Miano bazylik większych posiadają świątynie w Rzymie. Kościoły na świecie mogą być bazylikami mniejszymi. Bazyliki mniejsze to kościoły odznaczające się wartością zabytkową oraz wyjątkową użytecznością liturgiczno-duszpasterską. Tytuł ten posiadają obecnie znaczniejsze kościoły katedralne, kolegiackie i klasztorne, a także znane sanktuaria maryjne, m.in. Altötting, Fatima, Kevelaer, Lourdes, Mariazell, Ottobeuren, Werl.
Podniesienie kościoła do godności bazyliki to rzadka uroczystość. W całej Polsce takim tytułem cieszy się tylko sto jeden kościołów, a w naszej diecezji najstarszą bazyliką mniejszą ustanowioną w 1906 r. jest Bazylika Jasnogórska. Od roku 1962 tytuł bazyliki przysługuje także katedrze Świętej Rodziny w Częstochowie, a od 1998 r. sanktuarium w Gidlach. Zawierciańska kolegiata jest więc czwartą bazyliką mniejszą w naszej archidiecezji. Aby uzyskać tak zaszczytny tytuł muszą być spełnione określone wymogi architektoniczne i duszpasterskie. Godność bazyliki oznacza, że kościół przyjmuje na siebie szczególne obowiązki. Wiążą się z tym specjalne zlecenia dla kapłanów, odprawianie określonych nabożeństw i uroczystości. W bazylice w określonych dniach można uzyskać także odpust zupełny.
Świadkami historycznej uroczystości, podczas której kolegiata zawierciańska wyniesiona zostanie do godności bazyliki będą nasi pasterze na czele z metropolitą częstochowskim abp. Stanisławem Nowakiem, a także przedstawiciele władz wojewódzkich, miejskich, parlamentarzyści oraz kapłani z Polski i zza granicy. „Już dzisiaj cisną się na usta słowa «Te Deum Laudamus», dziękujemy Dobremu Bogu za radość tego wydarzenia, Ojcu Świętemu Benedyktowi XVI za to, że wyniósł naszą świątynię do godności bazyliki mniejszej, a także Księdzu Arcybiskupowi za podjęcie starań, by dzieło zostało zrealizowane oraz wielu osobom, które przyczyniły się do szczęśliwego sfinalizowania dzieła. Słowa szczególnej wdzięczności kieruję pod adresem naszego rodaka, ks. prał. Ryszarda Selejdaka, bez którego pewnie trudno byłoby w iście rekordowym tempie osiągnąć cel przyznania tak zaszczytnego tytułu dla matki wszystkich okolicznych kościołów i parafii - zawierciańskiej Kolegiaty” - podkreśla proboszcz parafii, ks. kan. Zenon Gajda.