Reklama

Z dziejów Sosnowca

2018-01-11 07:13

Piotr Lorenc
Edycja sosnowiecka 2/2018, str. IV

Piotr Lorenc
Po KWK „Sosnowiec” pozostał tylko szyb „Anna”, zaadaptowany na potrzeby centrum wspinaczkowego

Wydana pod koniec ubiegłego roku publikacja Stefana Wacława Bieleckiego pt. „Kopalnia Sosnowiec. Dzieje zakładu górniczego (1876-1997) oraz Sielca, dzielnicy miasta Sosnowca” doskonale ukazuje, jak na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat zmienił się obraz stolicy Zagłębia.

Trzeba zaznaczyć, że rozwój przemysłu w XIX wieku był głównym czynnikiem miastotwórczym, który utworzył region współcześnie zwany Zagłębiem Dąbrowskim. Motorem rozbudowy miast i wsi był węgiel kamienny. Kopalnie zakładane w owych latach zmieniały stopniowo strukturę gospodarczą i wpływały na losy regionu przez blisko 200 lat, a bogatym zasobom węgla region zawdzięcza rozwój gospodarczy, społeczny i kulturalny. Publikacja Stefana Bieleckiego jest co prawda poświęcona jednej z najstarszych kopalń w Zagłębiu, funkcjonującej 121 lat, najpierw pod nazwą „Fanny”, później „Hrabia Renard”, wreszcie – aż do likwidacji w 1997 r. – „Sosnowiec”, ale ukazuje też przemiany w mieście. Dodajmy, że autor był wieloletnim pracownikiem zakładu górniczego.

Życie nie lubi próżni. Aktualnie na terenach pokopalnianych znajdują się nowoczesne zakłady przemysłowe, centrum wspinaczkowe, centrum nurkowe, klub fitnes i park trampolin, a nieopodal powstało osiedle mieszkaniowe. Po zakładzie pozostała tylko wieża szybu „Anna”, która z jednej strony nawiązuje do przeszłości, a z drugiej jest trasą wspinaczkową. Przeobrażeniu podległa także kopalniana elektrownia, która jest przebudowywana na nowoczesny hotel. Choć w ostatnim czasie prace budowlane ustały. Co ciekawe kopalnia do początku lat 70. XX wieku prowadziła jeszcze gospodarstwo rolne!

Reklama

Początki państwowej kopalni „Sosnowiec” to inicjatywa prywatna spadkobierców hrabiego Jana Renarda – Gwarectwa Hr. Renarda. Pierwszy był szyb „Wilhelmina”, który pod zmienioną nazwą „Ludwik” istniał do 1975 r. Dał on początek kopalni „Ludwik”, która na pewien okres stała się głównym zakładem renardlowskim. Oprócz „Wilhelminy” kopalnia posiadała wybudowany w latach 80. XIX wieku szyb „Matylda” oraz szyb wentylacyjny. W 1906 r. zakład włączono do kopalni „Fanny”. Kopalnia „Fanny” powstała w majątku sielecko-modrzejowskim w latach 70. XIX wieku. Główne szyby wydobywcze „Renard” i „Eulenburg” – po II wojnie światowej „Sosnowiec” i „Eugeniusz” – wybudowano w latach 1881-83. W 1893 r. uruchomiono przy kopalni elektrownię. Na początku XX wieku do użytku oddany został szyb „Joanna”.

Co ciekawe władze Gwarectwa Hr. Renarda zapewniały pracownikom dość dobre warunki socjalne. Wybudowano 114 domów, w których 1231 mieszkań przeznaczono dla robotników, a także łaźnię przy kopalni, otwarto szkołę początkową i szkołę gospodarstwa domowego dla dziewcząt, ochronkę dla dzieci w wieku przedszkolnym, szpital i ambulatoria. Po II wojnie światowej kopalnia przeszła pod Tymczasowy Zarząd Państwowy Zakładów Górniczych w Zagłębiu Dąbrowskim, a od marca 1945 r. należała do Dąbrowskiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego. W maju 1946 r. zakład zmienił nazwę na KWK „Sosnowiec”.

Już od stycznia 1945 r., w bardzo trudnych warunkach, podjęto produkcję. W ciągu 1945 r. wydobyto 420 tys. ton węgla. W kolejnych latach wydobycie wzrastało, w 1949 r. doszło do 1308 tys. ton. Do połowy lat 50. XX wieku kopalnię cechował bardzo niski stopień mechanizacji robót górniczych. Sytuacja zaczęła poprawiać się w latach 1956-60, kiedy podjęto realizację programu modernizacji kopalni. Od 1960 r. prowadzono roboty związane z budową poziomu 450 – wydrążono szyb wentylacyjny „Stanisław”, pogłębiono i przebudowano szyb „Anna”. W 1970 r. oddano do użytku nowy szyb wydobywczy „Szczepan”. Równocześnie podjęto inwestycje na powierzchni – powstał zespół obiektów z łaźnią, lampiarnią, markownią i pomieszczeniami biurowymi oraz nowy zakład przetwórczy. W latach 70. XX wieku pojawiły się obudowy zmechanizowane, postępowała także automatyzacja prac wydobywczych. W efekcie podejmowanych działań wskaźnik mechanizacji urabiania pokładów węglowych należał do największych w kraju.

Największy poziom wydobycia w swych dziejach kopalnia „Sosnowiec” uzyskała w 1973 r. – 2637 tys. ton przy zatrudnieniu ok. 4300 osób, w tym 2800 na dole. W 1975 r. zasypano dwa najstarsze szyby „Ludwik” i „Eugeniusz”. Zlikwidowano również budynki maszyn wyciągowych oraz kotłownię. Od połowy lat 70. XX wieku wydobycie stopniowo spadało, głównie z powodu wyczerpywania się najzasobniejszych pokładów węgla. Malejące i nieopłacalne wydobycie przy niekorzystnych warunkach górniczo-geologicznych spowodowało postawienie kopalni w stan likwidacji. Zakończenie eksploatacji nastąpiło 31 grudnia 1995 r. Staraniem związków zawodowych i dyrekcji zakładu okres eksploatacji przedłużono do końca 1997 r.

Tagi:
publikacja górnictwo

Urok dawnej Częstochowy

2017-12-13 11:06

Sławomir Błaut
Edycja częstochowska 51/2017, str. V

W częstochowskim Ośrodku Promocji Kultury „Gaude Mater” 29 listopada br. odbył się wieczór autorski – prezentacja zbiorowej publikacji „Częstochowa 1826-1914. Materiały z konferencji naukowych realizowanych w ramach projektu edukacyjnego” pod redakcją Ryszarda Stefaniaka i Rafała Piotrowskiego

Archiwum organizatorów projektu
Aktorzy „Kuferka” w akcji – scenka z życia starej częstochowskiej kamienicy w 1826 r.

Książka zaprezentowana podczas wieczoru autorskiego jest pokłosiem projektu edukacyjnego zrealizowanego w roku szkolnym 2016/2017 z okazji obchodzonej w 2016 r. 190. rocznicy powstania nowoczesnej Częstochowy. Za „rok zerowy” historycy przyjmują w tym wypadku połączenie w 1826 r. Alejami Najświętszej Maryi Panny położoną wokół Starego Rynku tzw. Starą Częstochowę z podjasnogórską Częstochówką. Wspomniany projekt edukacyjny pn. „Częstochowa 1826-1914. Od połączenia miasta do wybuchu I wojny światowej. Gospodarka, przemysł, społeczeństwo i kultura” był realizowany przez uczniów częstochowskich szkół, m.in.: Zespołu Szkół Technicznych im. Jana Pawła II, Zespołu Szkół Samochodowo-Budowlanych, Zespołu Szkół im. Jana Kochanowskiego, Zespołu Szkół Gastronomicznych im. Marii Skłodowskiej-Curie, Zespołu Szkół Przemysłu Mody i Reklamy im. Władysława Stanisława Reymonta, I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego, V Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Mickiewicza, VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Dąbrowskiego oraz szkoły gimnazjalne i podstawowe. W ramach projektu organizowano gry edukacyjne, konkursy, spotkania oraz konferencje, które znalazły swe odbicie w publikacji.

Bogactwo tematów

Na książkę „Częstochowa 1826-1914” składają się artykuły częstochowskich historyków regionalistów – m.in. Rafała Piotrowskiego, Ryszarda Stefaniaka, Marka Fiszera, Sławomira Maślikowskiego, Grzegorza Basińskiego, Jarosława Sobkowskiego czy Agnieszki Burzyńskiej, a także popularnonaukowe teksty będące dziełem młodzieży pod kierunkiem nauczycieli. Godna podkreślenia jest różnorodność zainteresowań autorów oraz pasja, z jaką przywracają z niepamięci osoby i wydarzenia, które niegdyś budowały oblicze Częstochowy, rozsławiały ją w świecie. Mamy tu m.in. historyczne opowieści o budowie częstochowskich alei, o dr. Władysławie Biegańskim, o działalności Berka Kohna czy o Adolfie Franke, a także o pielgrzymkach oraz szkolnictwie w mieście w omawianym okresie. Uczniowie przygotowali artykuły związane ze specyfiką swoich szkół, czyli tyczące takich tematów, jak: moda, przemysł, budownictwo, gastronomia, rozwój kolei i społeczeństwo Częstochowy w okresie 1826-1914. W publikacji znajdziemy wiele zdjęć. Dzięki ikonografii książka jest ciekawsza – mamy szansę zobaczyć, jak wyglądało to wszystko, co opisują autorzy; łatwiej także zapamiętać omawiane w niej zagadnienia. Materiały ikonograficzne do książki udostępnił znany częstochowski antykwariusz Zbigniew Biernacki, właściciel Antykwarni-Księgarni „Niezależna”. Okładkę zaprojektowała Anna Kościukiewicz-Kościelniak, nauczycielka z Zespołu Szkół Technicznych. Nad całością prac związanych z publikacją czuwali historycy: prof. dr hab. Dariusz Złotkowski z Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie oraz dr Juliusz Sętowski i kierowany przez niego zespół Ośrodka Dokumentacji Dziejów Częstochowy Muzeum Częstochowskiego. Jak podkreślił podczas spotkania w OPK „Gaude Mater” wiceprezydent Częstochowy Ryszard Stefaniak, publikacja jest dopełnieniem szkolnej edukacji – młodzież poprzez lekturę może zapoznać się z interesującymi faktami z dziejów naszego miasta, na omawianie których nie ma czasu na lekcjach historii czy języka polskiego. Egzemplarze książki trafią do szkolnych bibliotek, skąd będzie można je wypożyczyć.

Z kuferkiem przez wieki

Trzeba również pochwalić młodzież z teatru „Kuferek” działającego w Szkole Podstawowej nr 48 pod opieką Izabeli Kofer za znakomite przedstawienie zatytułowane „Ach, Aleje, Aleje”, przenoszące publiczność zgromadzoną w OPK „Gaude Mater” w klimat Częstochowy sprzed 200 i 100 lat. W kolejnych odsłonach spektaklu pokazano epizody z życia starej częstochowskiej kamienicy, związane z datami: 1826, 1831, 1863, 1905, 1909 i 1914, a więc z takimi wydarzeniami, jak: połączenie Częstochowy z Częstochówką, powstania listopadowe i styczniowe oraz rewolucja 1905, Wystawa Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie oraz wybuch I wojny światowej. Zaangażowanie i zapał naszej młodzieży w promowaniu lokalnej historii zachwyca. Nie mniejsze brawa należą się osobom o wielkich sercach – ich nauczycielom i wychowawcom.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Franciszek: bez Chrystusa nie znajdziemy właściwego kierunku życia

2018-07-22 12:20

st, tom (KAI) / Watykan

"Wszyscy potrzebujemy słowa prawdy, które by nas prowadziło i oświecało nam drogę. Bez prawdy, którą jest sam Chrystus nie można znaleźć właściwego ukierunkowania życia" - powiedział Franciszek podczas dzisiejszej modlitwy Anioł Pański w Watykanie. Papież zaznaczył, że kiedy oddalamy się od Jezusa i od Jego miłości, gubimy się, a egzystencja zamienia się w rozczarowanie i niezadowolenie.

Grzegorz Gałązka

Papież nawiązał dzisiejszej Ewangelii mówiącej o apostołach, którzy po swojej pierwszej misji powrócili do Jezusa, opowiedzieli Mu „wszystko, co zdziałali i czego nauczali” i chcieli zażyć trochę zasłużonego odpoczynku w miejscu pustynnym. Niestety ich zamiar nie mógł się spełnić gdyż za nimi podążały tłumy.

"To samo może się zdarzyć także dzisiaj. Czasami nie udaje się nam zrealizować naszych planów, ponieważ pojawia się coś pilnego i nieoczekiwanego, krzyżującego nasze plany i wymagającego elastyczności i gotowości, by zaspokoić potrzeby innych osób" - mówił papież.

Franciszek zachęcił, abyśmy w takich wypadkach naśladowali Jezusa, który "ujrzał wielki tłum i zdjęła Go litość nad nimi; byli bowiem jak owce nie mające pasterza. I zaczął ich nauczać". Zdaniem papieża w tym krótkim zdaniu ewangelista niejako "fotografuje oczy Boskiego Nauczyciela i Jego postawę", którą opisują trzy czasowniki: "widzieć, mieć współczucie, nauczać". "Spojrzenie Jezusa nie jest neutralne ani co gorsza, zimne i obojętne, ponieważ Jezus zawsze patrzy oczyma serca. A Jego serce jest tak czułe i pełne współczucia, że potrafi pojąć nawet najbardziej ukryte potrzeby osób" - wyjaśniał Franciszek zaznaczając, że współczucie Jezusa nie oznacza jedynie reakcji emocjonalnej w obliczu sytuacji ludzkich trudności, ale jest czymś znacznie więcej: jest postawą i predyspozycją Boga wobec człowieka i jego historii.

Papież zwrócił uwagę, że Jezus widząc ludzi, potrzebujących przewodnictwa i pomocy nie dokonuje jakiegoś cudu, ale naucza dając "chleb Słowa". "Wszyscy potrzebujemy słowa prawdy, które by nas prowadziło i oświecało nam drogę. Bez prawdy, którą jest sam Chrystus nie można znaleźć właściwego ukierunkowania życia. Kiedy oddalamy się od Jezusa i od Jego miłości, gubimy się, a egzystencja zamienia się w rozczarowanie i niezadowolenie. Mając Jezusa u boku możemy bezpiecznie iść naprzód, możemy przezwyciężyć próby, postępujemy w miłości do Boga i do bliźniego. Jezus uczynił siebie darem dla innych, stając się w ten sposób wzorem miłości i służby dla każdego z nas" - powiedział Franciszek.

Na zakończenie wezwał: "Niech Najświętsza Maryja Panna pomaga nam brać na siebie problemy, cierpienia i trudności naszego bliźniego poprzez postawę dzielenia się i służby".

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Bus Niepodległej w Szczecinie

2018-07-23 11:12

pk / Szczecin (KAI)

Mobilna ambasada podróżuje Busem Niepodległej po polskich diecezjach. To projekt Caritas specjalnie na 100-lecie niepodległości. Podczas Jarmarku Jakubowego ekipa zawitała również do Szczecina, gdzie do niedzieli prezentowała wystawę zdjęć ze zniszczonego wojną Aleppo.

caritas.pl

Maciej Dubicki z Caritas Polska podkreśla, że to m.in. sposób na promocję działań charytatywnych w Polsce.

- Ludzie są zadziwieni, że Caritas robi tyle rzeczy. Druga sprawa to jednak zadziwienie, że w Syrii są takie zniszczenia. Zadziwienie, że jest tyle projektów również w Polsce. Tyle różnych sytuacji, w których trzeba pomóc i w których Caritas niesie tę pomoc. Myślę, że na razie spotykamy się z bardzo entuzjastycznym podejściem ludzi - przyznał Dubicki.

Farid Aboujrad z Aleppo jest w Polsce od trzech lat. - Jestem tu bardzo szczęśliwy, mam tu bardzo dużo kochanych ludzi i przyjaciół. Oni bardzo mi pomogli. Bardzo dziękuję Polakom za pomoc Syrii. Tam nie jest teraz najlepiej. Są problemy z prądem i wodą, a ludzie nie mają gdzie mieszkać - przyznaje Aboujrad.

Polacy w ramach programu Caritas „Rodzina Rodzinie” pomogli na miejscu blisko 9 tys. syryjskich rodzin.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem