Reklama

Wokół Polski w oczach własnych i obcych

2013-12-03 15:58

Elżbieta Morawiec
Niedziela Ogólnopolska 49/2013, str. 46-47

Wielka księga Andrzeja Nowaka „Intelektualna historia III RP” ma, w moim przekonaniu, tytuł dobrany niezbyt fortunnie – swoją sugestię zawarłam w tytule tego tekstu. Jeśli jest to historia intelektualna, to raczej samego autora tych rozmów, przeprowadzonych w latach 1990 – 2012. 22 lata, w ciągu których można prześledzić, jak 30-letni (w 1990 r.) doktor staje się jednym z najznakomitszych polskich historyków, znawcą Rosji i wielu zagadnień międzynarodowych. I, naturalnie, historii Polski, której poświęcił wiele książek, o której mówi w trakcie wielu społecznych spotkań. „Intelektualna historia...” to 46 rozmów z wieloma postaciami życia polskiego i międzynarodowego, ze szczególnym uwzględnieniem Rosjan i Amerykanów. Już w roku 1990 widać, że młody uczony jest partnerem dla swoich utytułowanych rozmówców. Nie są to bowiem wywiady, ale właśnie rozmowy, gdzie twórczą rolę odgrywa zarówno formułujący pytania, jak i odpowiadający.

Książka składa się z kilku bloków tematycznych: 1. „Między Wschodem a Zachodem” (rozmowy z: Josifem Brodskim, Natalią Gorbaniewską, Władimirem Bukowskim, Richardem Pipesem, Jurijem Kaszlewem, Jeane Kirkpatrick, Michaelem Novakiem, Irvingiem Kristolem, Normanem Podhoretzem, Rogerem Scrutonem); 2. „Z perspektywy historii” (z: Piotrem Wandyczem, Piotrem Łossowskim, Andrzejem Sulimą Kamińskim, Romanem Szporlukiem, Tomaszem Łubieńskim); 3. „Z Bożych i ludzkich względów” (z: abp. Józefem Życińskim, abp. Józefem Michalikiem, o. Jackiem Salijem, kard. Stanisławem Nagym); 4. „Z Polską w centrum” (kilka rozmów z Jarosławem i Lechem Kaczyńskimi); 5. „Polityka z boku i od środka” (z: Ryszardem Legutką, Janem Olszewskim, Jadwigą Staniszkis, Antonim Macierewiczem, Janem Rokitą, Bronisławem Wildsteinem, Aleksandrem Smolarem); 6. „Losy i świadectwa” (z: Anną Walentynowicz, Ireną Lasotą, Janem Prokopem, Leszkiem Długoszem, Wiesławem Chrzanowskim). Tom kończy rozmowa z Jarosławem Markiem Rymkiewiczem.

Książka liczy blisko 700 stron i na pewno nie jest książką dla każdego. Bezcenna dla studentów historii i politologii, zwykłemu czytelnikowi będzie dostępna tylko we fragmentach – poziom dyskursu choćby w rozmowie z neokonserwatystą Podhoretzem bez wątpienia jest za trudny nawet dla uniwersyteckiego humanisty, a cóż mówić o przeciętnym inżynierze. Wydaje się, że bardziej fortunne byłoby podzielenie tego ogromnego materiału na dwa woluminy – pierwszy – od części 1. do 3. włącznie, prezentujący obraz rzeczywistości politycznej w oczach „obcych” i ludzi Kościoła, i drugi, obejmujący łatwiej dostępne treści.

Reklama

Nie czuję się na siłach podejmować tematyki neokonserwatyzmu amerykańskiego ani meandrów polityki amerykańskiej. Ale w pamięci na pewno pozostają słowa znakomitego sowietologa Richarda Pipesa o determinizmie historycznym, wykluczającym przekształcenie się systemów bez żadnej tradycji demokratycznej w ustroje o takim charakterze, czy prorocze przewidywania noblisty Josifa Brodskiego o przyszłym uzależnieniu wyzwalającej się spod komunizmu Europy od kapitału niemieckiego (rok 1990!).

Piszę te słowa w dniu Święta Niepodległości, kiedy to „Gazeta Wyborcza” piórem Jana Sowy dowodzi, że... zaborcy zmodernizowali nam Polskę! Zapewne tak jak Tusk i jego ekipa. A prezydencki zausznik (członek PZPR do 1990 r.) Tomasz Nałęcz usiłuje pomniejszyć zasługi Piłsudskiego dla niepodległości naszego kraju. I w tym świetle książka Andrzeja Nowaka nabiera szczególnej wagi, ukazując, gdzie biją prawdziwe źródła polskości i patriotyzmu. (Dlatego, rozumiejąc intencje autora, zrezygnowałabym z uwieczniania myśli Tomasza Łubieńskiego czy Aleksandra Smolara globalistycznej opcji polityki i nieodpowiedzialnych sądów o Polakach, wyssanych z Jana T. Grossa).

Jak już była mowa – nie jest to w całości książka dla wszystkich, ale każdy coś dla siebie w niej znajdzie. Interesująca może być np. ewolucja postaw. Śp. abp Józef Życiński w rozmowie z roku 1993 to ktoś zupełnie inny niż znany nam z lat późniejszych: gorliwy obrońca nauczania Jana Pawła II, krytyk liberalizmu w kulturze. Śp. prezydent Lech Kaczyński w 3 rozmowach:z roku 2000, 2006, 2009 (tej ostatniej nie zdążył już przed tragiczną śmiercią autoryzować) to człowiek zaprezentowany w pełni rozwoju swoich możliwości: w 2000 r., w przededniu ponownego wejścia w politykę – racjonalnie analizujący działania PC i m.in. Lecha Wałęsy, w roku 2006 – już prezydent świadom błędów popełnionych przez PiS (zamiast akcentowania osiągnięć tej partii nadmierny nacisk na ściganie korupcji), w 2009 r. – polityk świadom ciążących na nim obowiązków w tej części Europy, człowiek o rolę i miejsce Polski w świecie głęboko zatroskany, mający gorzką świadomość, w jak wrogim sobie polskim otoczeniu pracuje. Czy prof. Ryszard Legutko, przechodzący od postawy niezależnego klerka do roli czynnego polityka, który chce być skuteczny.

Dla mnie najbardziej interesująca w tej książce jest analiza fenomenu polskości, a także patriotyzmu. Niezwykłe iunctim jest np. między śp. kard. Stanisławem Nagym a Jarosławem Markiem Rymkiewiczem. Ksiądz Kardynał podkreśla, że to, co w istotnym stopniu ukształtowało polską osobowość Jana Pawła II, to tradycja romantyczna, Słowacki (a także kult Piłsudskiego); Rymkiewicz w namiętnym, zamykającym książkę wywiadzie jako wielkie źródło tożsamości Polaków przywołuje cytat z „Beniowskiego” o Polsce jako siostrze Ukrzyżowanego.

Wbrew temu, co usiłują nam wmawiać lewackie media, polskość jawi się jako postawa otwarta na świat, świata ciekawa, przyjazna ludziom – w rozmowach z Anną Walentynowicz, Leszkiem Długoszem, Janem Prokopem. Bez gniewu i nienawiści „Anna Solidarność” spokojnie relacjonuje swoje perturbacje z Wałęsą, ujawniając przy tym swoją niezłomną postawę wobec meandrów i zakulisowych gier jego polityki podczas Sierpnia ’80 i potem. Nie zapomina o żadnych zasługach ludzi, m.in. Aliny Pieńkowskiej, oraz ich prawdziwych rolach w gdańskim Sierpniu.

Dwie mocno kontrastujące ze sobą rozmowy – z prof. Janem Prokopem i Leszkiem Długoszem – są dwoma różnymi przykładami, jak może się przejawiać polskość otwarta. Długosz z małego lubelskiego miasteczka („Jestem Europejczykiem z Zaklikowa”) nie wstydzi się, jak większość dzisiejszych celebrytów, swojego miejsca urodzenia. Urodzony, by tak rzec, z ducha muzyki i poezji, kształtowany przez polski dom i niezwykłą postać swojej mistrzyni – poetki Nagórskiej, pokazuje, jak można było zbudować sobie niezależność nawet w komunizmie, nie ulec osławionemu „ukąszeniu”. Otwartość polskości Prokopa, niezależność jego myśli i postawy aż do przesady uczulona jest na tzw. tromtadrację (jednako niechętny zarówno tradycji endeckiej, jak i piłsudczykowskiemu kultowi Marszałka). Chwilami Prokop nadmiernie, wręcz irytująco kokietuje np. swoją rusofilią (oficer sowiecki w roku 1945 czytywał z jego ojcem Lermontowa!; cokolwiek inny obraz sowieckich oficerów przedstawił choćby lwowski rówieśnik Prokopa Adam Macedoński). Jego postawa to właściwie modelowy obraz klerka, a przy tym katolika, dla którego otwartość na inność jest podstawową miarą chrześcijanina.

Nad tą częścią książki dla mnie unosi się niezadane pytanie: Czy możliwe jest zniwelowanie głębokich różnic, jakie dzielą dziś Polskę czekoladowego orła od Polski spod biało-czerwonej? Jarosław Rymkiewicz ze świętym gniewem odpowiada na to pytanie niecenzuralnym refrenem „Pierwszej Brygady”, Polacy odcinający się od swojej tożsamości pozornie go nie martwią ani nie interesują. Ale to do nich przecież, aktualne w 2012 r. i również dziś, w listopadzie 2013 r., skierowane są dramatyczne pytania, zaczerpnięte przez poetę z „Beniowskiego”: „Najważniejsze z tych pytań jest takie: czy Polska może jeszcze być «wielka i straszna», czy może uderzyć duchem «na wszystkie słowiańskie plemiona», czy może to, co kona na naszych oczach – Europę – przymusić do zmartwychwstania, «w ludach żywot budzi grzmotem»? No i co wy na to, Polacy? Jesteście gotowi «uderzyć duchem»? Macie tyle siły? Czy położycie się do trumny i zdechniecie, razem z całą Europą? To już jak wolicie”.

Wspomnijmy, jak głęboko te słowa poety łączą się z przesłaniem nauki Jana Pawła II, kierowanym do nas przez tyle lat. I zadumajmy się nie tyle nad własną małością, ile nad tym, jak z niej wyjść.

Wniosek o odwołanie Biejat

2019-11-20 11:26

Artur Stelmasiak

Współrządzący Posłowie ugrupowania Zbigniewa Ziobry domagają się odwołania z funkcji przewodniczącej sejmowej komisji Polityki Społecznej i Rodziny Magdaleny Biejat. - Solidarna Polska wnioskuje do Klubu Parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości i współkoalicjantów o odwołanie z funkcji przewodniczącej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny Magdaleny Biejat – poinformował rzecznik Solidarnej Polski Jan Kanthak.

Robert Sobkowicz / Nasz Dziennik
Biejat Magdalena

W jego ocenie, pełnienie przez poseł tej funkcji to kpina z państwa i obywateli. „Nie możemy pozwolić, by na straży tych naturalnych praw i oczywistych prawd stały osoby, które nie mają szacunku dla ludzkiego życia, które wyśmiewają nasze wartości” – wyjaśnił rzecznik ugrupowania.

Jak podkreślono, „ktoś kto okazuje brak elementarnego szacunku dla życia poczętego, dla rodzin, niszczy fundament na którym oparte jest nasze państwo". "Nie możemy się zgadzać, by ideologie, eksperymenty społecznej inżynierii, uderzały w podstawy naszej cywilizacji, tradycji i tożsamości. Nie możemy pozwolić, by na straży tych naturalnych praw i oczywistych prawd stały osoby, które nie mają szacunku dla ludzkiego życia, które wyśmiewają nasze wartości" – przekonują parlamentarzyści i dodają, że z tego właśnie względu nie można pozwolić, "by poseł Magdalena Biejat – osoba, która niszczy polskie rodziny, chce zabijać poczęte dzieci, która zagraża naszej przyszłości – nadal pełniła zaszczytną funkcję szefowej komisji polityki społecznej i rodziny w polskim Sejmie".

W nocy także Konfederacja złożyła wniosek o odwołanie poseł z partii Razem. - Konfederacja idzie za ciosem! Składamy wniosek o odwołanie przew. Komisji Polityki Społecznej i Rodziny M.Biejat z partii Razem. Dla naszej ideowej prawicy jest nie do zaakceptowania fakt oddania przez PiS tak istotnych kwestii jak rodzina i ochrona życia w ręce skrajnej lewicy!" – poinformowano na Twitterze. Do postu załączono wniosek skierowany do prezydium komisji podpisany przez posła Grzegorza Brauna.

Magdalena Biejat (Lewica Razem) została wybrana w czwartek na przewodniczącą sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Kandydaturę Biejat na przewodniczącą komisji w głosowaniu poparło 25 posłów w tym większość posłów PiS, przeciw było trzech ( z PiS Elżbieta Duda, Dominika Chorośńska oraz Grzegorz Braun z Konfederacji ), czterech wstrzymało się od głosu. Biejat w ławach poselskich zasiada pierwszy raz. Jest członkiem skrajnie lewicowej partii Razem.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Wyszyńskiemu zawdzięczamy wielki autorytet prymasostwa w Polsce

2019-11-22 07:45

archwwa.pl

Za nami pierwsza debata z cyklu "Myśląc z Wyszyńskim" inaugurująca przygotowanie do beatyfikacji kard. Stefana Wyszyńskiego.

Łukasz Krzysztofka

O tym, co mu zawdzięczamy i dlaczego nazywany jest Prymasem Tysiąclecia dyskutowali 21 listopada prof. Antoni Dudek, prof. Jan Żaryn i dr Ewa Czaczkowska.

Debata spotkała się z dużym zainteresowaniem zarówno starszych jak i młodszych słuchaczy, którzy wywpełnili salę konferencyjną i mieli wiele pytań do prelegentów.

Pierwszą debatę przygotowało środowisko Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Moderował ją odpowiedzialny za cały cykl spotkań pt. “Myśląc z Wyszyńskim” bp Piotr Jarecki, który jak wyznał – należy do ostatnich roczników księży wyświęconych w 1980 r. przez Prymasa Wyszyńskiego.

Łukasz Krzysztofka

Kard. Kazimierz Nycz inaugurując w Domu Arcybiskupów Warszawskich cykl “Myśląc z Wyszyńskim” podkreślił, że osoba Prymasa Tysiąclecia wciąż budzi zainteresowanie, czego potwierdzeniem może jest liczna obecność na tym spotkaniu. – Pragniemy dotknąć siedmiu tematów z życia, dzieła i świętości. Wokół nich chcemy odbyć rozmowę, która będzie się przeradzała w dialog i dyskusję, ale będzie też jakś formą refleksji i medytacji nad drogą świętości kard. Stefana Wyszyńskiego – tak metropolita warszawski nakreślił w swoim wprowadzeniu perspektywę całego cyklu pt. “Myśląc z Wyszyńskim”.

Łukasz Krzysztofka

Z postawionym w tytule spotkania pytaniem “Co zawdzięczamy kard. Wyszyńskiemu?” zmierzyli się jest historycy. Według prof. Antoniego Dudka, kluczem do zrozumienia tego jest pojęcie charyzmatycznego przywództwa. Jego zdaniem, pierwszą zasługą Prymasa Wyszyńskiego było to, że był charyzmatycznym przywódcą. “Ludzie potrzebują lidera, człowieka – symbolu – mówił, podkreślając zarazem, że kard. Wyszyński był przywódcą świadomym swojej roli, doskonale rozumiejącym brzemię odpowiedzialności jakie na niego spadło. Był całkowicie oddany i skoncentrowany na misji duszpasterskiej, ale jednocześnie uważnie śledził sytuację polityczną”.

Inną jego zasługą – według prof. Dudka – była umiejętność wykorzystania przywódczego charyzmatu do zawierania mądrego kompromisu. – To umiejętność dostrzeżenia, co w konkretnej sytuacji jest możliwe, co będzie lepiej służyło wspólnocie polskich katolikow – wyjaśnił prelegent podając przykłady zawartego w 1950 r. Porozumienia czy słynnego kazania na Jasnej Górze w sierpniu 1980 r., które zostało odczytane jako niewystarczające poparcie strajkujących. – Zabiegał o kompromis, bo rozumiał, że sytuacja była dramatycznyczna, rodził się potężny ruch wolnościowy, ale nie było jasne jaka bedzie reakcja Kremla i czy Polska nie podzieli losu Węgier lub Czechosłowacji – zaznaczył prof. Dudek.

Jego zdaniem, zasługą Prymasa Wyszyńskiego było także pokazywanie, iż w dążeniu do mądrego kompromisu istnieje nieprzekraczalna granica. Non possumus. Nie godził się na ingerencję władz państwowych w politykę personalną Kościoła i obsadzanie stanowisk kościelnych.

Z kolei dr Ewa Czaczkowska zwróciła uwagę, że kard. Wyszyński miał wizję prowadzenia Kościoła w czasach totalitarnych, wizję budowania więzi między Kościołem a narodem, a zarazem siłę i zdolności intelektualne, by przetworzyć tę wizję na program działania oraz siłę, by konsekwentnie wymagać realizacji tego programu. Prelegentka wskazała na program milenijny złożony z trzech elementów, jakimi były Jasnogórskie Śluby Narodu, Wielka Nowenna 1957-1966 i Milennium Chrztu Polski. W jej ocenie był to największy program duszpasterski w historii Kościoła i osiągnął dwa cele: zarówno w sensie narodowym jak i ocalenia wiary Kościoła w Polsce, nie tylko umożliwił jego przetrwanie ale także wzmocnienie.

– Prymas postawił na katolicyzm ludowy i formy z tym związane: pielgrzymki, wielkie celebracje. Wiedział, że jeżeli wiara ma się ostać wobec ateizmu to musi być to wiara prostego ludu, który jest gotów stanąć pod krzyżem i cierpieć – mówiła dr Czaczkowska. Zwróciła też uwagę, że Prymas Wyszyński prowadził Kościół w Polsce w sposób centralistyczny, wymagał jedności biskupów, jedności między duchowieństwem a biskupami a powolne wprowadzanie reform Soboru Watykańskiego II okazało się jedynym właściwym sposobem na tamte czasy. Była to odnowa dostosowana do warunków życia Kościoła.

W ocenie dr Ewy Czaczkowskiej kard. Wyszyńskiemu zawdzięczamy wielki autorytet prymasostwa w Polsce, udział w – jak się wyraziła – “budowaniu lobby”, które doprowadziło do wyboru Jana Pawła II na papieża. Wskazała też na zaufanie, jakie okazał ósemkom (Marii Okońskiej i założonemu przez nią Instytutowi Prymasa Wyszyńskiego) i proponowanym przez nie inicjatywom.

Prof. Jan Żaryn odpowiadając na tytułowe pytanie: Co zawdzięczamy Prymasowi Wyszyńskiemu? dodał, że “związał on dziedzictwo narodu z dziedzictwem katolicyzmu polskiego”. – On nas uczy polskości – podkreślił prelegent, dodając, że Prymas Tysiąclecia “zebrał to dziedzictwo i przeniósł w nowe tysiąclecie” poprzez narzędzia duszpasterskie, ale też socjologiczne. W jego ocenie, peregrynacja obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej jest niesamowitym “związaniem w jedno” całęgo narodu.

Po wystąpieniach historyków i ich dyskusji pytania mogli zadać przysłuchujący się debacie uczestnicy z sali. Pytali m.in o rolę Prymasa jako interrexa, jak również o to jak czerpiąc z nauczania kard. Wyszyńskiego wychowywać młode pokolenia? Były pytania o maryjność, o relacje kard. Wyszyńskiego z Janem Pawłem II, ale także o to czy znane są przypadki nawrócenia wśród funkcjonariuszy UB/SB inwigilujących Prymasa Wyszyńskiego.

Następne spotkanie w ramach cyklu “Myśląc z Wyszyńskim” odbędzie się w czwartek 19 grudnia o godz. 18.00 w Domu Arcybiskupów Warszawskich. Wstęp wolny

Beatyfikacja kard. Stefana Wyszyńkiego odbędzie się 7 czerwca 2020 r. w Warszawie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem