Artykuł zawiera fragment z książki o. Piotra Różańskiego SP „Gdy przebaczasz, Bóg Cię uzdrawia”. Zobacz więcej: ksiegarnia.niedziela.pl.

Daję Ci wybaczenie nie jako akt zapomnienia, ale jako akt uznania naszego wspólnego człowieczeństwa. BRENÉ BROWN

„Jeśli pozwolimy, aby złe odczucia przeniknęły do naszego wnętrza, to czynimy miejsce dla urazy, która zagnieżdża się w sercu” – napisał papież Franciszek w adhortacji Amoris laetitia. Dlatego tak istotne jest przebaczenie, które pozwala zrozumieć słabość innych, szuka usprawiedliwienia dla drugiej osoby tak, jak czynił to Jezus, który pokazał nam, jak należy przebaczać. To On umierając, wołał na krzyżu: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią” (Łk 23,34). Co się kryje za tym dojmującym wezwaniem „przebacz”? Próbował to wyjaśnić abp Fulton Sheen. „Przebacz swoim Piłatom, którzy są zbyt słabi, by stanąć w obronie twojej sprawiedliwości; przebacz swoim Herodom, którzy są zbyt zmysłowi, by pojąć twoją duchowość; przebacz swoim Judaszom, którzy sądzą, że wartość mierzy się srebrem”. Jednocześnie abp Sheen podkreśla, jak bardzo słowa Jezusa przepełnione są zjednoczoną miłością Ojca i Syna, w której święta miłość Boga zetknęła się z ludzkim grzechem i zachowała niewinność. Te słowa to także dowód absolutnej bezgrzeszności Chrystusa. „Wybaczyć to puścić, wypuścić, odpuścić”. Wybaczyć to uwolnić jakąś historię, w którą jesteśmy uwikłani, która nas trzyma i zatruwa niczym gnijące złogi. Wybaczyć to przejść ze świata zatrutych ludzi do świata żywych.

Kardynał Jean-Marie Lustiger powiedział kiedyś: „Zmartwychwstanie nie usuwa doświadczenia Męki”. Analogicznie można powiedzieć: przebaczenie nie zawsze oznacza zapomnienie doznanych krzywd, bólu, straty, nieszczęścia czy wyrządzonej niesprawiedliwości. W gabinecie czasami spotykam się z tego typu błędnym sposobem myślenia: „Przebaczyłem, ale nie umiem mu tego zapomnieć, a w konsekwencji mam wyrzuty sumienia – że nie wybaczyłem do końca”. Tak nie można myśleć! Przestrzenią, w której dokonuje się przebaczenie i która przywraca nam wewnętrzną integrację, jest prawda – doświadczenie scalenia serca poprzez uznanie prawdy o tym, co się stało, oraz otwarcie się na działanie Ducha Świętego, który leczy nasze zranienia wyłącznie w przestrzeniach prawdy. Negowanie krzywdy czy udawanie, że nic się nie stało, nie ma z prawdą nic wspólnego! Co więcej, prowadzi do procesu tłumienia krzywdy w sercu ofiary. Stłumione i zanegowane emocje i fakty mogą tkwić w naszych sercach przez długie lata, a niekiedy do końca życia, i być przeszkodą w doświadczeniu przebaczenia.

Odrzućmy więc nasze ludzkie uprzedzenia i przez pryzmat nauki Jezusa popatrzmy na przebaczenie. Ono pozwala nam się poskładać i spojrzeć na człowieka, który nas skrzywdził, zupełnie w nowy sposób: „Tak, stało się to i to… Zostałem przez ciebie skrzywdzony. Tego nie da się zapomnieć. Ale dzięki szczerym rozmowom doszliśmy razem do takiego momentu, że możemy o tym spokojnie rozmawiać i oboje mamy w sercu pokój. Nie życzę ci zemsty. Życzę ci pokoju”. Mówimy więc o czymś de facto ratującym życie. Przebaczenie to bardzo konkretna droga do osiągnięcia głębokiej integracji. Jest ona trudna, lecz lecząca. Przebaczenie, choć potocznie bywa utożsamiane z przeproszeniem, godzeniem się, ułaskawieniem, zapomnieniem, bynajmniej tym nie jest.

Przebaczenie to proces charakteryzujący się swoją własną dynamiką. Podobnie jak żałoba, która również ma swoje etapy, jest zależny od wielu czynników. Jednym z nich jest kondycja i dojrzałość samego człowieka, który wybacza. To, jak się upora z tym procesem, zależy od jego konstrukcji psychicznej, zasobów, charakteru. Osoby z natury bardziej ugodowe i mniej neurotyczne łatwiej sobie poradzą z przebaczeniem niż ekstrawertycy czy neurotycy. Nie bez znaczenia są też czynniki sytuacyjne. Trudniej nam wybaczać te krzywdy, które postrzegamy jako poważne, wyrządzone w sposób zamierzony, mające negatywne, długotrwałe konsekwencje. Istotna jest także postawa sprawcy. Nie warunkuje ona przebaczenia, ale jeśli jednak sprawca sam nas prosi o wybaczenie, to prawdopodobieństwo jego udzielenia się zwiększa. Wyrażona skrucha ułatwia także odróżnienie osoby sprawcy od jej negatywnego czynu. Istotna jest też relacja między osobą skrzywdzoną a krzywdzicielem. Bardziej jesteśmy skorzy do przebaczania, gdy relacja ta była bliska i satysfakcjonująca. Mając na uwadze wszystkie te czynniki, Dawid Augsburger, autor książki Sztuka przebaczania, wymienia sześć etapów procesu przebaczenia.

- Przywracanie wartości – umiejętność ponownego zobaczenia w drugiej osobie wartościowego człowieka, niezależnie od wyrządzonej przez niego krzywdy.

- Miłość – pomimo odczuwanego bólu postrzegam partnera jako drogą mi osobę.

- Wycofanie żądań dotyczących przeszłości – uświadamiam sobie i akceptuję fakt, że nie da się zmienić tego, co się wydarzyło.

- Zaufanie – wynika z przeanalizowania gniewu i bólu odczuwanego przez obie strony. Na tym etapie chodzi o dążenie do wzajemnego zaufania. Szczerość intencji i skrucha muszą być odczuwane przez obie strony.

- Otwarcie się na przyszłość bez żądania, aby druga osoba dała gwarancje określonego zachowania w przyszłości.

- Świętowanie miłości, czyli troska o to, by głęboki wzajemny kontakt i zdrowe relacje zostały odnowione i były odczuwane przez obie strony.

_________________

Przypomnij sobie konkretne osobę i sytuację, gdy ktoś cię skrzywdził, a po jakimś czasie poprosił cię o przebaczenie. Osobę, z którą potrafiłeś spokojnie i z pokojem w sercu rozmawiać o krzywdzie, której doświadczyłeś z jej strony. Co musiało się stać, by taka rozmowa w ogóle była możliwa?

Artykuł zawiera fragment z książki o. Piotra Różańskiego SP „Gdy przebaczasz, Bóg Cię uzdrawia”. Zobacz więcej: ksiegarnia.niedziela.pl.