Reklama

Kultura

Wielki poeta światła

W Muzeum Narodowym w Warszawie do 10 sierpnia 2014 r. prezentowana jest wystawa monograficzna poświęcona życiu i twórczości Aleksandra Gierymskiego – jednego z najwybitniejszych polskich malarzy drugiej połowy XIX wieku

Niedziela Ogólnopolska 20/2014, str. 36-37

[ TEMATY ]

sztuka

ARCHIWUM MUZEUM NARODOWEGO W WARSZAWIE/ JEDNA Z SAL WYSTAWOWYCH

Aleksander Gierymski urodził się 30 stycznia 1850 r. Dzieciństwo i wczesna edukacja przyszłego malarza związane były z Warszawą. Niewiele wiemy o jego domu rodzinnym, na pewno jednak dbano w nim o edukację dzieci, interesowano się też sztuką – ojciec, z zawodu urzędnik, był muzykiem amatorem. Po zakończeniu nauki w gimnazjum Aleksander rozwijał swój artystyczny talent w warszawskiej Klasie Rysunkowej, jednocześnie zbierając fundusze na wyjazd na studia w Monachium. Namawiał go do tego starszy brat Maksymilian, mieszkający już wówczas w tym mieście, nazywanym nie bez przyczyny Atenami nad Izarą. Starszy Gierymski, były student Instytutu Politechnicznego w Puławach, powstaniec styczniowy, wybitnie utalentowany malarz, to postać niezwykle istotna w życiu Aleksandra. Podziwiany i kochany, jednocześnie był przyczyną wielu frustracji brata, który za wszelką cenę chciał być życiowo i artystycznie od niego niezależny, przestać być „młodszym Gierymskim” i „Olesiem”. Oczywiście, we wczesnych pracach Aleksandra Gierymskiego, malowanych w czasie monachijskich studiów (np. „Postój kawalerii”), widać wpływ twórczości Maksymiliana. Jednak na artystę inspirująco oddziaływały również sztuka europejska, podziwiana na monachijskich wystawach, oraz studia w pracowni Karla von Piloty. W 1872 r. Aleksander otrzymał złoty medal w konkursie na „modello” (szkic do obrazu), którego tematem była scena z „Kupca weneckiego” Szekspira. Według „modello” został wykonany obraz (dziś zaginiony), w którym młody artysta niezwykle twórczo wykorzystał swoją znajomość XV-wiecznego malarstwa weneckiego.

Wspaniale rozwijającą się karierę Maksymiliana przerwała ciężka choroba. Ze względu na łagodniejszy klimat razem z Aleksandrem w grudniu 1873 r. przeprowadzili się do Rzymu. Młodszy brat wytrwale opiekował się Maksem, malując jednocześnie dwa obrazy: „Austerię rzymską” i „Grę w mora”. Maksymilian Gierymski zmarł 16 września 1874 r. w Bad Reichenhall. W jego pogrzebie oprócz Aleksandra uczestniczyli przyjaciele: Bolesław Łaszczyński i Adam Chmielowski (Brat Albert).

W styczniu 1875 r. zmarł ojciec Gierymskich. Aleksander przyjechał do Warszawy. W warszawskiej Zachęcie wystawiono dwa obrazy, które namalował w Rzymie. Krytykowano je za brak wyższych idei, zbytni realizm i plebejską tematykę, podziwiając jednocześnie za wspaniałą technikę i kolorystykę. Artysta obracał się wtedy w środowisku gromadzącym się wokół słynnej aktorki Heleny Modrzejewskiej. Wiosną powrócił do Rzymu. Zaczął tam pracę nad obrazem „Sjesta włoska” (na wystawie pokazane są jego obie wersje), który jest hołdem złożonym urodzie i wdziękowi Modrzejewskiej. To również ostatnie nawiązanie w twórczości artysty do malarstwa historycznego i jednocześnie pierwsza próba oddania nastroju sceny przede wszystkim za pomocą rozwiązań kolorystycznych. Drugim obrazem, nad którym wówczas pracował, było dzieło „W altanie” – scena rozgrywająca się na powietrzu, w pełnym słońcu.

Reklama

W roku 1879 Aleksander Gierymski powrócił na kilka lat do Warszawy, na nowo odkrywając rodzinne miasto. Nie interesowały go eleganckie ulice i place, ale najbiedniejsze dzielnice stolicy: Stare Miasto, Solec, Powiśle. Ich nędzna zabudowa, ciągły ruch, praca, handel i malownicze typy. Owocem tej fascynacji są obrazy: „Żydówka z pomarańczami”, „Powiśle”, „Brama na Starym Mieście”, „Święto trąbek” i „Piaskarze”. Aby zarobić na życie, artysta podejmował współpracę z wieloma warszawskimi pismami: „Kłosami”, „Tygodnikiem Ilustrowanym”, „Tygodnikiem Powszechnym”, „Wędrowcem”, wykonując dla nich ilustracje o tematyce warszawskiej. Wyjeżdżał też na krótkie wycieczki (do Puław, Kazimierza, Lublina), z których również przywoził rysunki.

Rozczarowany warszawskimi stosunkami, po nieporozumieniach z przyjaciółmi, podupadający na zdrowiu, wyjechał z Warszawy w 1884 r. Przebywał w Wiedniu, w Rzymie, aby w roku 1888 znów znaleźć się w Monachium. Poprawiła się jego sytuacja finansowa, ponieważ odnowił znajomość z Ignacym Korwin-Milewskim, który zaczął kolekcjonować obrazy Aleksandra. Wyobraźnię malarza absorbowała w tamtym okresie tematyka nokturnu miejskiego („Plac Wittelsbachów w Monachium w nocy” i „Plac Maksymiliana Józefa”), doszedł wówczas do wniosku, że w obrazie liczy się nie tylko wierne oddanie rzeczywistości, ale pewne uogólnienie, przefiltrowane przez pamięć i uczucie artysty.

Tematykę nocnego miasta, sztucznego oświetlenia, ale również zderzenia się dnia i nocy, efektów świetlnych nad wodą kontynuował w Paryżu w latach 1890-93 („Opera paryska w nocy”, „Wieczór nad Sekwaną”), z zadowoleniem przebywając w artystycznym środowisku, które sam nazywał „moderne” – nowoczesnym.

Reklama

W 1893 r. Aleksander Gierymski po raz ostatni przyjechał do Polski, tym razem do Krakowa, często bywając w Bronowicach u Włodzimierza Tetmajera. Pod wpływem otoczenia podjął wtedy rzadką dla siebie tematykę wiejską, której najbardziej poruszającym przykładem jest obraz „Trumna chłopska”.

Na zawsze opuścił Polskę w 1895 r. Gnany ciągłym niepokojem, przez ostatnie lata życia nieustannie przemierzał Europę, zatrzymując się w Rzymie, w Monachium, wracając znów do Włoch (Amalfi, Palermo, Wenecja, Werona) i do Francji. Tworzył obrazy pełne precyzyjnych detali („Katedra w Amalfi”), ale też inne, emanujące ciszą i ukrytymi znaczeniami symbolicznymi („Wnętrze bazyliki św. Marka w Wenecji”, „Jezioro po zachodzie słońca”).

Zmarł w Rzymie w 1901 r., znękany chorobą, wycieńczony wiecznym poszukiwaniem artystycznego ideału. Po jego śmierci Zenon Przesmycki tak napisał na łamach „Chimery”: „Gierymski nie był realistą, czyli tym, co słowo to oznacza: niewolniczym kopistą, (…) pragnącym jedynie wiernie oddać to, co natura stawia mu przed oczy. On był przede wszystkim i jedynie wielkim poetą światła, uganiającym się niezmordowanie i aż rozpacznie za samą światła istotą”.

Jednocześnie z wystawą w Muzeum Narodowym w Warszawie, poświęconą Aleksandrowi Gierymskiemu, odbywa się w Muzeum Narodowym w Krakowie wystawa poświęcona Maksymilianowi Gierymskiemu – mamy zatem w tym roku jedyną w swoim rodzaju możliwość jednoczesnego poznania i porównania twórczości obu braci Gierymskich.

Bogaty program wykładów i spotkań towarzyszących wystawie w Muzeum Narodowym w Warszawie na stronie: mnw.art.pl.

2014-05-13 13:04

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Z pasją tworzenia

2020-07-28 10:38

Niedziela sosnowiecka 31/2020, str. VIII

[ TEMATY ]

sztuka

malarstwo

Czeladź

TZ

Krzysztof Zięcik w czeladzkiej pracowni artystycznej akwamaryn

Pointylizm to neoimpresjonistyczna technika kształtowania formy obrazu, polegająca na budowaniu kompozycji obrazu poprzez zapełnianie gęsto rozmieszczonymi, różnobarwnymi punktami i kreskami kładzionymi na płótno czubkiem pędzla. Od kilku lat w Czeladzi działa Grupa Artystyczna Point tworząca w tej technice wyjątkowe dzieła.

Czeladzka Grupa Artystyczna Point została założona w 2017 r. Jej inicjatorami byli Ryszard Kula i Krzysztof Zięcik, zrzeszając ludzi z pasją i chęcią tworzenia nie tylko z miasta Czeladzi, ale spoza niej.

CZYTAJ DALEJ

Dwóch księży i raper parodiują znany hit "Przejmujemy jutuby"

2020-08-07 10:30

[ TEMATY ]

muzyka

muzyka chrześcijańska

youtube.com/wzn

"Przejmujemy jutuby" po katolicku? Teraz to możliwe!

Heres i Piotrek z grupy Wyrwani Z Niewoli wraz z dwoma księżmi Adamami nagrali katolicką wersję znanego hitu. Jak brzmi on z chrześcijańskimi wartościami na pierwszym planie? Posłuchajcie!

Jak piszą twórcy przeróbki:

Stworzenie oryginału piosenki „Przejmujemy jutuby”: jej nagranie, teledysk i montaż zajęło 24h. My podjęliśmy się wyzwania stworzenia parodii, która w całości zajęła nam 10h, ale jakby wiadomo nam było łatwiej.

Mamy nadzieję, że ta PARODIA dostarczy Wam uśmiechu i trochę przemyśleń.

Pax et bonum. Dzięki, że jest Was coraz więcej

Kocham Boga! Jezu dziękuje za to,że stworzyłeś takich wspaniałych ludzi!! - czytamy w komentarzach pod utworem

CZYTAJ DALEJ

Święty Antoni nauczycielem bliskości z Chrystusem

2020-08-09 22:39

Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej

– Niech wierni przybywający do sanktuarium doświadczają przemożnego wstawiennictwa św. Antoniego, doznają pociechy w strapieniach i umocnienia w radościach – mówił metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski, ogłaszając kościół pw. św. Antoniego z Padwy w Zakopanem archidiecezjalnym sanktuarium.

W homilii arcybiskup nawiązał do fragmentu Ewangelii opisującego Jezusa kroczącego po wodach wzburzonego jeziora. – To zdarzenie ma charakter symboliczny. Pan Jezus szedł przez ziemię dobrze czyniąc, głosząc Bożą prawdę, wypędzając złe duchy i uzdrawiając – zaznaczył i dodał, że każdy uczeń Chrystusa, pomimo słabości i upadków, musi naśladować swojego Mistrza. Metropolita przypomniał, że po kilku latach, nad tym samym jeziorem, św. Piotr wyznał Chrystusowi miłość, którą ostatecznie potwierdził apostolską działalnością.

