Temat emerytur cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem Czytelników, o czym świadczą napływające do redakcji listy. Pan Ryszard F. z Wrocławia jest zainteresowany wcześniejszą emeryturą. Jak pisze: skończył 62 lata, przepracował 38 lat (w biurze) i dalej pracuje, ale chciałby przejść na emeryturę. Czy jest to możliwe? A oto co mówią na ten temat przepisy. Art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mówi, że: ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego (dla kobiet wynosi on 60 lat, dla mężczyzn - 65 lat), mogą przejść na wcześniejszą emeryturę po spełnieniu określonych warunków. W przypadku kobiety: po osiągnięciu 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz została uznana za całkowicie niezdolną do pracy.
W przypadku mężczyzny: po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Poza tym emerytura ta przysługuje ubezpieczonym, którzy:

Nasz Czytelnik ma 62 lata, a zatem urodził się przed 1949 r., przepracował 38 lat - posiada więc okresy składkowe, nadal pracuje, stąd podlega ubezpieczeniu, ale nie ma orzeczenia o niezdolności do pracy. Gdyby pan Ryszard przebadał się i przechodząc całą procedurę orzekania o niezdolności do pracy, takie orzeczenie otrzymał, uzyskałby prawo do wcześniejszej emerytury.
Odrębne przepisy określają zasady wcześniejszego przechodzenia na emeryturę dla osób, które są:

Niektórym osobom przysługuje emerytura w niższym wieku niż ustawowy (60 lat - kobiety i 65 lat - mężczyźni), ale wynika to z charakteru wykonywanej przez nich pracy. Dotyczy to pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej. Do takich pracowników zostali zaliczeni:

Owi pracownicy zatrudnieni w tzw. szczególnym charakterze nabywają prawo do emerytury w bardzo różnym wieku: np. tancerz czy kaskader - kobieta w wieku 40 lat, mężczyzna - 45 lat; aktorki i dyrygentki w wieku 55 lat, ale aktorki w teatrze lalek w wieku 50 lat; treserki zwierząt drapieżnych w wieku 45 lat.
Prawo do emerytury w wieku obniżonym mają również pracownicy ze względu na szczególne warunki pracy w różnych sektorach: w górnictwie, energetyce, hutnictwie, przemyśle metalowym, chemicznym itd.
Prawo do emerytury wcześniejszej i emerytury w wieku obniżonym mają też niektórzy ubezpieczeni i urodzeni po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. Warunkiem jest jednak nieprzystąpienie tych osób do otwartego funduszu emerytalnego oraz spełnienie pozostałych warunków (emerytury wcześniejszej i emerytury w wieku obniżonym) do 31 grudnia 2006 r.
Pan Ryszard pyta o różnicę między emerytem „normalnym” (rozumiem, że ma na myśli ustawowy wiek 60/65 lat) a „wcześniejszym” w zakresie dalszej pracy. Obie grupy emerytów mogą „dorabiać” do świadczenia, ale emeryci, którzy ukończyli 60 lat - kobiety, 65 lat mężczyźni mogą to robić bez obawy zmniejszenia czy zawieszenia świadczenia.
Tych drugich obowiązują limity przychodu.

(E)