Reklama

Leczą, żywią, zachwycają

2014-08-07 11:28

Agnieszka Konik-Korn
Edycja małopolska 32/2014, str. 5

ARCH. INSTYTUTU DZIEDZICTWA

Kiedy byłam dzieckiem, w święto Matki Boskiej Zielnej o poranku mama zabierała mnie na łąki i uczyła robić bukiety dla Matki Bożej. Na koniec wpinałyśmy we wszystko osadzone na drucie rajskie jabłuszko. Te chwile zawsze wspominam z sentymentem. Tym bardziej ucieszyłam się, gdy znalazłam ogłoszenie o organizowanych w Krakowie przed świętem Matki Boskiej Zielnej warsztatach i konkursie „Cudowna moc bukietów”. Rozmawiam z Lilianą Sonik, inicjatorką wydarzenia i prezesem organizującego je Instytutu Dziedzictwa

AGNIESZKA KONIK-KORN: – Skąd wziął się pomysł na zorganizowanie konkursu „Cudowna moc bukietów”?

LILIANA SONIK: – Mam bardzo intensywne wspomnienie święta Matki Boskiej Zielnej. To przecież najpiękniejsze święto polskiego lata! Uroda aromatycznych bukietów, których zapach mieszał się z zapachem drewnianego kościoła, była dla dziecka czymś cudownym. Gdy zorientowałam się, że ten wspaniały obyczaj marnieje, pomyślałam, że nie wolno nam utracić czegoś tak pięknego i mądrego. Przecież ten obyczaj jest skrojony na potrzeby człowieka XXI wieku: pomaga duszy i ciału, uczy nas ziół, zaprzyjaźnia z przyrodą jako darem. Gdy ludzie nieśli do kościoła „snopki” ziół, wyrażali w ten sposób szacunek dla natury. Poświęcone zielne bukiety leczyły, żywiły i zachwycały. Nasze prababki znały ekologię, zanim to słowo powstało. Konkurs na najpiękniejszy bukiet zielny i powiązane z nim warsztaty mają na to wszystko zwrócić uwagę.

– W tym roku to już 5. edycja warsztatów i konkursu na najpiękniejszy bukiet. Trwają one od połowy lipca, a zakończy je rozstrzygnięcie konkursu na Małym Rynku, w uroczystość Wniebowzięcia Matki Bożej. Czy może Pani powiedzieć, jak one ewoluowały w ciągu tych kilku lat?

– Pierwszą edycję konkursu przygotowaliśmy w Podstolicach, przy urokliwym drewnianym kościele. Ks. prał. Jan Pałasz bardzo mi pomógł, ale też ostrzegał, że ze względu na pielgrzymki możemy mieć lichą frekwencję. Na szczęście jednak zainteresowanie było ogromne. Dlatego już w następnym roku zorganizowaliśmy drugi, większy konkurs w Krakowie, przy Małym Rynku. A więc w prestiżowym miejscu, tuż obok kościoła Mariackiego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Uczestnikami warsztatów są nie tylko mieszkańcy Krakowa, ale i całej Małopolski. Jedni przychodzą, aby wziąć udział w konkursie, inni – by posłuchać koncertu i podziwiać cudowny kobierzec z ziół i kwiatów. Każdego roku „Cudowna moc bukietów” zatacza szersze kręgi i co roku proponujemy coś dodatkowego, innego. Mamy też coraz więcej młodych uczestników, także dzieci oraz mężczyzn. Dlatego stworzyłam nowe kategorie konkursowe. Poza „Bukietem tradycyjnym” jest „Bukiet miejski”, dla kompozycji nowoczesnych, np. monochromatycznych lub złożonych tylko z kilku elementów. Z kolei „Mały bukiet” przeznaczony jest dla dzieci. Warunek jest jeden, wspólny dla wszystkich kategorii: używamy tylko polskich roślin, własnoręcznie zebranych z łąk i ogrodów, i nie stosujemy żadnych sztucznych ozdób.
Cieszę się, że konkurs „Cudowna moc bukietów” został trwale wpisany w program Cracovia Sacra. To dowodzi, że Kraków nas polubił i docenił. Ale, oczywiście, nie opuściliśmy Podstolic, gdzie z pomocą Gminy Wieliczka i proboszcza ks. Piotra Modelskiego organizujemy konkurs dla mieszkańców gminy. Jesteśmy też w Warszawie, przed i w czasie Mszy św. za Ojczyznę w Katedrze Polowej Wojska Polskiego. W nasze ślady idzie gdańska Fundacja Dobroczynności, która analogiczne wydarzenia organizuje na Kaszubach. Nasz plakat jest wykorzystywany na Litwie i zaprasza na podobne wydarzenia. Okazuje się więc, że stary zwyczaj komponowania zielnych bukietów na Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest szalenie atrakcyjny.

– Czy w przygotowywanych przez Instytut Dziedzictwa wydarzeniach chodzi wyłącznie o pielęgnowanie tradycji?

– Święto Matki Boskiej Zielnej jest przepięknie utrwalone w ikonografii, na obrazach i witrażach, zwłaszcza z końca XIX wieku. Jest też mnóstwo poematów i wierszy nawiązujących do tego święta. Oczywiście, interesowało to etnografów: u Seweryna Udzieli czytamy, że prawdziwy krakowski bukiet powinien zawierać ok. stu ziół. Ale Zygmunt Gloger, żyjący w tym samym mniej więcej czasie, ponad 100 lat temu, utrzymuje, że wystarczy 12. Kiedyś każda okolica miała swój sposób na „ziele”. Ludzie znali moc ziół i stosowali je w domowej farmacji. Innej medycyny nie mieli. Wiedzieli, co pomaga na ból głowy, a co na bezsenność. Dzisiaj ta wiedza powraca. Ziołolecznictwo zostało zrehabilitowane. I sami lekarze apelują, aby przy mniejszych dolegliwościach stosować naturoterapię. Dlatego organizujemy też warsztaty zielarskie w Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z kolei w Domu Kultury Podgórze dorośli i dzieci uczą się na warsztatach artystycznych m.in. jak stworzyć tradycyjny bukiet na święto Matki Boskiej Zielnej. W tym roku zwracamy szczególną uwagę na konieczność przekazania tej wiedzy dzieciom. Proszę zwrócić uwagę, że maluchy łapczywie poznają świat, lecz często są kompletnie bezradne wobec ojczystej przyrody. Dotyczy to nawet dzieci mieszkających na wsiach. Tymczasem tworzenie zielnych bukietów łączy pokolenia; jest okazją dla dziadków i rodziców, by przekazać swe umiejętności dzieciom. Przecież nie chcemy, by dzieci myślały, że rumianek rośnie pod celofanem na sklepowych półkach.

– Przygotowali Państwo warsztaty dla dzieci i dorosłych, wykłady, spotkania. To dużo pracy, ale także atrakcyjne propozycje do spędzenia wakacji w mieście. Czy można liczyć na podobne inicjatywy jesienią, zimą czy wiosną?

– Organizacja tylu przedsięwzięć rzeczywiście wymaga gigantycznej pracy, a my jesteśmy niewielkim stowarzyszeniem. Nie mamy etatów, ale mamy pasję. Od początku czerwca każdą wolną chwilę wypełnia nam „Matka Boska Zielna”. Udało się stworzyć stronę internetową www.cudownamocbukietow.pl oraz wydarzenie na Facebooku i bardzo zachęcam do odwiedzenia nas. To dopiero początki i stronę będziemy uzupełniali w ciągu całego roku, lecz już teraz można tam znaleźć ciekawe pomysły. Rodzicom, dziadkom i wychowawcom szczególnie polecam wideoporady na zajęcia z dziećmi. Natomiast w przyszłości chcę stworzyć porozumienie stowarzyszeń i organizacji, które na różne sposoby wspierają tradycję święta Matki Boskiej Zielnej.

Tagi:
rośliny

Reklama

Bożonarodzeniowe rośliny i ich tajemnice

2018-12-23 07:42

ts (KAI/katholisch.de) / Warszawa

Z okresem Adwentu i Bożego Narodzenia łączą się nie tylko gałęzie świerku, jodły czy sosny, ale też inne rośliny, które w tym czasie pojawiają się w naszych mieszkaniach. W dekoracyjne kompozycje chętnie wplatamy gałązki ostrokrzewu czy jemioły, w sklepach pojawiają się powszechnie znane jako „gwiazda betlejemska” poinsecje, ciemiernik czy zasuszone róże jerychońskie. Co oznaczają te kwiaty i skąd pochodzą, wyjaśnił w świątecznym nastroju niemiecki portal katolicki katholisch.de.

BOŻENA SZTAJNER

Gałązki św. Barbary

Jednym ze zwyczajów związanych z przypadającym na początku Adwentu wspomnieniem św. Barbary są „gałązki” noszące jej imię. Ścięte w dniu jej święta gałązki wiśni czy forsycji można „obudzić”, pozostawiając je na noc zanurzone w ciepłej wodzie. Potem zmienia się im wodę co trzy dni, a w Boże Narodzenie można doczekać się pięknie ukwieconych gałązek, przypominających ciągle na nowo budzącą się przyrodę oraz męczennicę i wspomożycielkę – św. Barbarę.

Kwiaty w pełni zimy i zielone pączki symbolizują nadprzyrodzone poczęcie i narodziny Jezusa. Tradycja w Dolnej Austrii i Bawarii mówi, że „gałązki Barbary” należy „zrywać wieczorem, idąc do ogrodu w samej koszuli i zamykając oczy, aby czar nie prysnął”. W wielu miejscach kwitnące gałązki są oznaką bliskiego ślubu w domu; młode dziewczęta wieszają na każdej gałązce imię chłopca. Wybranym będzie ten, którego imię zdobi gałązkę z pierwszym rozkwitłym pąkiem.

Róża jerychońska (widliczka)

Jest to niezwykle ciekawa, stara roślina pustynna. Często przez długie lata potrafi przetrwać w piasku pustyni, jakby czekała na deszcz. A gdy wreszcie on spadnie, wypija wodę, a jej gałązki rozwijają się i nabierała intensywnej zielonej barwy. Tę przemianę niepozornej rośliny pustynnej w silnie zieloną podziwiali już krzyżowcy. Widzieli w niej symbol zmartwychwstania Jezusa i nazwali ją “różą jerychońską”. Można też spotkać inne jej nazwy, jak „kwiat Zmartwychwstania” czy „róża Bożego Narodzenia”.

Jedna z legend mówi, że roślina wyrosła z pozostawionych w piasku odcisków stop Świętej Rodziny uciekającej do Egiptu. Miała ją pobłogosławić Maryja, obdarzając jej w ten sposób wiecznym życiem.

Róże jerychońskie zazwyczaj mają kształt zwiniętej do środka małej kuli w kolorze szarobrązowym. Forma taka chroni roślinę przed nadmiernym parowaniem, dzięki czemu może przetrwać długie okresy bez wody. Aby ożyła, należy położyć ją najlepiej na talerzyku i podlać przegotowaną wodą. Rozwinie się w ciągu dwóch dni, nabierając koloru soczystej zieleni. Kiedy po tygodniu zaprzestaniemy podlewania, stopniowo zaschnie, zwijając się w kłębek. Proces „ożywiania” i zasuszania można przeprowadzać wielokrotnie, za każdym razem obserwując cudowne zmartwychwstanie rośliny.

Poinsecja (gwiazda Betlejemska)

Barwne, najczęściej czerwone kwiaty poinsencji kształtem przypominają gwiazdy. Poza krwistoczerwonymi mają także różne odcienie różu, bywają też białe, żółte i kremowe. „Gwiazda Betlejemska” – wiecznie zielony krzew, który może osiągnąć nawet cztery metry wysokości – pochodzi z tropikalnych lasów liściastych Ameryki Środkowej i Południowej. Nazywany jest tam „kwiatem Świętej Nocy”. Od początku lat pięćdziesiątych XX wieku jest najczęściej hodowanym kwiatem pokojowym.

W USA każdego 12 grudnia obchodzony jest „Poinsettia Day” – dzień gwiazdy betlejemskiej. W tym dniu przypada rocznica śmierci Joela Poinsetta – pierwszego ambasadora Stanów Zjednoczonych w Meksyku. Na początku XIX wieku to on przywiózł „gwiazdę betlejemską” z Meksyku do swej ojczyzny.

Legenda mówi, że był to ulubiony kwiat władcy Azteków, Montezumy, który wierzył, iż krwistoczerwone kwiaty wyrosły z kropel krwi nieszczęśliwie zakochanej azteckiej bogini.

Ciemiernik

Rośnie dziko w Tyrolu i w części Alp, w czasie łagodnej zimy zakwita punktualnie w okresie Bożego Narodzenia. Z tego też powodu ciemierniki zyskały sobie w regionie alpejskim miano „róży Bożego Narodzenia” i stały się doskonałą alternatywą dla popularnej doniczkowej poinsecji. U nas od niedawna znany jest jako roślina doniczkowa.

Legenda mówi, że w noc Bożego Narodzenia pasterze wyruszyli w drogę do żłóbka. Każdy wziął z sobą jakiś podarek: ciepłą skórę baranią, wełnę i mleko. Tylko jeden z pasterzy, mały chłopiec, nie miał niczego, co mógłby ofiarować Dzieciątku, nawet najmniejszego kwiatka. Rozpłakał się, a gdy jego łzy spadły na ziemię, wyrosły z nich nagle piękne białe kwiaty. Chłopiec z wielką radością je pozrywał, zrobił bukiet i zaniósł do stajenki. Dzieciątko pobłogosławiło kwiaty, które teraz rozkwitają w okresie świątecznym i powszechnie nazywane są „różami Bożego Narodzenia”.

Ostrokrzew

Jego ostro zakończone liście symbolizują koronę cierniową, a drobne, czerwone owoce – krople krwi Jezusa Chrystusa. Wieczorem przed nastaniem przesilenia zimowego Celtowie zawieszali w domach gałązki tej rośliny, która miała chronić przed uderzeniem pioruna i śmiercią. Dla Rzymian natomiast ostrokrzew był symbolem przyjaźni. Dlatego w czasie saturnaliów – święta ku czci bożka Saturna – obdarowywali się gałązkami tego krzewu. Święto było obchodzone w grudniu. Ostrokrzew, obok jodły i jemioły, jest często wplatany w adwentowe wieńce.

Jemioła

Jemioła była świętą rośliną dla celtyckich magów – druidów. Jest wyjątkowa, gdyż rośnie nie w ziemi, lecz gnieździ się w koronach drzew. Legenda mówi, że przed śmiercią Jezusa jemioła była drzewem, z którego wyciosano krzyż. Po Jego śmierci na krzyżu drzewo ze wstydu zamieniło się w roślinę, która ma przynosić dobro wszystkim, którzy pod nią przejdą. I tak jemioła przeszła do tradycji jako symbol szczęścia i pokoju. Zwłaszcza w Anglii i USA panuje zwyczaj, znany zresztą również w Polsce), że ludzie, którzy znajdą się pod zawieszoną pod sufitem lub na drzwiach jemiołą, serdecznie się obejmują i całują.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Porto: po śmierci zakonnicy biskup krytykuje wymiar sprawiedliwości i feministki

2019-09-20 08:13

mz (KAI/JS/P) / Porto

Biskup diecezji Porto Manuel Linda skrytykował portugalską klasę polityczną za stworzenie źle funkcjonującego wymiaru sprawiedliwości w Portugalii. Krytyka ze strony hierarchy ma związek z zamordowaniem 8 września siostry Antonii Pinho. Zakonnica zginęła w miejscowości São João da Madeira podczas próby gwałtu ze strony uzależnionego od narkotyków kryminalisty.

Pixabay.com

Siostra Antonia opiekowała matką agresora. Portugalski biskup nazwał zabójcę popularnej w diecezji Porto 61-letniej zakonnicy “prawdziwym potworem”, zaznaczając, że agresor pozostawał na wolności z powodu źle funkcjonującego wymiaru sprawiedliwości. - W tym przypadku zawiódł on w dotkliwy sposób. Żadna instytucja, twierdząca, że stoi na straży praw człowieka, też nie zareagowała w przypadku morderstwa siostry Antonii – napisał w komunikacie bp Manuel Linda, przypominając, że 44-letni morderca wielokrotnie był oskarżany o gwałty.

Hierarcha skrytykował też działanie systemu więziennictwa w Portugalii. Stwierdził, że jest on nieskuteczny i nie resocjalizuje osadzonych. Wyraził wątpliwość czy zakłady karne są w “Portugalii ośrodkami poprawiania ludzi, czy raczej szkołami nauki wysublimowanej przestępczości”.

Biskup Linda skrytykował też organizacje feministyczne, które “nie zabrały głosu” po bestialskim mordzie na zakonnicy. Stwierdził, że zrobiły to prawdopodobnie w związku z tym, że siostra Antonia była osobą konsekrowaną.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Cenzura prewencyjna w Empiku. Wycofanie „Gazety Polskiej” ze sprzedaży narusza Konstytucję

2019-09-20 11:59

Notatka prasowa

Decyzja władz Empiku o wycofaniu ze sprzedaży jednego z wydań „Gazety Polskiej” narusza konstytucyjną wolność prasy. Stanowi także dyskryminację części społeczeństwa ze względu na poglądy. Do czasopisma dołączona była naklejka sprzeciwiająca się ideologii ruchu LGBT. Praktyka kierownictwa sieci sklepów może prowadzić do sytuacji, w której każdy konserwatywny tytuł będzie bezprawnie cenzurowany przez sprzedawcę.

pl.wikipedia.org

Działanie Empiku stanowi swego rodzaju cenzurę prewencyjną, a więc kontrolę treści prasowych przed ich publikacją oraz godzi w zapisaną w art. 14 Konstytucji zasadę wolności prasy. Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu jest na gruncie ustawy zasadniczej wyraźnie zabroniona (art. 54 ust. 2). Kontrola jeszcze nieopublikowanych treści jakiej dopuścił się Empik, narusza także wolność posiadania i wyrażania poglądów, której istotnym elementem jest możliwość pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Bez zagwarantowania prawnego tej wolności i faktycznej jej realizacji kształtowanie własnych poglądów jest niemożliwe. Decyzja władz sieci sklepów stanowi też przykład dyskryminacji licznej grupy obywateli ze względu na wyznawane poglądy.

Działania Empiku wymierzone były przede wszystkim w dodatek do „Gazety Polskiej” – naklejkę, której nadano treść i znaczenie odbiegające od właściwej jej interpretacji. Arbitralnie uznano, że dystrybucja nalepki godzi w tzw. antydyskryminacyjną politykę przedsiębiorstwa, podczas gdy uniemożliwienie posługiwania się naklejką czytelnikom magazynu, stanowi naruszenie ich wolności słowa, w tym wolności wyrażania poglądów krytycznych wobec postulatów politycznych czy społecznych. W konsekwencji dochodzi do dyskryminacji tych osób, które poprzez posługiwanie się naklejką chciały wziąć udział w debacie społecznej dotyczącej istotnych i aktualnych tematów.

Ponadto, firma dostarczająca prasę do Empiku, przed publikacją jednego z następnych numerów „Gazety Polskiej” domagała się od wydawcy czasopisma przedstawienia wizualizacji naklejki, która miała być dołączona do tego wydania. Nalepka przedstawiała wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej. Nie ma informacji o tym, czy inne tytuły były w podobny sposób kontrolowane.

„Działanie Empiku stanowi ingerencję w treści publikowane w prasie. Empik jest jednym z głównych sprzedawców prasy w Polsce, dlatego jego arbitralne decyzje o odmowie sprzedaży konkretnego wydania gazety, przekładają się na dotkliwe straty finansowe wydawcy. Takie działanie może wywołać tzw. efekt mrożący polegający na zniechęceniu wydawców do publikowania określonych treści w przyszłości” – skomentował Łukasz Bernaciński z Centrum Analiz Ordo Iuris.

Instytut Ordo Iuris analizuje możliwość podjęcia działań w związku z nagannymi praktykami Empiku m.in. na gruncie prawa prasowego oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem