Reklama

Wiara

Rozważanie na IV Niedzielę Wielkiego Postu

Katechezy na Gorzkie żale: Aniołowie, żołnierze i inne postacie

Kto z uwagą przygląda się Ikonie z San Damiano, ten zauważy, że w dwóch miejscach ikony pojawiają się zastępy aniołów. Jedna grupa towarzyszy scenie Wniebowstąpienia, bowiem nad głową Jezusa, w czerwonym kręgu, symbolizującym tutaj niebo, widzimy Go – tym razem wstępującego do nieba. W lewej ręce niczym berło trzyma On krzyż – znak zwycięstwa. Otoczony jest przez chór aniołów. Kilku z nich wyciąga swoje ręce w stronę Jezusa, niejako w powitalnym geście.

[ TEMATY ]

Gorzkie żale

Karol Porwich/Niedziela

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

GORZKIE ŻALE <- KLIKNIJ

Okrąg, który widzimy dokoła Chrystusa to symbol pełni i doskonałości ofiary Jezusa. Czerwony płaszcz, jaki ma On na swoich ramionach, wskazuje na Jego władzę kapłańską. Oczy Jezusa zwrócone są ku górze, w stronę Ojca, którego dłoń widać na samej górze, w półokręgu. Wyprostowane palce tej dłoni to znak oznaczający wskrzeszenie Jezusa lub błogosławieństwo Boga Ojca na wszystko, co czyni Jezus.

Pixabay.com

Krzyż z San Damiano

Krzyż z San Damiano

Jednak scena wniebowstąpienia, ukazana na Krzyżu z San Damiano, to nie jedyny moment, gdzie widać anioły, bo sześciu aniołów widać także przy ramionach Jezusa. Zdają się oni rozmawiać między sobą o tym, co się wydarzyło. Patrzą na siebie, wyrażają podziw dla tajemnicy zbawienia dokonanego przez krew odkupieńczą.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Rozważając i poznając treść franciszkańskiego krzyża z San Damiano, widzimy jeszcze inne przedstawione tu postacie. Przy bokach Jezusa widać jeszcze dwie, znacznie mniejsze osoby. To Longinus i Stephaton, rzymscy żołnierze, którzy często przedstawiani są w malarstwie umbryjskim jako istotne figury u stóp krzyża. To kolejny element, który pokazuje, jak istotne jest w ikonopisarstwie przedstawienie wielkości postaci.

Reklama

Przy prawej nodze Jezusa stoi Longinus, który przebił włócznią Jego bok (zob. J 19,33). Krew tryskająca z rany Jezusa spływa na zakrytą stronę twarzy Longinusa. W innych ujęciach tej sceny krew spływa na oko Longinusa. To nawiązanie do podań, według których żołnierz został uleczony ze ślepoty na jedno oko w czasie krzyżowania Jezusa.

Na tej samej wysokości, po prawej stronie, stoi Stephaton. Jego imię to przekręcona forma greckiego słowa oznaczającego “gąbkę”, identyfikuje się go z żołnierzem, który podał Jezusowi gąbkę nasączoną octem (zob. J 19, 28-30). Warto zwrócić również uwagę na strój Stephatona. Długość jego ubioru (do kolan) charakterystyczna jest dla rzymskiego stroju, jednak pozostała jego część sugeruje, iż jest to strażnik Świątyni Żydowskiej.

Na samym dole krzyża możemy dostrzec także mało wyraźne wizerunki sześciu osób, spośród których dostrzegalne są jedynie dwie – prawdopodobnie wierni dotykali tej części krzyża i portrety pozostałych osób wytarły się. Kogo przedstawiają dwa najwyraźniejsze? Tradycja podaje, że być może to św. Paweł i św. Piotr – co korespondowałoby z przedstawieniem na ikonie także koguta.

Inna interpretacja wskazuje, że są to święci patronowie Umbrii: św. Jan i św. Michał, a przypuszczalnie mogły się tam znajdować także wizerunki św. Rufina, św. Jana Chrzciciela, św. Piotra i św. Pawła.

Warto tutaj zwrócić uwagę, że obramowanie ze złotych muszli w tym miejscu krzyża nie jest domknięte. Według niektórych osób można to interpretować jako ponadczasowość Męki i Śmierci Chrystusa, która wkracza w rzeczywistość ludzi wszystkich czasów i pokoleń.

Kończąc nasze dzisiejsze rozważanie zawołajmy z wiarą jeszcze raz, tak jak czyniliśmy to w naszym pierwszym rozważaniu. Jest to modlitwa, którą według tradycji św. Franciszek odmówił przed Krzyżem San Damiano: Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności mego serca i daj mi, Panie, prawdziwą wiarę, niezachwianą nadzieję i doskonałą miłość, zrozumienie i poznanie, abym wypełniał Twoje święte i prawdziwe posłannictwo. Amen

2026-02-16 06:20

Ocena: +35 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Przepaść Męki Chrystusa. Gorzkie żale

[ TEMATY ]

Gorzkie żale

#NiezbędnikWielkopostny

Karol Porwich/Niedziela

Jako tytuł posłużyła moim rozważaniom najbardziej przejmująca staropolska metafora określająca ogrom Męki Chrystusa. Pochodzi ona z niezwykłego pasyjnego tekstu, śpiewanego do dziś, zwanego Gorzkimi żalami, tego tekstu, który w ciągu trzech stuleci znacząco określił polski sposób przeżywania Wielkiego Postu.

Powstanie tego ciągle popularnego nabożeństwa i niewątpliwie bardzo cennego zabytku kultury polskiej łączy się ściśle z Bractwem św. Rocha, które działało przy kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Bractwo to powstało w średniowieczu, a w wiekach XVII i XVIII prowadziło ożywioną działalność charytatywną. Szczególną formą pobożności członków bractwa były nabożeństwa pasyjne, związane z przeżywaniem i adorowaniem Męki Pańskiej - przecież to była parafia Świętego Krzyża. Bracia zobowiązani byli do sprawowania pasji, a więc do rozpamiętywania cierpienia Chrystusa, nie tylko jako modlitwy, ale też w formie teatralnej jako misterium. Odbywano także słynne procesje pokutne z pieśniami i biczowaniem własnego ciała. Brakowało jednakże odpowiednich tekstów polskich i jeszcze w wieku XVII wykorzystywano do nabożeństwa i inscenizacji teatralnych teksty łacińskie. Trzeba zatem było opracować nowe teksty polskie, które wzmocniłyby pasyjne oddziaływanie bractwa. Na początku XVIII wieku ks. Wawrzyniec Benik ułożył oryginalny, nigdzie wcześniej niepublikowany cykl pieśni pasyjnych rozważający całość Męki Chrystusa i współcierpienie Jego Matki. Cykl ten nazwano w skrócie Gorzkimi żalami. Decydujący wpływ na powstanie tego składającego się z trzech części utworu, wywarły średniowieczne misteria i dialogi pasyjne. W formie książkowej Gorzkie żale wydano po raz pierwszy w 1707 r.
CZYTAJ DALEJ

Oświadczenie Rzecznika Prasowego Archidiecezji Lubelskiej ws. publikacji o przedszkolu sióstr w Lublinie

2026-05-25 18:14

[ TEMATY ]

oświadczenie

archidiecezja lubelska

Archidiecezja Lubelska/facebook.com

Kuria Metropolitalna w Lublinie wydała oświadczenie w związku z publikacjami medialnymi dotyczącymi Przedszkola Integracyjnego Niepublicznego Zgromadzenia Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego im. bł. o. Gwidona w Lublinie.

W związku z publikacjami medialnymi dotyczącymi Przedszkola Integracyjnego Niepublicznego Zgromadzenia Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego im. bł. o. Gwidona w Lublinie Kuria Metropolitalna w Lublinie wyraża solidarność ze Zgromadzeniem Sióstr Kanoniczek Ducha Świętego oraz wszystkimi pracownikami placówki, którzy od wielu lat z oddaniem realizują misję wychowania i opieki nad dziećmi. Przedszkole to przez dziesięciolecia wypracowało swoją renomę oraz zaufanie wielu rodzin. Kolejne pokolenia mieszkańców Lublina korzystały z opieki i formacji oferowanej przez Siostry, a działalność placówki była wielokrotnie doceniana przez rodziców oraz środowisko lokalne.
CZYTAJ DALEJ

Do Edmunda i przyjaciół

2026-05-25 22:13

Archiwum prywatne

Uczestnicy wyjazdu w Grabonogu

Uczestnicy wyjazdu w  Grabonogu

Pod takim hasłem dzieci, rodzice i nauczyciele z trzech wrocławskich przedszkoli Wielkiej Wyspy wyruszyli do Podrzecza, Grabonoga i na Świętą Górę.

Wyjazd stał się okazją do poznania postaci bł. Edmunda Bojanowskiego oraz budowania relacji między najmłodszymi. Była to pionierska inicjatywa Przedszkola nr 54 „Pod Kasztanami”, która stała się czasem wspólnego odkrywania miejsc związanych z życiem i działalnością Edmunda Bojanowskiego, ale przede wszystkim czasem integracji i budowania dziecięcych przyjaźni. Inicjatorami wydarzenia były: Irena Młyńczak, dyrektor przedszkola, s. M. Laureta – Joanna Turek, katechetka oraz Daniela Ilnicka, zastępca dyrektora, nauczycielka.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję