W warunkach panującego systemu totalitarnego wprowadzanie soborowych reform było utrudnione, obecnie po upadku tego systemu Sobór jest darem wskazującym nam drogę. Kościół łódzki zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i zewnętrznym ewangelizacji pragnie być Kościołem soborowym. "Obecne spotkanie - stwierdził Ksiądz Arcybiskup - ma na celu wzajemne ubogacenie dzięki wspomnieniom świadków i refleksji teologów".
Następnie zabrał głos biskup senior Ignacy Jeż, były więzień obozów koncentracyjnych, organizator i były ordynariusz diecezji koszalińskiej, najstarszy żyjący polski uczestnik Soboru. W interesującej, bardzo przystępnej formie, Ksiądz Biskup wspominał wydarzenia Soboru oraz przedstawił jego charakterystykę. Zdaniem Księdza Biskupa, Sobór miał dla Kościoła niezwykłe znaczenie. Był wydarzeniem błogosławionym.
"Aggiornamento", otwarcie na współczesny świat, powrót do źródeł, odrodzenie liturgii i zwrócenie się ku językom narodowym przyniosły rozwój nowych ruchów religijnych, bardziej aktywny udział w liturgii, obudziły świadomość powszechności Kościoła oraz przyniosły teologię znaków czasu - świadomość zadań Kościoła wobec palących wyzwań współczesności.
Ks. prof. Paweł Bortkiewicz, dziekan Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, wygłosił konferencję nt. Sobór Watykański II "niezawodną busolą" w duszpasterstwie. Nawiązując do stwierdzenia z Redemptoris missio, iż misja Chrystusa powierzona Kościołowi nie została zrealizowana do końca, stwierdził, że w pewnym sensie ona dopiero rozpoczyna się. Na tej drodze nauka Soboru jest niezawodną i wiecznie aktualną busolą. Prelegent zarysował wizję
Kościoła posłanego do ewangelizacji współczesnego świata. Przedstawił kontekst i eklezjologię rozesłania obejmujące nowe spojrzenie na człowieka, na wiarę i świat. Spojrzenie na zlaicyzowany świat wyraża nową próbę zrozumienia człowieka poddanego różnym formom alienacji (błąd antropologiczny), wiary (jako rzeczywistość spotkania z Bogiem), świata z poszanowaniem jego względnej autonomii. Charakteryzując nową eklezjologię, Ksiądz Dziekan wskazał na duszpasterski charakter
Soboru, odejście od ujęcia czysto prawnego i kazuistycznego, jednocześnie charakteryzując nowe rozumienie
Kościoła jako pielgrzymującego Ludu Bożego. Potrzeba odwołania się do ujęć soborowych staje się coraz bardziej paląca ze względu na przemiany dzisiejszego świata: powstanie społeczeństwa informacyjnego, zaawansowanie procesów globalizacji, jednoczenie się Europy i świata itp.
Bardzo interesujące były refleksje ks. inf. Bogdana Dziwosza, który podczas Soboru pełnił ważne funkcje organizacyjne i informacyjne. Ksiądz Infułat, który posiada rozległą wiedzę na tematy soborowe, ukazał niezwykłą atmosferę Rzymu czasu Soboru za pontyfikatu Jana XXIII i Pawła VI. Przekazał też wiele interesujących informacji. Np. w różnych sesjach Soboru uczestniczyło: 3070 biskupów, z których żyje obecnie tylko 60, w tym 80 kardynałów, 7 patriarchów, 2600 biskupów i arcybiskupów (w tym 63 biskupów z Polski). W tym miejscu mogę zasygnalizować, iż niedługo będziemy mogli się zapoznać ze wspomnieniami ks. inf. Bogdana Dziwosza na naszych łamach.
Na zakończenie w bardzo znamiennym geście, oznaczającym zaproszenie do nowej ewangelizacji w duchu Soboru, Ksiądz Arcybiskup wręczył księgę Dokumentów Soboru Watykańskiego II w nowym tłumaczeniu księżom dziekanom, którzy wypełniając określone przez statuty synodalne funkcje, stanowią ważne ogniwo Kościoła lokalnego.