Reklama

Krzyż – dłuto boskiego rzeźbiarza

2015-09-08 12:06

Ks. Jarosław Krzewicki
Niedziela Ogólnopolska 37/2015, str. 12-13

Grażyna Kołek
Litwa, Góra Krzyży

Co znaczy dzisiaj krzyż dla ochrzczonego Polaka? Czy jest ikoną, znakiem przynależności, ozdobą, talizmanem? A może wytatuowanym na duszy wspomnieniem? Święto Podwyższenia Krzyża Świętego każe nam zadać te pytania i poszukać odpowiedzi

Życie Chrystusa zostało wpisane w krzyż. To na nim wszystko się dopełniło. Spełnienie Obietnicy danej przed wiekami. Apostołowie spojrzeli na drogę z Jezusem przez pryzmat krzyża: „Kto nie bierze swego krzyża, a idzie za Mną, nie jest Mnie godzien” (Mt 10, 38). Krzyż jako znak miłości rzuca się cieniem na prostą kolebkę, w której Józef złożył Jezusa, na pracę, której chłopiec nauczył się w domu cieśli, gdy w drzewie zatapiał krople potu, by kształtowała Jego człowieczeństwo. Krzyż prowadzi Jezusa w ramiona Ojca. To tam ma miejsce miłosne z Nim zjednoczenie w Duchu Świętym. Ukazują to obrazy Trójcy Świętej w postaci tzw. Tronu Łaski: Ojciec jednoczy się z Synem w Jego zbawczym działaniu na krzyżu, a to zespolenie dokonuje się w Duchu Świętym, który przenika doczesność, łącząc to, co ziemskie, z tym, co niebieskie. Cierpienie Syna przenika serce Ojca, gdzie oczyszczone z tego, co ludzkie, staje się czystą miłością.

Okno do nieba

Na krzyżu jak na całopalnym ołtarzu Chrystus złożył siebie w ofierze. W ten sposób ofiara nie jest już czynem sprawiedliwości, lecz miłości, bo wszystko zostało darowane. Człowiek nie musi już więcej bać się gniewu Bożego, lecz w krzyżu dostrzega znak Przymierza. Dwie skrzyżowane belki drzewa są niczym dwie kamienne tablice, które wzajemnie się dopełniają, jedna – pionowa – łączy ziemię z niebem, druga – pozioma – obejmuje horyzontalnie wszystkich ludzi i całe stworzenie. Tym, co nadaje im sens, co je zespala w jedno, jest miłość Chrystusa. Dlatego są nierozerwalne i trwałe. Nie da się zniszczyć krzyża Chrystusa. Raz zapisana Krwią Przenajświętszą treść Przymierza nie przepadnie przy zejściu z Golgoty.

Krzyż stał się nowym drzewem, zasadzonym w przestrzeni ludzkiego życia. To on sprawia, że już tutaj mamy przedsmak nieba. Kosztujemy bowiem rajskiego owocu miłości. W liturgii Wielkiej Nocy kapłan ukazuje krzyż jako drzewo, „na którym zawisło zbawienie świata”. Chrystus jest owocem, a krzyż – rajskim drzewem życia. Chrystus stał się pokarmem dającym życie wieczne. Eucharystia sprawia, że owoc krzyża nadaje się do spożycia. Nie tylko wolno, ale należy go spożywać. Człowiek musiał jednak dojrzeć, najpierw w szkole Prawa, a potem ofiary, umierania w śmierci Chrystusa, by spaliwszy to, co skażone słabością, stać się żywym obrazem podobnym do zamysłu Stwórcy.

Reklama

Dla chrześcijan krzyż to więcej niż relikwia, wspomnienie, symbol, znak. Dla prawosławnych jest ikoną, czyli uobecnieniem rzeczywistości, na którą wskazuje, jest niczym okno do nieba, przez które możemy zobaczyć i dotknąć chwalebnych ran Ukrzyżowanego. Według Lutra, Chrystus ukrył w nim swoje Bóstwo, w znaku hańby i poniżenia ukrył swą godność i chwałę.

My zaś skrywamy w krzyżu nasze człowieczeństwo. Św. Paweł pisze, że chlubić się będzie Chrystusem, i to ukrzyżowanym (por. Ga 6, 14). „Moc bowiem w słabości się doskonali” (2 Kor 12, 3). To właśnie w krzyżu zanurzamy to, co kruche i śmiertelne. W kontemplacji krzyża zabliźniają się grzeszne rany. Spojrzenie na Chrystusa wywyższonego niczym wąż miedziany na pustyni leczy z ukąszeń szatana. Może właśnie dlatego do dziś odbija się echem: „zstąp z krzyża!” (por. Mt 27, 40). Gdyby posłuchał, mógłby zapobiec złu, cierpieniu, śmierci, chorobie? On na nim trwa, jak na tronie. Tam objawia się moc. Jego siłą jest posłuszeństwo Ojcu, które stało się zasiewem w odnowionym stworzeniu.

W Krzyżu moc

Czy jednak to teologiczne znaczenie nie jest tylko piękną ideą, do której człowiek unosi swoje myśli i tęskni za tym, co stanie się jego udziałem na wyżynach nieba? Krzyż jest tym, co człowiek wierzący przeżywa bardzo osobiście. Jak Piotr staje przed wyborem: odejść z Rzymu czy dać się ukrzyżować? Pytanie staje się aktualne, gdy pojawi się choroba, śmierć bliskich, utrata pracy, godności, imienia. Czasem spada ciężar, który przygniecie jak kamień. Nieraz człowiek odstąpi od wiary albo znów się podniesie, gdy złączy swą dolę z krzyżem Jezusa. Wtedy często już nie wiadomo, kto to wszystko dźwiga.

Krzyżem tłumaczymy słabości innych i własne. Jest nim choroba ciała, depresja czy inne braki. To sąsiad, fałszywy przyjaciel, zły zięć czy teściowa. Krzyżem jest wszystko, co boli. Czasem mieszanie ludzkich nieudolności z krzyżem drażni i śmieszy, bo czy nie banalizuje się jego treści? Usprawiedliwi i uwzniośli każdą słabość i biedę. Krzyż stał się parawanem dla tysięcy nieszczęść, które nijak się mają do znaku miłości.

Nadanie imienia, czyli sensu i znaczenia, cierpieniu jest zasadnicze dla jego przebiegu. Nieść krzyż można jak Szymon – z przypadku, umrzeć owocnie jak dobry łotr albo sprawiedliwie jak ten trzeci. Krzyż może być przypadkiem, przekleństwem bądź łaską. Człowiek wybiera, czym się stanie.

Krzyż niesiony jak przekleństwo rani i poraża, pali i doskwiera. Będzie zgorszeniem, argumentem przeciw Bogu, niezrozumiałym fatum, spełnieniem złej wróżby. Krzyż niesiony jako zrządzenie losu będzie paradoksem, nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności, statystycznym zdarzeniem. Tylko niesiony w zbawczej mocy ocala, wydobywa piękno i ukazuje cały potencjał człowieka.

Krzyż powszedni, który stanie się cząstką Chrystusowego krzyża, będzie dłutem, którym Boski Rzeźbiarz wydobywa z nas kształty.

Na krzyżu jednak nie umiera się samemu, ma on wymiar społeczny, ponadczasowy, jednoczy i przyciąga, bo Ten, co został wywyższony nad ziemię, wszystkich przyciągnął do siebie (por. J 12, 32).

Krzyż w dziejach Polski

Krzyż wpisał się w historię narodu, romantycy widzieli na nim Polskę w roli umęczonego Chrystusa. Jeśli nawet uznać to za poetyckie zapożyczenie na styku teologii i literatury, wiary i estetyki, moralnego działania i polityki, to sam krzyż stawał się lekarstwem na nieszczęścia i cierpienia, jakim poddawany był naród, który budował swoją tożsamość na chrześcijańskich fundamentach.

Krzyż w dziejach Polski nie przybrał formy oręża. Czasem był formą lamentu, zagłuszanej skargi. Afirmacja krzyża uchroniła nas u zarania dziejów przed przekuciem go w ostry miecz, którym wytyczano granice politycznych wpływów średniowiecznej Europy. Jego światło chroniło przed nienawiścią i bratobójczą walką.

Przyszłość pod znakiem Krzyża

Dziś toczą się spory o miejsce krzyża w przestrzeni publicznej. Kiedyś wygrał walkę z sierpem i młotem, dziś mierzy się z gwiazdami, półksiężycem czy kielnią.

Gęstnieje atmosfera na Starym Kontynencie. Stał się on mozaiką ludów i narodów płynących nurtem morskich prądów, a potomkowie budowniczych katedr, nakreślając przestrzeń pod współczesne budowle, wycinają z pola widzenia Drzewo życia. Inni chcą wykorzystać je do wzniesienia neutralnych konstrukcji, w których krzyż nie będzie tym, czym jest. Nic nowego. Krzyż był i pozostanie głupstwem lub zgorszeniem i zawadą dla wielu. Dla tych zaś, co uwierzyli, jest narzędziem zbawienia, uniwersalnym znakiem Boskiej i ludzkiej miłości (por. 1 Kor 1, 17-25). Warto na nim budować przyszłość, bo gdy wszystko przemija, Przymierze z Bogiem wiernym trwa, a niepewne jutro jest pod znakiem Krzyża.

Tagi:
krzyż

Reklama

Krzyżyk z drewna wraku „Titanica” sprzedany za 11600 euro

2019-10-21 21:14

ts / Wiltshire (KAI)

Na aukcji w Wielkiej Brytanii sprzedano krzyż, wyrzeźbiony z drewna pochodzącego z wraku legendarnego „Titanica”. Jak poinformowały media brytyjskie, prosty, 13-centymetrowy krzyżyk, sprzedano 19 października w Wiltshire w pobliżu kurortu Bath. Nabywca zapłacił za niego 10 tys. funtów (około 50 tys. zł). Dom aukcyjny oczekiwał, że będzie to cena około 12-18 tys. funtów.

F.G.O. Stuart (1843-1923)/pl.wikipedia.org

Krzyżyk wyrzeźbiono w zakładzie Samuela Smitha. Był on członkiem załogi statku SS „Minia”, który po katastrofie zbierał na swój pokład zwłoki zmarłych pasażerów. Członkowie załogi zbierali także wyrzucone przez morze przedmioty, w tym części wraku z drzewa dębowego. Z tego drzewa Smith wyrzeźbił później krzyżyk, upamiętniający ponad 1500 ofiar zatopionego „Titanica”. Do czasu aukcji znajdował się on w posiadaniu potomków byłego marynarza.

Luksusowy parowiec „Titanic”, swego czasu największy statek świata, podczas swego pierwszego rejsu z Wielkiej Brytanii do Nowego Jorku w kwietniu 1912 r. zderzył się z górą lodową i zatonął. Przedmioty z wraku odkrytego w 1985 r. osiągają wysokie ceny na aukcjach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Czy chrześcijanin może być smutny?

2019-10-29 12:47

Ks. Adrian Put
Niedziela Ogólnopolska 44/2019, str. 10-11

Popularna piosenka zespołu Arka Noego przypomina, że każdy święty chodzi uśmiechnięty. Niektórzy rozwijają tę myśl, dodając, że prawdziwy chrześcijanin nie powinien się smucić. Bo przecież dlaczego mielibyśmy być smutni, skoro Jezus nas zbawił? Czy zatem w naszym chrześcijańskim życiu jest miejsce na smutek?

stock.adobe.com

Jest, a nawet dodałbym, że jest on jednym z istotniejszych doświadczeń, których jako chrześcijanie potrzebujemy. By móc zasmakować prawdziwej radości, powinniśmy doświadczyć także doliny smutku.

Sam smutek jest częścią życia każdego człowieka. Wraz z radością, strachem i złością tworzy emocjonalne bogactwo naszego życia. Nie można w pełni przeżyć życia bez doświadczenia tych stanów, one są potrzebne do prawidłowego rozwoju. Nie wszystkie powinny występować w takim samym natężeniu, jednak przejście przez każdy z nich tworzy bogactwo doświadczeń emocjonalnych każdego z nas. Smutek ma zatem swoje miejsce w naszym życiu, nie tylko emocjonalnym.

Smutek w Starym Testamencie

Temat smutku pojawia się na kartach Pisma Świętego. Trudno w krótkim tekście zaprezentować, co na ten temat mówi Boże Objawienie, wybrałem więc kilka fragmentów, aby pokazać, że Biblia nie przedstawia smutku tylko w negatywnej perspektywie.

Stary Testament wiąże ten stan bardzo mocno z wezwaniem do pokuty i nawrócenia. Przypisuje go człowiekowi pokutującemu za swoje czyny. W Księdze Koheleta (7, 3) znajdziemy następujące słowa: „Lepszy jest smutek niż śmiech, bo przy smutnym obliczu serce jest dobre”. W tym przypadku autor natchniony stara się zwrócić naszą uwagę na potrzebę brania życia bardzo poważnie. Podpowiada nam, że cechą prawdziwej mądrości jest umiejętność dostrzeżenia, iż życie to nie tylko śmiech i zabawa. Prorok Joel (2, 13) nie tyle mówi o samym smutku, co wzywa do pokuty. Nie proponuje radości i wesela, ale obrazowo zachęca grzeszników, by rozdzierali swoje serca. Jeremiasz (6, 26) w tym samym duchu zachęca grzesznika: „wdziej wór i tarzaj się w prochu; urządź sobie żałobę jak po jedynaku, gorzki lament”. Również w tym przypadku prorok zachęca grzeszników, by podjęli pokutę. Ta zaś powinna być czyniona nie tyle w radości i weselu, ile bardziej ze skruszonym sercem.

Smutek w Nowym Testamencie

Nowy Testament ujmuje smutek w perspektywie zbawienia. W Liście św. Jakuba (4, 8b-9) jest wezwanie do smutku skierowane do grzeszników: „Oczyśćcie ręce, grzesznicy, uświęćcie serca, ludzie chwiejni! Uznajcie waszą nędzę, smućcie się i płaczcie! Śmiech wasz niech się obróci w smutek, a radość w przygnębienie!”. Ten temat zostaje pogłębiony w Kazaniu na Górze – ewangelista Mateusz przytacza słowa Pana: „Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni” (Mt 5, 4). To orędzie skierowane jest do wszystkich, którzy na tym świecie doznają smutku i cierpienia. Jeśli jednak nadzieję pokładają w Bogu, ich smutek przyniesie błogosławiony plon. Święty Paweł w Drugim Liście do Koryntian powie wprost: „(...) raduję się – nie dlatego, żeście się zasmucili, ale żeście się zasmucili ku nawróceniu. Zasmuciliście się bowiem po Bożemu, tak iż nie ponieśliście przez nas żadnej szkody. Bo smutek, który jest z Boga, dokonuje nawrócenia ku zbawieniu” (7, 9-10). Święty Jan wysiłki, które podejmujemy, by kroczyć drogą Boga na tym świecie, widzi również w kontekście smutku. Pozorny brak radości z powodu dóbr tego świata Ewangelista tłumaczy oczekiwaniem na dostąpienie łaski zbawienia: „Wy będziecie płakać i zawodzić, a świat się będzie weselił. Wy będziecie się smucić, ale smutek wasz zamieni się w radość. Kobieta, gdy rodzi, doznaje smutku, bo przyszła jej godzina. Gdy jednak urodzi dziecię, już nie pamięta o bólu z powodu radości, że się człowiek narodził na świat” (16, 20-21).

Dla słowa Bożego smutek związany jest z marnością tego świata i wezwaniem do pokuty. Należy go jednak zawsze przeżywać z nadzieją, którą na ten świat przyniósł Jezus Chrystus. Obecne nasze życie podobne jest do czasu porodu. Doznajemy smutku tej chwili, gdy narodzi się w nas nowy człowiek, wówczas smutek przerodzi się w radość.

W perspektywie wiary

Taką biblijną perspektywę myślenia o smutku przyjęli chrześcijanie. Smutek nigdy nie był celem samym w sobie. Nie był też rozumiany jako cnota, o której osiągnięcie powinno się zabiegać. Musi być jednak przeżywany w powiązaniu z chrześcijańską radością, a ta swe źródło czerpie z chrześcijańskiej nadziei. Można nawet zaryzykować tezę, że nie sposób mówić o chrześcijańskiej radości bez wskazania jej odwrotności, czyli chrześcijańskiego smutku. To pewna droga, która wyznaczała rytm życia: od smutku do radości, od ciemności do nadziei, od pokuty do wolności dzieci Bożych.

Czasem smutek może też być cechą całych społeczeństw. Bardzo zaintrygowało mnie słowo św. Jana Pawła II, który gdy pierwszy raz przybył na Węgry w 1991 r., witając się z wiernymi, zacytował słowa poety Józsefa Eötvösa: „Niebo daje każdemu krajowi jakiś skarb”, i wskazał, że skarbem Węgrów jest „święty smutek”. Nie oznacza to przecież, że w narodzie tym nie ma radości czy wesela. Jest to bardziej stan pełnego ufności oczekiwania na Bożą łaskę i dar szczęścia.

Radości, do której jesteśmy zaproszeni po smutku, nigdy nie możemy zatrzymać tylko dla siebie. Na ten misyjny wymiar radości zwrócił uwagę papież Franciszek, który w homilii wygłoszonej 10 maja 2013 r. w Domu św. Marty powiedział: „(...) jeśli chcemy mieć tę radość tylko dla siebie, (to – dop. A.P.) na koniec się (ona – dop.) psuje i nasze serce staje się trochę przygnębione, a nasza twarz już nie wyraża tej wielkiej radości, ale nostalgię, ów smutek, który nie jest zdrowy”. W ten sposób Ojciec Święty chce nam podpowiedzieć, że smutek tylko wówczas będzie dobry, gdy będzie zakorzeniony w chrześcijańskiej nadziei. Ta zaś, by pozwoliła nam doświadczyć autentycznej radości, musi być przeżywana misyjnie. Bez dzielenia się nią z innymi popadniemy znów w smutek, który tym razem będzie bardzo groźny dla naszego życia. To smutek, na którego końcu nie ma już żadnej nadziei.

Smutek a pesymizm

Smutek pozbawiony nadziei jest bardziej pesymizmem. Między smutkiem a pesymizmem istnieje jednak wyraźna różnica, a często te dwa stany są błędnie ze sobą mylone. Pesymizm to postawa wyrażająca się w skłonności do dostrzegania tylko ujemnych stron życia, negatywnej oceny rzeczywistości oraz przyszłości. To jest właśnie ten „czarny” smutek, w którym nie ma już nadziei. Należy wyraźnie podkreślić, że nie jest to smutek w rozumieniu chrześcijańskim. Pesymizm wiedzie nas prostą drogą ku pokusie rozpaczy, a naszym życiem zaczyna wówczas kierować coraz bardziej czarna melancholia.

Smutek jest zatem niezbędnym doświadczeniem w naszym życiu. Jest częścią świata naszych emocji. W perspektywie wiary smutek pokuty i nawrócenia odgrywa jednak dużą rolę. Smutek będący przede wszystkim tęsknotą za Bogiem i życiem wiecznym będzie cechą naszego obecnego życia tu, na ziemi. Jednak ten bez chrześcijańskiej nadziei prowadzi do rozpaczy, a ona jest przeciwna wierze. Smutek jest nam potrzebny – oczywiście, w zdrowych proporcjach. Ale tylko ten, który wiedzie ku nadziei.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Franciszek przybył do Tajlandii

2019-11-20 07:50

tom (KAI) / Bangkok

Franciszek przybył do Tajlandii. O godz. 12.03 (6.03) Airbus 330 „Giovanni Battista Tiepolo” włoskich linii lotniczych Alitalia z papieżem wylądował na lotnisku w Bagkoku. Motto wizyty w Tajlandii, która potrwa do 23 listopada związana jest z 350. rocznicą utworzenia pierwszego wikariatu apostolskiego w tym kraju brzmi: „Uczniowie Chrystusa, uczniowie misjonarze”. Jest to 32. podróż zagraniczna papieża Bergoglio w trakcie której odwiedzi jeszcze Japonię w dniach 23-26 bm.

episkopat.pl

U stóp schodów samolotu papieża powitał członek Rady Koronnej, który ofiarował mu wieniec z kwiatów. Franciszek przywitał się z reprezentantami tajlandzkich władz, z arcybiskupem Bangkoku kard. Francis Xavier Kriengsak Kovithavanij i biskupami. Ojciec Święty pozdrowił grupę dzieci w tradycyjnych strojach. Oddano honory wojskowe.

Na płycie lotniska była też grupa wiernych z flagami watykańskimi i tajlandzkimi.

Podczas ceremonii powitania papieżowi towarzyszyła jako tłumacz jego 77-letnia kuzynka Ana Rosa Sivori. Urodzona w Argentynie salezjanka mieszka i pracuje w Tajlandii od ponad 40 lat.

Z lotniska Franciszek udał się do nuncjatury apostolskiej w centrum Bangkoku, która jest jego rezydencją w czasie pobytu w Tajlandii.

W pierwszym dniu wizyty nie przewidziano żadnych oficjalnych wydarzeń z udziałem papieża.

Oficjalny program pielgrzymki rozpocznie się 21 bm. W stolicy Tajlandii Bangkoku papież spotyka się m.in. z 92-letnim Sathit Maha Simaramem Najwyższym Patriarchą Buddyjskim w świątyni Wat Ratchabophit i królem Maha Vajiralongkornem „Rama X”.

Ponadto papież w Bangkoku spotka się z biskupami kraju, kapłanami katolickimi i zakonnikami, przedstawicielami innych kościołów i religii, a także chorymi i niepełnosprawnymi. Na Stadionie Narodowym papież odprawi Mszę św. Natomiast pod koniec wizyty w Tajlandii, w piątek wieczorem czasu lokalnego, w katedrze w Bangkoku planowana jest Msza św. z udziałem młodych katolików. W sobotę rano Franciszek odleci do Japonii.

Oficjalnym tłumaczem papieża będzie jego kuzynka Ana Rosa Sivori.

Okazją dla papieskiej wizyty w Tajlandii jest 350-lecie istnienia Kościoła katolickiego w tym królestwie. Wśród 69 milionów mieszkańców Tajlandii żyje tylko 300 tys. katolików. Poza Tajlandczykami na spotkaniach z papieżem oczekiwani są też w Bangkoku katolicy z krajów sąsiedzkich Laosu i Kambodży.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem