Reklama

Polska

Chrystianizować, a nie walczyć

KS. INF. IRENEUSZ SKUBIŚ: - Ekscelencjo, rozmawiamy w wyjątkowym czasie podsumowań. Proszę opowiedzieć naszym Czytelnikom o swoim zakorzenieniu, jak Ksiądz Biskup postrzega dziś swoje dzieciństwo, czasy młodości...

BP ANTONI PACYFIK DYDYCZ OFMCap: - Dziękuję za nawiązanie do czasów młodości. Urodziłem się w Serpelicach nad Bugiem. Wyjechałem z rodzinnego domu, mając lat 14. Choć z Serpelic do Drohiczyna jest tylko 39 km, po raz pierwszy odwiedziłem Drohiczyn, gdy miałem ok. 40 lat. Słyszało się o Drohiczynie, opowiadano legendy o Jadźwingach - Drohiczyn był ich siedzibą główną. Mówiono, że między Mielnikiem a Drohiczynem jest tunel podziemny, który wykopali Jadźwingowie i w czasie wojen tamtędy przechodzili.
Moje czasy dziecięce - jak i Księdza Infułata - to wojna. Gdy miałem niecały rok, ojciec został zmobilizowany do wojska. Kiedy odchodził, pochylił się nade mną w kołysce i pocałował mnie. Ten moment, wspominany często przez moje ciotki, ciągle we mnie jest jako pierwszy punkt odniesienia.
W rodzinach na wsi wszystko działo się wtedy w jednej izbie. U nas nikt nie zamykał mieszkania na klucz. Idąc w pole, wkładało się w drzwi gałązkę na znak, że w środku nie ma nikogo. Żadna kradzież się nie zdarzała. Wpływ społeczny był tak duży, że po prostu nie opłacało się kraść. Owszem, nieraz była ochota na owoce, jabłka, młodzi czasem coś podbierali...

- Czy Ksiądz Biskup pamięta jakieś szczególne wydarzenia z czasów wojny?

- Był rok 1943 lub 44. Niemcy biegali jak wściekli, zabierali wszystko, nie mieli względu na nic. Ojciec ze starszym bratem wzięli krowę i poszli w las. Ale mieliśmy też maciorę - ważyła ok. 2 kwintali - szkoda było ją stracić. Wyciągnęliśmy ją z obórki i zamknęliśmy w spiżarce, przykryliśmy workami i szmatami. Zostałem z mamą. Nagle wpada Niemiec. Matka otworzyła drzwi z zewnątrz, zasłaniając te od spiżarni. Hitlerowiec sprawdził wszystkie kąty, zawrócił i tą samą drogą wyszedł. Mieszkała naprzeciw nas zacna sąsiadka, która o mało nie umarła z wrażenia, kiedy zobaczyła, jak ten Niemiec wychodząc, przyłożył ucho do drewnianej ściany domu. Ale nic nie usłyszał i zwierzę ocalało. Bardzo to wszystko przeżywałem, starałem się bohatersko bronić domu.
Inny obrazek - kiedyś mój ojciec wrócił do domu pobity. Powiedział, że dostał od hitlerowca, bo nie powiedział: „Heil Hitler!”... Mieszkał też w Serpelicach pewien sołtys. Miał zdrowy żołądek i dobrą głowę. Kiedy Niemcy przyjeżdżali do niego w jakichś sprawach, organizował im jajka, samogon - i tak ich gościł. W ten sposób w ciągu paru lat uratował wielu ludzi. Ale pod koniec wojny bał się, że go oskarżą o współpracę z Niemcami, i uciekł na Zachód. Po 10 latach powrócił, nikt o nim jednak złego słowa nie powiedział. Gdy przyszli Sowieci, był już inny sołtys. Chodził od chaty do chaty, od obory do obory, od kurnika do kurnika i wyciągał od ludzi wszystko. Nie mogło się to podobać, mówiono, że był gorszy od poprzedniego okupanta. Dużo zależało zatem od sołtysów...

- Jak wyglądało wówczas życie religijne w Serpelicach?

- Kaplica powstała u nas 3 lata przed wojną. Kiedy z Wielkopolski usunięto wszystkie zakony i wielu księży, przyjechali do nas stamtąd 3 misjonarze Świętej Rodziny: młodziutki o. Tadeusz Dusza, który niedawno zmarł, ks. Stefan Szpręga i alumn. Mieszkali u mojego stryja, który był „społecznym” kościelnym i szukał często księży. Otrzymali 2 małe pokoje, wokół były łąki i lasy. Gdy jechali Niemcy, księża chowali się. Potem zamieszkali gdzie indziej. W maju 1945 r. nastąpiło podpisanie rozejmów. Księża opuścili Serpelice, powrócili na zachód. W czerwcu zostaliśmy bez duchownych. To był luksus, że przez okupację mieliśmy aż dwóch kapłanów.

