W czasie tegorocznych wakacji zawędrowaliśmy z mężem do Szymbarku w Szwajcarii Kaszubskiej. Tablice w centrum miejscowości zachęcały do odwiedzenia odległego o 1,5 km Centrum Edukacji i Promocji Kaszub. Zainteresowani różnorodnością oferty, udaliśmy się pod wskazany adres. Centrum okazało się położoną w środku lasu oazą, do której ściągnęły w tę upalną letnią niedzielę tysiące turystów. Rodziny z dziećmi wypoczywające w tej urokliwej krainie - zamiast wylegiwać się na plażach i pływać w łódkach po przepięknych kaszubskich jeziorach - przyjechały do wybudowanego w lesie ośrodka, gdzie czekał na nich dom postawiony na dachu, najdłuższa deska Europy, startująca do miana rekordu Guinessa, galerie z kaszubską sztuką ludową, kawiarnie i restauracje, a przede wszystkim, największa atrakcja! - dom Sybiraka z XVIII wieku, podarowany przez potomków zesłańców polskich. Pomysłodawcy tego leśnego miasta uzupełnili obraz męczeństwa Polaków autentyczną lokomotywą z sowiecką gwiazdą i wagonami urządzonymi tak, jak wtedy, gdy załadowane polskimi zesłańcami, tygodniami jechały na wschód w mrozie i upale, wyrzucając po drodze trupy tych, dla których podróż okazała się zbyt ciężka. Na ścianach wagonów zwiedzający mogą obejrzeć fotografie zesłanych na Syberię polskich dzieci, przeraźliwie wychudzonych, i nieludzkie warunki, w jakich pracowali polscy zesłańcy. Listy dzieci, podpisy pod wykonanymi przez nie rysunkami, i wiersze zesłańców poruszają dogłębnie. Obok, dla zobrazowania cierpień Polaków, odtworzony został autentyczny łagier sowiecki z piętrowymi pryczami i butami, które mógł w 50-stopniowe mrozy nosić tylko sowiecki strażnik. Ci, którzy zwiedzali baraki w niemieckich obozach koncentracyjnych, dziwią się, że ich pierwowzory znajdowały się na dalekiej Syberii, w Workucie, na Kamczatce... Nieopodal wykopany został bunkier, gdzie upamiętniono oddziałał kaszubskiego podziemia - Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski”, działający na tych terenach w czasie II wojny światowej. Na terenie centrum postawiono również replikę dworu polskiego, kaplicę, chatę kaszubską z XVII wieku, ale to nie koniec rozwoju tego niezwykłego leśnego miasta, wciąż trwają prace, powstają nowe obiekty. 17 września z całego świata zjeżdżają tu Sybiracy, także Polacy, by poczuć Polskę. Centrum tętni życiem przez cały rok.
Kilkugodzinne zwiedzanie leśnej oazy w sercu Kaszub skłoniło do refleksji, jak można przyrodnicze atuty małej ojczyzny połączyć z elementami patriotycznymi i ściągnąć tłumy turystów. Oczywiście, na początku musiał być pomysł. Do jego realizacji włączono samorządy, lokalny biznes, pieniądze unijne, twórców kultury i tych, którzy chcieli zawalczyć o rozwój regionu. Trudno zliczyć ludzi, którzy znaleźli zatrudnienie w tej leśnej oazie, i pieniądze, które zostawiają tu turyści. Na przygotowanych leśnych traktach zaparkowały setki samochodów z rejestracjami ze wszystkich stron Polski i krajów europejskich.