Drugi dzień kongresu rozpoczął się dyskusją panelową na temat komunikacji w sytuacjach trudnych.

Dr hab. Maria Ryś, prof. UKSW, zwróciła uwagę, że radzenie sobie w sytuacjach trudnych zależy od poczucia własnej wartości, a tę warunkuje z kolei to, czy jesteśmy kochani czy nie. Jako sposób radzenia sobie z takimi sytuacjami przez dzieci podała konieczność zakotwiczenia ich w wartościach (Pan Bóg, Ojczyzna, tradycja), zapewnienie im skrzydeł, czyli pasji rozwoju oraz zaoferowanie zadań, które budzą w nich zachwyt.

Prof. Ryś zaznaczyła, że nie jest ważne to, jak w sytuacji trudnej potraktuje nas drugi człowiek. Wskazała, że nawet jeśli będzie on bardzo agresywny, to i tak najbardziej istotne będzie nasze zachowanie. Jej zdaniem nasza godna postawa w takiej sytuacji może być zachętą do podjęcia refleksji przez naszego adwersarza.

Podziel się cytatem

S. dr Elwira Balcer (Akademia Jagiellońska w Toruniu) zauważyła, że konieczne jest wyrażenie całym sobą kontrolowanego gniewu z zastosowaniem komunikatu „ja”, np. poprzez stwierdzenie: jestem oburzona twoim zachowaniem. Uznała to za jedyne uczciwe zachowanie, które jednocześnie jest okazaniem szacunku drugiej osobie.

Prof. Grzegorz Górski, rektor Akademii Jagiellońskiej, zwrócił uwagę, że kryzysy są nieodłącznym elementem życia, dlatego poprzez odpowiedzialne wychowanie trzeba przygotować dzieci do stawiania im czoła.

Tematem następnego panelu była podmiotowość rodziców wobec szkoły. Rozmówcy poruszyli m.in. kwestię roszczeniowości rodziców wobec szkoły.

Podziel się cytatem

Maria Chodkiewicz, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Szkół Katolickich, podkreśliła, że rodzic jest pierwszym wychowawcą. Należy mu więc okazać szacunek, np. przez angażowanie go w wydarzenia szkolne.

Adam Chmielewski ze Stowarzyszenia Odpowiedzialny Gdańsk stwierdził, że postawa roszczeniowa rodziców jest efektem ich zmanipulowania przez ośrodki, które twierdzą, że szkoła ma zastąpić rodziców, co było charakterystyczne dla modelu marksistowskiego.

Elżbieta Doroszuk, dyrektor Regionalnego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli„WOM” w Częstochowie, zauważyła, że pod roszczeniowością rodziców kryją się postawy antywychowawcze. Jej zdaniem młodzi rodzice rozumieją przez wychowanie pozwalanie dzieciom na wszystko. – Rodzic ma obowiązek stawiać mądre granice – przypomniała. Jak dodała, z roszczeniowością radzą sobie nauczyciele dobrze przygotowani do zawodu, którzy potrafią nawiązać dialog z rodzicami.

Prowadzący debatę dr Artur Dąbrowski, rzecznik Akcji Katolickiej w Polsce, pytał, jak w czasie wielkich zmian w obszarze kultury, która kształtuje młode pokolenie, pogodzić podmiotowość rodziców wobec szkoły i kontestację tradycyjnych wartości ze strony uczniów z wartościami, które są przekazywane w szkole.

– Nasze możliwości otwierają się wtedy, gdy zaczynamy się organizować, podejmować aktywność, występować w mediach, rozdawać ulotki, organizować protesty, docierać do świadomości społeczeństwa – wyjaśnił Adam Chmielewski. – Jeżeli społeczeństwo się nie zaktywizuje, przegramy tę wojnę – przestrzegał.

Odpowiadając na pytanie, Elżbieta Doroszuk zwróciła uwagę na dobry poziom obecnej podstawy programowej, na jej spójność z programem wychowawczo-profilaktycznym i oparcie jej na wartościach chrześcijańskich. Uznała, że trzeba konsekwentnie pilnować takiego stanu rzeczy, a ponadto zadbać o odpowiednie kształcenie i doskonalenie nauczycieli, bo to oni realizują te programy.

Biskup pomocniczy archidiecezji częstochowskiej Andrzej Przybylski zaznaczył, że szkoła zawsze była i jest oczkiem w głowie przedstawicieli różnych prądów i ideologii, ponieważ to właśnie przez szkołę można rozpowszechnić w młodym pokoleniu dobre lub złe idee. Odwołując się do nauczania Piusa XI, biskup przypomniał, że wychowanie chrześcijańskie jest najdoskonalsze, ponieważ przygotowuje do życia wiecznego i dysponuje metodami nadprzyrodzonymi, ale powinno ono być służebne i pomocnicze wobec rodziny, która może zabezpieczyć właściwy kierunek szkoły.

Biskup zachęcił również, aby w obecnych czasach „trucia szkoły” tworzyć środowiska o zdrowym nurcie wychowawczym, rozwijać szkoły katolickie i promować pedagogikę chrześcijańską.

Podziel się cytatem

Podsumowując debatę, dr Artur Dąbrowski powtórzył za ks. Józefem Tischnerem: „W wychowaniu chodzi o to, aby wyprowadzić człowieka ze świata lęku do świata odpowiedzialności”.

„Smartfon w rodzinie – szanse i zagrożenia” – w kolejnej częściej kongresu ten temat podjęła prof. dr hab. Monika Przybysz z UKSW.

Prelegentka przestrzegała przed zbyt wczesnym kupowaniem dzieciom smartfona, ponieważ jego nadużywanie m.in.: zaburza gospodarkę hormonalną; destrukcyjnie wpływa na rozwój istoty białej w mózgu odpowiadającej za czytanie, umiejętność wysławiania się i logicznego myślenia; powoduje agresję u dzieci; prowadzi do zmian porównywalnych do tych wywołanych przez choroby genetyczne i zmian w układzie nerwowym; negatywnie wpływa na „mózg społeczny” dziecka oraz zaburza relacje interpersonalne.

Prof. Przybysz zaznaczyła, że to od nas zależy, czy zaczniemy się ćwiczyć w ograniczaniu korzystania ze smartfonów, czy będziemy ich biernymi konsumentami. Wskazała, że uzależnienie od nich leczy się tak samo jak uzależnienie od hazardu.

Zachęcała do poszukiwania wartościowych treści w internecie, a także do wyłączenia powiadomień w aplikacjach i samego internetu, kiedy z niego nie korzystamy.

Prelegentka wskazała, że dorosły nie powinien korzystać ze smartfona dłużej niż 3 godziny dziennie. Dla dziecka ten czas wynosi godzinę.

Prof. dr hab. Krystyna Żuchelkowska (Akademia Jagiellońska) wprowadziła w temat skutecznego porozumiewania się nauczyciela z rodzicami swoich wychowanków.

Zwróciła uwagę, że nauczyciel powinien przekazywać jedynie prawdziwe i rzetelne informacje o dziecku oraz obiektywnie je oceniać. Komunikowane treści powinny być odpowiednio uargumentowane, wyrażone piękną polszczyznę, podane w sposób wyraźny i zrozumiała dla rodzica.

Z kolei dr Anna Więcławska (Akademia Jagiellońska) omówiła techniki skutecznego porozumiewania się nauczyciela z rodzicami wychowanków, do których należą: akceptacja, uważne słuchanie, zadawanie pytań, parafrazowanie oraz wypowiedzi „ja” i „ty”.

Dr Renata Brzezińska z tej samej uczelni przedstawiła referat nt. „Współczesna rodzina versus świat wirtualny. Studium relacji rodzinnych na przykładzie filmu Jana Komasy «Sala samobójców»”.

Odwołując się do opinii naukowców, stwierdziła, że film powinni obejrzeć nauczyciele, wychowawcy, rodzice i osoby odpowiedzialne za udzielanie fachowego wsparcia w sytuacjach suicydalnych.

Prelegentka zwróciła uwagę, że film porusza wiele wątków związanych z kondycją współczesnego młodego człowieka, który zmaga się z wyobcowaniem, nieumiejętnością radzenia sobie z emocjami i uzależnieniem od mediów. Ponadto często nie znajduje on pomocy medycznej na czas i doświadcza rozpadu więzi rodzinnych.

Odnosząc się do tragicznego finału fabuły, w którym młody człowiek popełnia samobójstwo, dr Brzezińska podkreśliła, że rodzice powinni uczestniczyć w życiu dziecka na każdym jego etapie i nie przeoczyć sygnałów będących wołaniem o pomoc.

O komunikacji w rodzinie i szkole oczami polskiego youtubera opowiedziała dr Ewa Dryglas-Komorowska (Akademia Jagiellońska).

W swoim wystąpieniu krótko przedstawiła popularny w serwisie YouTube kanał Reżyser Życia. Jego twórca Daniel Rusin umieszcza tam krótkie filmy z fabułą ukazujące problemy społeczne, w których można śledzić wątki związane z trudną sztuką budowania ścieżek komunikacyjnych między pokoleniami. Autor nie unika trudnych tematów, takich jak np. depresja u nastolatków, niechciana ciąża czy anoreksja.

Dr Dryglas-Komorowska zauważyła, że dorośli bohaterowie filmów chcą zabezpieczyć wyłącznie materialne potrzeby swoich dzieci, a nie potrafią zaspokoić tych emocjonalnych, zwłaszcza potrzeby akceptacji.

Prelegentka zaznaczyła, że w filmach Rusina media społecznościowe mają przemożny i ambiwalentny wpływ na komunikację dzieci i młodzieży. Z jednej strony kreują fałszywy wizerunek własnej osoby, ale w sytuacjach granicznych stają się platformą umożliwiającą kontakt ze światem zewnętrznym, dając szansę wykrzyczenia prawdy o swoim stanie wewnętrznym, gdy najbliżsi zawodzą.

Zdaniem dr Dryglas-Komorowskiej Rusin wysyła w stronę widza mocny przekaz aksjologiczny o troskliwej uwadze, jaką powinni darzyć się bliscy sobie ludzie, o potrzebie prowadzenia nieustającego i pogłębionego dialogu w rodzinach oraz o uważnym wsłuchiwaniu się rodziców w te przestrzenie w dziecku, które pozostają między słowami.

W opinii prelegentki filmy zamieszczane na kanale Reżyser Życia mogą być skutecznym narzędziem pedagogizacji rodziców oraz pomocą, którą nauczyciele mogą wykorzystać np. podczas godzin wychowawczych.

Podziel się cytatem

Kongres Pedagogiki Chrześcijańskiej został zorganizowany we współpracy z Akademią Jagiellońską w Toruniu, a także pod patronatem Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz rzecznika praw dziecka Mikołaja Pawlaka.