- Ksiądz Biskup pochodzi z Zakonu Kapucynów. Dlaczego wybór padł na ten właśnie zakon?

- Po misjonarzach Świętej Rodziny mój stryj znalazł dwóch kapucynów, którzy nie mogli dojechać do Warszawy i przebywali w Janowie Podlaskim. Porozmawiali z prowincjałem i biskupem i z powodu wojny zostali na miejscu. O. Anioł, kiedy do nas przybył, miał 65 lat. Zdobył mir u młodzieży. Organizował misteria Męki Pańskiej, z którymi jeździli po całej okolicy. W latach 1945-47 wybudowano w Serpelicach kościół. Wszystko było nowe i pociągało. Powstała bardzo piękna Kalwaria, na wzór tej w Ziemi Świętej.
Od 1952 r. uczyłem się w tzw. Biskupiaku w Lublinie, było tam wtedy pięć klas pierwszych. Po dwóch latach, jeśli ktoś chciał, mógł wstąpić do zakonu, bo wtedy likwidowano zakony. Tych w habicie mieli zostawiać. Nie namyślając się, pojechałem do nowicjatu w Nowym Mieście n. Pilicą. To był rok 1954. Potem w Krakowie zdałem eksternistyczną maturę w Liceum Kochanowskiego, a następnie skończyłem normalne studia seminaryjne w Łomży.

- Jak potem potoczyły się losy Księdza Biskupa?

- Wytypowano mnie na wyjazd do USA, dla wsparcia Polonii, ale Polska Ludowa nie dała mi paszportu. Poszedłem więc na studia na KUL - na socjologię. W 1967 r. bp Wacław Skomorucha przyjechał do Warszawy i bardzo pragnął zdobyć księży dla Białej Podlaskiej. Los padł na mnie. Wtedy jeszcze nie ukończyłem magisterium, napisałem więc do zarządu, żeby mnie nie zabierali, bo jeszcze studiuję... Nic z tego. Znalazłem się w Białej Podlaskiej. Po latach widzę, że było to opatrznościowe, bo zajmowałem się młodzieżą. Stamtąd przeniosłem się do Warszawy, gdzie przez 6 lat byłem prowincjałem. Potem wyjechałem na 12 lat do Rzymu. Nigdy wcześniej nie było w zarządzie generalnym kogoś ze Wschodu, byłem pierwszy. Z Rzymu trafiłem prosto do Drohiczyna. Wszędzie miałem do czynienia z wieloma sprawami organizacyjnymi, administracyjnymi i duszpasterskimi.

- Ksiądz Biskup był definitorem dla Wschodu...

- Definitorzy mieli trzy płaszczyzny pracy: pierwsza - dla całego zakonu. Byłem szefem informacji, wydawaliśmy biuletyn kapucyński w siedmiu językach. Pracowałem w komisji ekonomicznej oraz komisji poszukiwań i ocen. Byłem także delegatem ds. Loreto, które jest pod opieką kapucynów. Bracia pracują tam, spowiadają, jest arcybiskup administrator. Bywałem tam minimum 6 razy w roku. Udało się wiele zdziałać, m.in. odbudować pałac apostolski. Dobrze układała się współpraca z abp. Lorisem F. Capovillą, a potem z abp. Pasquale Macchim. Druga płaszczyzna pracy to pomoc w administracji zakonu. I trzecia - właśnie Europa Środkowo-Wschodnia. Płaszczyzna najważniejsza, gdyż poza Polską i Jugosławią zakon był przez komunistów likwidowany. Należało więc szukać rozproszonych i formować w tajemnicy.

- Ksiądz Biskup przyszedł do Drohiczyna jako ordynariusz nowej diecezji. W dużej mierze więc Ekscelencja budował tę diecezję...

- Terytorium naszej diecezji powstało z diecezji pińskiej i części przydzielonej z diecezji siedleckiej. Zwiększyła się przez to liczba wiernych. 28 proc. stanowili prawosławni, resztę katolicy. To specyficzny układ. W tej chwili mamy dokładnie 97 parafii, 2 filie duszpasterskie (99 jednostek administracyjnych), 270 księży i ok. 120 sióstr zakonnych. Na jedną parafię przypada średnio 2100 osób, a na jednego księdza ok. 800 wiernych. Mamy 11 dekanatów, własne seminarium, 3 kapituły: katedralną, kolegiacką węgrowską i bielsko-podlaską Ta ostatnia została założona niedawno. Kościołów wybudowaliśmy wiele, jest także ok. 20 kaplic dojazdowych. Najmniejsza parafia liczy 123 osoby, największa przekracza 10 tys. wiernych.

- Pracuje Ekscelencja w Drohiczynie jako ordynariusz 19 lat. Co w czasie tej pracy było dla Księdza Biskupa „oczkiem w głowie”?

- Mogłoby się wydawać, że najważniejsze są piękne budowle, ale wiemy doskonale, że jeżeli stać one będą na piasku, nie będą miały znaczenia. Ważne więc są podstawy.
W ciągu trzech miesięcy zaraz na początku przygotowaliśmy synod diecezji - przeprowadziliśmy go w ciągu 1,5 roku. Było sprawnie i współcześnie. Oczywiście, były komisje, otwarte spotkania synodalne. Rozmawialiśmy na temat synodu ze wszystkimi współpracownikami - od gospodyni domowej, poprzez kościelnego, zakrystiana, chóry. Ogłosiliśmy wznowienie działalności Akcji Katolickiej. Na sesje otwarte przyjeżdżali ludzie, odbywały się dyskusje, spotkania panelowe. Moderatorem był obecny arcybiskup metropolita szczecińsko-kamieński Andrzej Dzięga, który wówczas był u nas oficjałem sądu. Dużo mu zawdzięczamy. Czuwała nad nami Opatrzność Boża.
Cały czas staramy się tworzyć dobre tradycje, które łączą, jednoczą, wytwarzają więzy. Mamy wiele wspólnych spotkań kapłańskich - np. w Wielki Czwartek we Mszy Krzyżma bierze udział blisko 100 proc. księży. Bardzo to cenimy. Mamy także dobry kontakt z wiernymi zaangażowanymi w rady parafialne.
Oczywiście, wykorzystujemy w pracy duszpasterskiej media. Współpracujemy z Radiem Podlasie, z Radiem Maryja, Telewizją Trwam, bardzo cenimy sobie współpracę z „Niedzielą”, którą sami rozprowadzamy, a także z krakowskim „WPiS-em”. A wszystko to dzięki wspólnym działaniom.

- Jak wygląda budowanie wspólnoty laikatu katolickiego w diecezji?

- W czasie wakacji mamy ok. 60 różnych turnusów rekolekcyjnych, na które przyjeżdża kilka tysięcy ludzi, głównie młodzież. Na każdym turnusie jest kapłan. Mamy dziś 5 kościelnych domów rekolekcyjnych i własny las nad Bugiem - 3,5 ha. Pan Bóg nam błogosławi.

- A duszpasterstwo młodzieży?

- Mamy w Kurii Wydział ds. Młodzieży i Wydział Katechetyczny. Spośród ruchów bardzo dynamicznie działa KSM. Dość powiedzieć, że z tak małej diecezji wybrano krajowego prezesa KSM. Bardzo się tym cieszę. Jeśli chodzi o katechezę - no cóż, nie każdy duchowny jest charyzmatykiem potrafiącym wspaniale pracować z młodzieżą. Są więc czasem pewne niedoskonałości, ale staramy się je przezwyciężać. Sam przez 13 lat uczyłem młodzież i wiem, co to znaczy. Generalnie, słuchając o tym, że młodzi nie chcą chodzić na religię, dziękuję Panu Bogu, że u nas takich sytuacji nie ma wiele.

- W jaki sposób kształtuje się w diecezji układ prawosławni - katolicy?

- Nie ma z tym większych problemów. Tak jak mogą się pokłócić dwaj księża katoliccy, tak samo i kapłani prawosławny z katolickim. Każdy z nas ma swój styl, ale też swoje jurysdykcje, przepisy i nie nam je oceniać. Traktujemy się przyjaźnie. Nieraz katecheci prawosławni prosili, żeby nasz ksiądz zastąpił ich na lekcji religii, nasi również potrafili zaprosić prawosławnych. Odczuwa się, że pewien lęk u prawosławnych wynika z tego, że są oni mniejszością od strony liczby ludności. Był moment, że na naszym terenie było 5 biskupów prawosławnych: Abel, biskup lubelski, który obsługuje diecezję siedlecką od Bugu na południe, oraz 3 sufraganów, a także metropolita Sawa (bielsko-warszawski). W Hajnówce był bp Miron. Prawosławni w naszej diecezji stanowią 27 proc. ludności. Ale są i takie gminy, gdzie jest tylko 60 katolików - niestety, niektóre gminy są wymierające.
Obecnie wypracowuje się nowy model współistnienia, spowodowany niżem demograficznym i emigracją. Zarówno prawosławni, jak i katolicy wyjeżdżają stąd bowiem za pracą. Nie wygląda na to, żeby przedstawiciele naszych władz administracyjnych mieli jakąś wizję zmiany tej sytuacji. Podlasie jest piękne, ale na przemysł nie można tu liczyć, najwyżej drzewny czy przetwórstwo leśnych zbiorów. Może turystyka miałaby przyszłość, ale wtedy trzeba budować drogi, hotele, zajazdy...

- Jak w tej sytuacji ma się odnawiać Kościół?

- Dopóki są ludzie, Kościół będzie pracował. Tak było od dawna, gdy jechaliśmy za naszą emigracją do Stanów Zjednoczonych, na Sybir czy gdziekolwiek. Jak nie będzie ludzi, to pójdziemy gdzie indziej. Chyba że, tak jak w pierwszych wiekach, i u nas rozwiną się kiedyś instytuty życia pustelniczego - mamy idealne warunki i fantastyczny klimat. Nie przypuszczam jednak, żeby w Europie Środkowej zabrakło chrześcijan. Jeżeli nas nie będzie, to przyjdą inni. Musimy więc robić swoje i - jak podkreślał Leon Wielki - zamiast bojować, ewangelizować.

2013-06-03 14:51

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Biskup nominat Krzysztof Chudzio: nieposłuszeństwo Kościołowi to zawsze droga donikąd

2020-04-03 15:20

[ TEMATY ]

biskup

Episkopat

– W mojej niegodności Pan Bóg sobie ze mną poradzi. Chcę być posłuszny Kościołowi. Nieposłuszeństwo wobec Kościoła, to zawsze droga donikąd – podkreślił biskup nominat Krzysztof Chudzio, który dziś – zgodnie z wolą papieża Franciszka – został mianowany biskupem pomocniczym archidiecezji przemyskiej.

Ogłoszenie komunikatu Nuncjatury Apostolskiej w Polsce miało miejsce w wąskim gronie w kaplicy domu biskupiego w Przemyślu. – Ksiądz Krzysztof potrzebuje modlitwy, jak każdy z nas. Tę modlitwę obiecujemy i życzymy, aby Jezus Miłosierny wspierał swoją łaską – powiedział abp Adam Szal. Na pamiątkę metropolita przemyski przekazał nominatowi obraz Jezusa Miłosiernego.

Ks. Krzysztof Chudzio przyznał, że bardzo przeżywa tę chwilę, ponieważ nigdy mu nie przyszło na myśl, aby pełnić „tak wielki urząd”. – Ale jeśli taka jest wola Boża, to myślę, że w tej niegodności Pan Bóg sobie ze mną poradzi. Chcę być posłuszny Kościołowi. Sam się o tym przekonałem i też klerykom starałem się przekazywać, że nieposłuszeństwo wobec Kościoła, to zawsze droga donikąd – podkreślił.

Ks. Chudzio powiedział, że wolę Ojca Świętego poznał w bliskości uroczystości Zwiastowania Pańskiego, co odczytał z jednej strony jako wiadomość, która go przerasta, ale i jako natchnienie, żeby naśladować Maryję: „Nie ja to zrobię, ale niech mi się stanie”.

– Chcę być posłuszny Ojcu Świętemu, zwłaszcza, że utkwił mi w pamięci obraz Ojca Świętego Franciszka samotnego na modlitwie na Placu św. Piotra, zatroskanego o świat. Pomyślałem wtedy, że nie można nie odpowiadać pozytywnie. Ufam, że Pan Bóg wspomoże mnie w tym działaniu – dodał.

Biskup nominat zapewnił o swoim posłuszeństwie wobec arcybiskupa i chęci autentycznej pomocy.

Ks. Chudzio nie krył radości z tego, że znów będzie współpracował z innym biskupem pomocniczym Stanisławem Jamrozkiem, z którym się przyjaźni i których drogi często się krzyżowały. – Jakoś tak Pan Bóg chyba kierował, że i w seminarium jako klerycy pełniliśmy jeden urząd, potem także razem pełniliśmy zadanie ojca duchownego w seminarium. No a kiedy ksiądz biskup Stanisław otrzymał konsekrację biskupią, pomyślałem, że już się nie spotkamy na jednej placówce, ale wyroki Boże są nie do ogarnięcia – powiedział. – Z wielką pokorą patrzę w kierunku księdza arcybiskupa Józefa, któremu z wdzięcznością zawsze pamiętam o tym ojcowskim przyjęciu mnie po powrocie z Ukrainy – dodał.

Ks. Krzysztof Chudzio urodził się 25 czerwca 1963 r. w Przemyślu. Pochodzi z parafii pw. Najświętszej Maryi Panny w Buszkowicach koło Przemyśla. Święcenia kapłańskie przyjął 24 czerwca 1988 r. Rok po święceniach wyjechał na teren dzisiejszej Ukrainy. W latach 1989 –1991 pracował głównie w Szarogrodzie, a później do 2005 r. w diecezji kamieniecko-podolskiej pomagał bp. Janowi Olszańskiemu, pełniąc m.in. funkcję sekretarza biskupa, kanclerza kurii i wikariusza generalnego.

Po powrocie do Polski w roku 2005 został dyrektorem Muzeum Archidiecezjalnego w Przemyślu. W latach 2006 – 2015 był ojcem duchownym w seminarium duchownym w Przemyślu i wykładowcą teologii. Od 2015 r. jest proboszczem parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Jasienicy Rosielnej i wicedziekanem dekanatu Domaradz.

Data święceń biskupich zostanie ustalona w późniejszym czasie.

CZYTAJ DALEJ

Anglia: aborcja dostępna w domu

2020-04-06 12:36

[ TEMATY ]

aborcja

adobe.stock.pl

Aborcja Eugeniczna narusza godność człowieka oraz prawo do życia

Na czas trwania pandemii koronawirusa brytyjski rząd zatwierdził możliwość dokonania aborcji we własnym domu za pomocą silnych środków farmakologicznych, bez konieczności wizyty w szpitalu czy klinice aborcyjnej.

Po rozmowie telefonicznej lub wideo-konsultacji z lekarzem, kobieta lecz także dziewczyna, a więc osoba niepełnoletnia, będzie mogła otrzymać środki, które pozwolą jej na zabicie poczętego dziecka do 10 tygodnia jego życia. Rząd tłumaczy swój krok koniecznością ograniczenia eskalacji wirusa oraz zapewnienia nieprzerwanego dostępu do usług wczesnej aborcji.

„Szokującą” nazywa tę decyzję biskup John Sherrington – rzecznik episkopatu Anglii i Walii ds. ochrony życia. Jest to krok, który „nie bierze pod uwagę niebezpieczeństw natury fizycznej i psychicznej związanych z podawaniem tych środków w domu” – podkreśla bp Sherrington.

Mówi ponadto o „zasadniczej zmianie dostępu do aborcji w Anglii i Walii, w dającej się przewidzieć przyszłości”. Jak dodaje brytyjski hierarcha, telemedycyna i aborcja bez nadzoru medycznego służy „zmniejszaniu powagi, z jaką należy podejmować taką decyzję”. Biskup pomocniczy Westminsteru wezwał urzędników do opublikowania limitu czasowego, określającego dostępność tych środków, tak jak miało to miejsce w przypadku innych przepisów nadzwyczajnych.

„Wraz ze wszystkimi, którzy cenią i podtrzymują wartość życia ludzkiego, Kościół będzie czuwał nad tym, aby przepisy te zostały uchylone tak szybko, jak to możliwe, aby obecne, choć niezadowalające prawo, było przestrzegane”, powiedział bp Sherrington.

Prawnicy międzynarodowej chrześcijańskiej organizacji ADF (Alliance Defense Fund) mówią o wystawianiu na ryzyko osób najbardziej narażonych na krzywdę oraz o najważniejszej zmianie w prawie aborcyjnym Anglii od czasu legalizacji tej praktyki w 1967 roku. „Jeśli zwolennicy aborcji uważali, że prawo wymaga zmiany, istnieją odpowiednie i demokratyczne sposoby podejścia do tego problemu” – komentuje ADF International.

W tej sytuacji Stowarzyszenie Obrony Dzieci Nienarodzonych (SPUC) apeluje o nasilenie międzynarodowej kampanii na rzecz walki z aborcją właśnie w kontekście i w obliczu choroby, która dotknęła cały świat. SPUC analizuje możliwość podjęcia kroków prawnych wobec decyzji brytyjskiego rządu.

CZYTAJ DALEJ

Więzień Jezus i Jego uczeń, Stefan – Wielki Tydzień z kard. Wyszyńskim

2020-04-07 13:07

[ TEMATY ]

kard. Stefan Wyszyński

beatyfikacja

Prymas Tysiąclecia

z arch. Biura Prasowego Archidiecezji Warszawskiej

W 33 r. zgraja mężczyzn, dowodzona przez Judasza, która chciała aresztować Jezusa, wtargnęła w nocy do ogrodu za potokiem Cedron. Z kijami i mieczami rzucili się na Niego, aby Go pojmać i uwięzić.

W ciemności nocy odwaga tanieje, liczba świadków zdarzenia redukuje się do minimum, a więzień nie ma dość siły, by się bronić. Zło czuje się bezkarne. Oprawcy nie muszą patrzeć ofiarom w oczy.

Późnym wieczorem 25 września 1953r. zgraja mężczyzn w czarnych płaszczach „z ceraty” dobijała się do bramy domu przy ul. Miodowej w Warszawie. Wtargnęli do domu oburzeni faktem, że drzwi nie zostały natychmiast otwarte państwowym urzędnikom. Byli uzbrojeni. Odczytali dokument aresztowania i zabrali kard. Stefana Wyszyńskiego w nieznane.

Rywałd – pierwsza stacja Więźnia

Od północy, po nagłym aresztowaniu, Prymas jechał w nieznane. Po drodze nie mógł odczytać żadnych drogowskazów, orientował się tylko, że wiozą go w kierunku Grudziądza. Czuł, że grozi mu ogromne niebezpieczeństwo, miał prawo spodziewać się wszystkiego. Rankiem, 26 września 1953 r. wprowadzono go do pokoju franciszkańskiego klasztoru w Rywałdzie. Zobaczył miskę z wodą po myciu, niepościelone łóżko, otwartą na pół walizkę i stos książek na podłodze. Władze działały w pośpiechu, wyrzuciły poprzedniego lokatora nie dbając o detale. Dwa okna, które wychodziły na podwórze, zaklejono gazetą. Na ścianie Prymas dostrzegł obraz z podpisem: „Matko Boża Rywałdzka, pociesz strapionych”. „Był to pierwszy głos przyjazny, który wywołał wielką radość. (…) „Sprawa Chrystusowa” trwa blisko dwa tysiące lat i za tę sprawę ludzie siedzą do dziś w więzieniach” – zanotował w „Zapiskach więziennych” pod datą 4 października.

W tym samym dniu „erygował” na ścianie Drogę Krzyżową. Napisał ołówkiem nazwy stacji Męki Pańskiej i każdą oznaczył krzyżykiem. 25 września 1953 r. rozpoczęła się jego droga krzyżowa i od razu włączył ją w Drogę Jezusa. Nie skupił się na niebezpieczeństwie i sytuacji, w której się znalazł. Skupił się na Tym, który pierwszy został pojmany bez procesu i wyroku. Rozpoczęło się Jego „zanurzanie” w Bogu.

W Rywałdzie spędził siedemnaście dni. Dzień i noc pilnowało go około 20 funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Wieczorem 12 października dostał pół godziny na spakowanie rzeczy i znów powieziono go w nieznane. Więzień na Drodze Krzyżowej nie ma żadnych praw.

Stoczek Warmiński – stacja druga

Prymas całą drogę modlił się i próbował odczytywać kierunek podróży. W Stoczku Warmińskim, w opuszczonym klasztorze Księży Marianów, zastał księdza i siostrę zakonną, którzy mieli służyć mu pomocą. W rzeczywistości – jak potwierdziły dokumenty zgromadzone przez IPN – byli tajnymi współpracownikami UB. W trójkę spędzili tu rok z trzyletniego uwięzienia Prymasa. Rok w twierdzy, którą funkcjonariusze MBP zrobili z klasztoru. Pilnowali go wewnątrz i na zewnątrz budynku. Aby zagwarantować brak kontaktu z otoczeniem z sąsiedztwa wysiedlono proboszcza i mieszkańców dwóch domów. Budynek ogrodzono wysoką siatką a w nocy oświetlono reflektorami. Wybudowano 12,7 km płotu uzbrojonego w materiały wybuchowe. W sumie pilnowało Prymasa 90 żołnierzy.

Sygnały świetle w tzw. pokoju techniki meldowały o najmniejszym poruszeniu się Więźnia. Podsłuchy były umieszczone w kaloryferze, lampie i drzewie w ogrodzie.

Zima 1954 r. w Stoczku była dla Kardynała bardzo trudna. W domu panował ziąb. Stare piece zatykały się, dymiły od sadzy, szybko stygły i nie dawały ciepła. Prymas zanotował w „Zapiskach więziennych”, że przez całą zimę w Stoczku miał zmarznięte ręce i nogi, nie mógł pracować przy stole, bo mimo otulenia pledem był zziębnięty do kości. W łazience w piecu w ogóle nie dało się rozpalić, więc mycie odbywało się w całkowitym zimnie. Pokoje na dole nie były w ogóle ogrzewane. Co kilka dni z ich wnętrza wyrąbywano sterty lodu. Ściany korytarzy pokrywała gruba warstwa mrozu. Prymas zanotował, że noce były tak zimne, że nogi nie rozgrzewały się pod kołdrą. Puchły mu ręce i oczy. Bolała głowa, brzuch i plecy w okolicach nerek. Przetrwał zimę wciąż chorując, pozbawiony właściwych leków. W kwietniu komendant wyraził zgodę na komisję lekarską, ale lekarze zjawili się dopiero miesiąc później.

„W końcu alei grabowej, w grupie lip, w większości podpiłowanych i odrutowanych, wznieśliśmy krzyż, złożony z dwóch kijów przewiązanych drutem kolczastym. Powstała w ten sposób „kalwaria”, jako cel naszych wędrówek, ogrodzona kamieniami i cegłami” – pisał Prymas w „Zapiskach więziennych”.

Wielkanoc 1954 r. - przygotowania

Pierwsza Wielkanoc w więzieniu wypadała 19 kwietnia. Dla więźniów, zdanych tylko na swoje towarzystwo i nękania „opiekunów” nie był to jednak czas beznadziei, Prymas dbał o dyscyplinę duchową. „W naszej kapliczce odprawiliśmy sobie we troje rekolekcje przed uroczystością wielkanocną. Rozważania były osnute na tle Tomasza à Kempis „O naśladowaniu”. Myślą przewodnią była ascetyka więzienia jako nadzwyczajnego środka stosowanego przez Opatrzność do uświęcenia ludzi od początków chrześcijaństwa. Chrześcijanie zaczęli „karierę” więźniów bardzo wcześnie, bo od czasów pierwszych kazań świętego Piotra Apostoła w Jerozolimie” – zanotował Prymas. W Stoczku powstały też cztery teksty Drogi Krzyżowej, które ukazały się drukiem pt. „Via crucis. Szkice więzienne” w 2011 r. To tam wołał Więzień – Prymas rozważając pomoc Szymona w niesieniu krzyża: „Wszystkie Szymony Chrystusa to: Ojciec Święty, biskupi i kapłani, zakonnicy, wierni katolicy, wspierający Chrystusa”.

Tęsknota za tymi, których Pan powierzył

Pod datą 15 kwietnia 1954 r., kard. Wyszyński zanotował wzruszające wyznanie tęsknoty pasterza za powierzonymi mu owcami: „Wielki Czwartek. Sercem i myślą jestem w archikatedrze, wśród duchowieństwa i wiernych. Modlę się o to, by mój następca przy ołtarzu, przy konsekracji olejów i przy mandatum, czynił to lepiej niż ja; by obdzielał kapłanów Ciałem Chrystusa, wszczepiając w nich ducha jedności diecezjalnej”. Modlitwa o jedność dość często pojawia się w intencjach Prymasa. On wiedział, na jakie naciski narażeni są jego najbliżsi współpracownicy i hierarchowie Kościoła w Polsce po jego aresztowaniu i uwięzieniu. Rozumiał jak wielkiego wsparcia modlitewnego potrzebują. Przeczuwał, choć nie dostawał żadnych wiadomości. Nie czytał gazet, nikt go nie odwiedzał i nie otrzymywał listów. Modlił się za „opiekunów” więziennych i nieprzyjaciół tak, jak Jego Mistrz przed laty: „Ojcze, wybacz im, bo nie wiedzą, co czynią”.

Prudnik Śląski – stacja trzecia

W październiku 1954 r. samolotem przewieziono Prymasa do Prudnika, gdzie klasztor Franciszkanów zamieniono na nowy „obóz izolacyjny”. Tu Prymas spędził cały rok, zanim, na mocy rządowego rozporządzenia, przeniesiono go do Komańczy. Tu również był strzeżony przez wojsko i UB, inwigilowany i podsłuchiwany. W marcu 1955 r. w grzejniku centralnego ogrzewania sam znalazł podsłuch.

3 kwietnia 1955 r. zapisał: „Niedziela Palmowa. Serce i myśl wyrywają się do archikatedry Świętego Jana, by stanąć na progu i doznać radości wspólnej modlitwy. Trzeba jednak powstrzymać serce i myśl. Niech będzie tu, gdzie Bóg pozwala więzić ciało. Nie chcę, Ojcze, nawet przez to dążenie do najlepszych uczuć być przeciwny woli Twojej. Pozwoliłeś zamknąć mnie wśród tych drutów, pozwoliłeś, by moja Katedra pozostałą i dziś bez mojej służby – Fiat voluntas Tua. Serce, wróć i nie przekraczaj granic murów, pozostań wierne Bogu, jak ciało jest uległe i spogląda tylko ku niebu, gdyż ono nie jest odrutowane”.

W Wielki Czwartek znów, jak rok wcześniej w Stoczku, tęsknił: „Dzień Ostatniej Wieczerzy, dzień ustanowienia Eucharystii, pierwszej Mszy świętej, pierwszej Komunii świętej i pierwszych święceń kapłańskich – najbardziej kapłański dzień, całą duszę kapłańską bierze w soje ramiona i upomina się o czyny, do których jest powołany. Chrystus chciał być dziś z uczniami swoimi. Jak wielką męką dla biskupa jest być z dala od swoich kapłanów, od swojej katedry i diecezji. Żaden z tych dni niewoli nie udręczy tak, jak ten dzień. Jak wielkiego wysiłku pokory i uległości potrzeba, by przeżyć ten dzień w duchu, jakiego ojciec ode mnie ma prawo oczekiwać. Jak bardzo niegodny się czuję tej łaski ołtarza, do którego tak śmiało przystępowałem… Dziś to czuję”. Zanotował też czułe, szczere, a jednak rozdzierające serce wyznanie Chrystusowi:

„Najdroższy Nauczycielu i Wodzu, nie mogę spełnić powinności mojej, gdyż nie mogę na klęczkach omywać nogi tych dzieci moich, które mi dałeś… (…)Pozwól mi przejść na kolanach przez Krakowskie Przedmieście, a uczynię to bez zwłoki”. W zeznaniach księdza – współwięźnia możemy przeczytać, że Prymas walczył ze smutkiem i zgryzotą, nie poddawał się naciskom, dbał o dyscyplinę dnia – wstawał codziennie o godz. 5.00 – kilka godzin modlił się, pracował, ale zdarzało się też, że płakał.

„Bądź wola Twoja, jako w niebie tak i w Komańczy…” – stacja czwarta

W Komańczy zamieszkał na pierwszym piętrze klasztoru sióstr nazaretanek, na końcu lewej części korytarza. Tu przeżył ostatnie Triduum i Wielkanoc jako więzień. Tu był otoczony życzliwością i troską sióstr, ale jednak wciąż cierpiał. Od momentu aresztowania schudł 20 kg, był blady, wycieńczony i obolały. Nosił w sercu jakąś ranę. Próbował leczyć doświadczenie opuszczenia miłością i modlitwą, ale na jego twarzy wciąż obecny był ten cień smutku, o którym mówiła później jego siostra Julia Wyszyńska. W Wielki Czwartek 1956 r. pisał: „Wieczysty Kapłanie – gorąco pragnąłeś pożywać Twoją Paschę z uczniami. Twoje gorące pragnienie jest tak bardzo kapłańskie, wyrasta ze wspólnoty rodziny kapłaństwa, którego jesteś Początkiem i Źródłem. I ja „pragnę pragnieniem” męki kapłana, któremu też dałeś uczniów. Ale pomimo tak gorącego pragnienia, nie jest dana memu sercu kapłańskiemu ta pociecha, której z woli Ojca doznałeś w wieczerniku. Tyś doznał ulgi, rozdając Eucharystię uczniom swoim. Moja męka kapłańska nie skończy się tak radośnie. Muszę ją przeżyć sam, bez współdziałania moich uczniów”.

***

Więziono go przez trzy lata – bez procesu, śledztwa a nawet aktu oskarżenia. 26 października 1954 r. napisał list do Bieruta z prośbą o zwolnienie go ze względu na stan zdrowia. Nie otrzymał odpowiedzi. Do końca życia modlił się w intencji Bieruta, nosił kartkę z modlitwą w brewiarzu. Kulisy aresztowania Prymasa Tysiąclecia ujawnił na antenie Rozgłośni Polskiej RWE zbiegły na Zachód wysoki funkcjonariusz Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, ppłk. Józef Światło: „Jak wszystkie decyzje w sprawie polityki kościelnej w Polsce, tak i ta decyzja zapadła w Moskwie. Bierut i Franciszek Mazur odpowiedzialny w Biurze Politycznym za walkę z kościołem pojechali jeszcze za życia Stalina po instrukcje. W rozmowie Bierut nalegał na natychmiastowe aresztowanie kardynała, ale Stalin stwierdził, że czas jeszcze na to nie nadszedł.” – relacjonował Józef Światło.

Kard. Wyszyński „Zanurzony” w Bogu przeszedł swoją trzyletnią Drogę Krzyżową. Czy spotkał na niej Weronikę? Szymona? Płaczące niewiasty? Z całą pewnością wciąż spotykał Matkę. 8 grudnia 1953 r. w Stoczku dokonał Aktu Osobistego Oddania się Matce Bożej i „wszystko postawił na Maryję”.

„Cóż mi pozostaje? Tracić nadzieję w sens mojej ofiary? Raczej przeciwnie: bardziej świadomie oddawać swoje cierpienie Kościołowi, by przez ofiarę wyjednać u Boga miłosierdzie i odrobinę odpocznienia dla utrudzonych ludzi”.

CZYTAJ DALEJ
E-wydanie
Czytaj Niedzielę z domu

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję