Ef 1, 3-10
z Nieszporów na poniedziałek IV tygodnia
Audiencja generalna, 23 listopada 2005 r.

1. Każdego tygodnia liturgia Nieszporów proponuje modlącemu się Kościołowi uroczysty hymn z początku Listu do Efezjan - tekst, który był przed chwilą proklamowany. Należy on do gatunku berakot, tzn. „błogosławieństw”, które pojawiają się już w Starym Testamencie i ostateczne rozpowszechnią się później w tradycji judaistycznej. Mowa tutaj o stałym nurcie uwielbienia wznoszącego się do Boga, który w wierze chrześcijańskiej sławiony jest jako „Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa”.
Dlatego też w naszym hymnie uwielbienia centralną postacią jest Chrystus, w Nim ujawnia się i wypełnia dzieło Boga Ojca. Rzeczywiście, trzy podstawowe słowa tego długiego i zwartego Kantyku prowadzą nas zawsze do Syna.

2. Bóg „w Nim nas wybrał” (por. Ef 1, 4): Jest to nasze powołanie do świętości i do usynowienia, a zatem również do braterstwa z Chrystusem. Ten dar, który radykalnie przemienia nasz stan bycia stworzeniem, jest nam ofiarowany „przez dzieło Jezusa Chrystusa” (por. w. 5), dzieło, które wchodzi w wielki zbawczy plan Boga, w ten pełen miłości plan „według postanowienia woli” (por. w. 5) Ojca, którą Apostoł kontempluje ze wzruszeniem.
Drugie słowo, po wyborze („wybrał nas”), oznacza dar łaski: „łaska została nam dana w Jego Synu Umiłowanym” (por. w. 6). W języku greckim mamy dwukrotnie ten sam rdzeń: charis oraz echaritosen - dla podkreślenia darmowości Bożej inicjatywy, która uprzedza każdą ludzką odpowiedź. Łaska, którą Ojciec daje nam w Jednorodzonym Synu, jest epifanią Jego miłości, która nas otacza i przemienia.

3. A oto i trzecie, podstawowe słowo kantyku św. Pawła: ma ono zawsze za przedmiot Bożą łaskę, która została na nas „szczodrze wylana” (por. w. 8). Mamy przed sobą słowo mówiące o pełni, możemy powiedzieć - odwołując się do jego znaczenia pierwotnego - nawet o nadobfitości, daru bez granic i rezerw.
Dochodzimy w ten sposób do nieskończonej głębi i chwały misterium Boga, otwartego i objawionego dzięki łasce temu, kto został przez łaskę i miłość powołany, gdyż to objawienie nie jest możliwe do osiągnięcia tylko dzięki darowi inteligencji i ludzkich zdolności. „Ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, ani serce człowieka nie zdołało pojąć, jak wielkie rzeczy przygotował Bóg tym, którzy Go miłują. Nam zaś objawił to Bóg przez Ducha. Duch przenika wszystko, nawet głębokości Boga samego” (1 Kor 2, 9-10).

4. „Misterium woli” Bożej ma swoje centrum, którego zadaniem jest koordynowanie wszystkich bytów oraz całej historii, prowadząc wszystko ku pełni, jaką Bóg chce mieć: Jest to plan „zjednoczenia wszystkiego na nowo w Chrystusie jako Głowie” (por. Ef 1, 10). W tym „postanowieniu”, po grecku oikonomia, czyli w tym harmonijnym planie struktury stworzenia i egzystencji, wznosi się Chrystus jako Głowa ciała Kościoła oraz oś, która na nowo stwarza w sobie „wszystko to, co [jest] w niebiosach, i to, co [jest] na ziemi” (por. tamże). Rozproszenie i ograniczenia zostają przezwyciężone i tworzy się ta „pełnia”, będąca prawdziwym celem planu, który Boża wola ustanowiła u samego zarania dziejów.
Stajemy przed ogromnym freskiem historii stworzenia oraz zbawienia, który chcemy teraz medytować i pogłębiać, przywołując słowa św. Ireneusza z traktatu Przeciw herezjom.

5. Wiara chrześcijańska - stwierdza św. Ireneusz - uznaje, że „jest jeden tylko Bóg Ojciec i jeden Jezus Chrystus, nasz Pan, który przyszedł poprzez całą ekonomię [zbawienia] i zjednoczył w sobie wszystkie rzeczy. Wśród nich istnieje również człowiek, uformowany przez Boga. Zjednoczył On również człowieka w sobie samym. On, który jest niewidzialny, stał się widzialny, On, który jest nie do pojęcia, stał się zrozumiały” (3, 16, 6: Giá e non ancora, CCCXX, Mediolan 1979, s. 268).
Dlatego „Słowo Boga stało się człowiekiem” w sposób rzeczywisty, nie pozorny, gdyż w przeciwnym wypadku „Jego dzieło nie byłoby prawdziwe”. Natomiast „On był Tym, Kim się objawiał: Bogiem, który jednoczy w sobie starożytne stworzenie, człowieka, aby zgładzić grzech i zniszczyć śmierć. Dlatego też Jego dzieła są prawdziwe” (3, 18, 7: tamże, s. 277-278).

Z oryginału włoskiego tłumaczył o. Jan Pach OSPPE