– Historie ludzi, którzy idą za Chrystusem na przekór temu światu, odkrywamy w życiu wielu świętych, także u św. Antoniego Padewskiego – podkreślił. – Św. Antoni szedł za Chrystusem zatroskany o to, by mógł coraz bardziej Go poznawać, kochać i skuteczniej głosić Ewangelię całemu ówczesnemu światu (…). Św. Franciszek i inni współbracia byli uderzeni mocą, z jaką św. Antoni głosił Boże prawdy, jego mądrością, wspaniałym głosem i pięknym słowem (…). Słuchały go tłumy, nauczał na placach miast – mówił arcybiskup i zwrócił uwagę na dwa niezwykłe wydarzenia z biografii świętego. Pierwsze z nich miało miejsce w Rimini, którego mieszkańcy wzgardzili przekazywaną im przez Antoniego prawdą Ewangelii. W odpowiedzi na ich zachowanie święty wygłosił kazanie do ryb. Drugie zdarzenie dotyczyło wygłodniałego muła, który przed spożyciem posiłku, ukląkł przed Najświętszym Sakramentem. – Inna piękna legenda mówi, że św. Antoniemu ukazało się Dzieciątko Jezus i go pocałowało. Trudno wyobrazić sobie coś piękniejszego i bardziej wzruszającego niż to, że Chrystus przychodzi pocałować kogoś, wyrażając swoją miłość i wdzięczność za wierność – kontynuował metropolita i wyjaśnił, że w ikonografii święty Antoni przedstawiany jest z małym Chrystusem w objęciach.

– Św. Antoni patronuje wszystkim stanom, trudnym sprawom i wielu zawodom. Dlaczego tak jest? – pytał arcybiskup. – Św. Antoni uczy, by być blisko z Chrystusem, iść przez świat z prawdą, która zwycięża i nie bać się dziejowych burz. Jest dla nas wzorem nieugiętej wiary i miłości, z jaką trzeba wychodzić do każdego człowieka, by w imię Chrystusa mówić: „Bóg cię kocha. Zależy Mu na twoim zbawieniu. Nawróć się, zmień swoje życie”. W świetle ostatnich wydarzeń targających naszą Ojczyznę, widzimy, że postawa, jakiej uczy nas św. Antoni, jest nam niezwykle potrzebna. Mamy nie lękać się Chrystusowej Ewangelii, z radością i miłością głosić ją światu, nie tracąc nadziei, że ci, którzy są daleko i z wrogością odnoszą się do symboli chrześcijańskiej wiary, powiedzą kiedyś na wzór św. Piotra: „Panie, ratuj mnie” – mówił metropolita. – Niech ta świątynia, ogłoszona jako sanktuarium św. Antoniego, promieniuje dobrocią Bożą, głęboką ludzką wiarą i radością tych, którzy dzięki św. Antoniemu doświadczą jak dobry i słodki jest nasz Pan – zakończył.

Prośbę o erygowanie zakopiańskiego sanktuarium skierował do metropolity krakowskiego proboszcz parafii i przełożony klasztoru OO. Bernardynów, o. Antoni Kluska, który dostrzegł wzrastające zainteresowanie wiernych postacią św. Antoniego z Padwy. – Jest to wielki i ważny święty na dzisiejsze czasy, kiedy tak wielu ludzi pogubiło się we współczesnym świecie – mówił.

Początki działalności bernardynów pod Tatrami sięgają 1902 roku. Zakupiono wówczas dla chorych zakonników dom wypoczynkowy, gdzie znajdowała się niewielka kaplica zakonna św. Antoniego z Padwy. Od sierpnia 1939 r. dom był zamieszkały na stałe. W związku z zamknięciem przez niemieckich okupantów kaplic w „Księżówce” i u sióstr urszulanek na Jaszczurówce, bernardyni pełnili posługę duszpasterską w swej kaplicy, gdzie sprawowali sakramenty i nabożeństwa. W 1950 r. rozpoczęto rozbudowę dotychczasowej świątyni, przy zachowaniu stylu zakopiańskiego. Nowy kościół został poświęcony w 1959 r. W 1976 r. kard. Karol Wojtyła powierzył bernardynom duszpasterstwo parafialne na Bystrem, Kozińcu i Antałówce, a w 1984 r. kard. Franciszek Macharski erygował parafię pw. św. Antoniego z Padwy.

Wewnątrz kościoła, w głównym ołtarzu, znajduje się figura św. Antoniego z Padwy wykonana z drewna modrzewiowego przez zakopiańskiego rzeźbiarza Pawła Szczerbę w 1951 r. Figurę otaczają liczne wota. W kościele odbywa się całodzienna adoracja Najświętszego Sakramentu, na którą szczególnie chętnie przybywają udający się w góry turyści.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję