ks. Rafał Jarosiewicz i Wspólnota Zanurzeni w Miłości.

Renowacja parafialnych misji ewangelizacyjnych, jak mówi ks. Rafał Jarosiewicz, ma pozwolić zweryfikować treści, które przeżyliśmy w tej parafii kilka lat temu, ale jednocześnie dać nowe treści w kontekście wzrastania w życiu duchowym:
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję