Reklama

Wiara

Rozważanie na IV Niedzielę Wielkiego Postu

Katechezy na Gorzkie żale: Aniołowie, żołnierze i inne postacie

Kto z uwagą przygląda się Ikonie z San Damiano, ten zauważy, że w dwóch miejscach ikony pojawiają się zastępy aniołów. Jedna grupa towarzyszy scenie Wniebowstąpienia, bowiem nad głową Jezusa, w czerwonym kręgu, symbolizującym tutaj niebo, widzimy Go – tym razem wstępującego do nieba. W lewej ręce niczym berło trzyma On krzyż – znak zwycięstwa. Otoczony jest przez chór aniołów. Kilku z nich wyciąga swoje ręce w stronę Jezusa, niejako w powitalnym geście.

[ TEMATY ]

Gorzkie żale

Karol Porwich/Niedziela

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

GORZKIE ŻALE <- KLIKNIJ

Okrąg, który widzimy dokoła Chrystusa to symbol pełni i doskonałości ofiary Jezusa. Czerwony płaszcz, jaki ma On na swoich ramionach, wskazuje na Jego władzę kapłańską. Oczy Jezusa zwrócone są ku górze, w stronę Ojca, którego dłoń widać na samej górze, w półokręgu. Wyprostowane palce tej dłoni to znak oznaczający wskrzeszenie Jezusa lub błogosławieństwo Boga Ojca na wszystko, co czyni Jezus.

Pixabay.com

Krzyż z San Damiano

Krzyż z San Damiano

Jednak scena wniebowstąpienia, ukazana na Krzyżu z San Damiano, to nie jedyny moment, gdzie widać anioły, bo sześciu aniołów widać także przy ramionach Jezusa. Zdają się oni rozmawiać między sobą o tym, co się wydarzyło. Patrzą na siebie, wyrażają podziw dla tajemnicy zbawienia dokonanego przez krew odkupieńczą.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Rozważając i poznając treść franciszkańskiego krzyża z San Damiano, widzimy jeszcze inne przedstawione tu postacie. Przy bokach Jezusa widać jeszcze dwie, znacznie mniejsze osoby. To Longinus i Stephaton, rzymscy żołnierze, którzy często przedstawiani są w malarstwie umbryjskim jako istotne figury u stóp krzyża. To kolejny element, który pokazuje, jak istotne jest w ikonopisarstwie przedstawienie wielkości postaci.

Reklama

Przy prawej nodze Jezusa stoi Longinus, który przebił włócznią Jego bok (zob. J 19,33). Krew tryskająca z rany Jezusa spływa na zakrytą stronę twarzy Longinusa. W innych ujęciach tej sceny krew spływa na oko Longinusa. To nawiązanie do podań, według których żołnierz został uleczony ze ślepoty na jedno oko w czasie krzyżowania Jezusa.

Na tej samej wysokości, po prawej stronie, stoi Stephaton. Jego imię to przekręcona forma greckiego słowa oznaczającego “gąbkę”, identyfikuje się go z żołnierzem, który podał Jezusowi gąbkę nasączoną octem (zob. J 19, 28-30). Warto zwrócić również uwagę na strój Stephatona. Długość jego ubioru (do kolan) charakterystyczna jest dla rzymskiego stroju, jednak pozostała jego część sugeruje, iż jest to strażnik Świątyni Żydowskiej.

Na samym dole krzyża możemy dostrzec także mało wyraźne wizerunki sześciu osób, spośród których dostrzegalne są jedynie dwie – prawdopodobnie wierni dotykali tej części krzyża i portrety pozostałych osób wytarły się. Kogo przedstawiają dwa najwyraźniejsze? Tradycja podaje, że być może to św. Paweł i św. Piotr – co korespondowałoby z przedstawieniem na ikonie także koguta.

Inna interpretacja wskazuje, że są to święci patronowie Umbrii: św. Jan i św. Michał, a przypuszczalnie mogły się tam znajdować także wizerunki św. Rufina, św. Jana Chrzciciela, św. Piotra i św. Pawła.

Warto tutaj zwrócić uwagę, że obramowanie ze złotych muszli w tym miejscu krzyża nie jest domknięte. Według niektórych osób można to interpretować jako ponadczasowość Męki i Śmierci Chrystusa, która wkracza w rzeczywistość ludzi wszystkich czasów i pokoleń.

Kończąc nasze dzisiejsze rozważanie zawołajmy z wiarą jeszcze raz, tak jak czyniliśmy to w naszym pierwszym rozważaniu. Jest to modlitwa, którą według tradycji św. Franciszek odmówił przed Krzyżem San Damiano: Najwyższy, chwalebny Boże, rozjaśnij ciemności mego serca i daj mi, Panie, prawdziwą wiarę, niezachwianą nadzieję i doskonałą miłość, zrozumienie i poznanie, abym wypełniał Twoje święte i prawdziwe posłannictwo. Amen

2026-02-16 06:20

Oceń: +35 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Pieśni duszy polskiej

Niedziela warszawska 9/2020, str. I

[ TEMATY ]

relikwie

Gorzkie żale

Relikwie Drzewa Krzyża Świętego

www.swkrzyz.pl

Relikwie Krzyża Świętego wierni mogą uczcić w bazylice przy Krakowskim Przedmieściu 3

Relikwie Krzyża Świętego wierni mogą uczcić w bazylice przy Krakowskim Przedmieściu 3

Po raz pierwszy odprawiono je ponad 300 lat temu w kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Stąd rozprzestrzeniły się na całą Polskę.

Gorzkie żale są wyjątkowym nabożeństwem. Poza Polską nie mają swojego odpowiednika. – Odprawiane są tylko w Polsce i w tych świątyniach, gdzie docierają polscy księża – mówi ks. Piotr Rutkowski CM, duszpasterz parafii Świętego Krzyża w Warszawie. Właśnie z tą świątynią wiąże się geneza nabożeństwa. Swymi początkami sięga przełomu XVII i XVIII wieku. Wtedy mieszczanie i magnateria organizowali się w grupach modlitewnych tzw. bractwach nabożnych. Należało do nich Bractwo św. Rocha przy kościele Księży Misjonarzy Świętego Krzyża w Warszawie. Opiekunowi Bractwa ks. Wawrzyńcowi Benikowi CM przypisuje się napisanie tekstu Gorzkich żali.
CZYTAJ DALEJ

Wkrótce Niedziela Miłosierdzia Bożego. Dlaczego obchodzona jest od razu po Wielkanocy?

2026-04-07 09:58

[ TEMATY ]

Wielkanoc

Niedziela Miłosierdzia Bożego

Karol Porwich/Niedziela

Święto Miłosierdzia Bożego obchodzone jest w pierwszą niedzielę po Wielkanocy, zwaną obecnie Niedzielą Miłosierdzia Bożego. Święto to - obowiązujące w Kościele powszechnym od 2000 r. - ukazuje jedną a najważniejszych prawd chrześcijaństwa. Zostało ustanowione przez Jana Pawła II w odwołaniu do objawień s. Faustyny Kowalskiej, na zawartą w nich prośbę samego Jezusa. Zabiegi o ustanowienie tego święta sięgają roku 1938 r., Podjął je po śmierci św. Faustyny jej spowiednik ks. Michał Sopoćko.

Wybór pierwszej niedzieli po Wielkanocy nie jest przypadkowy - na ten dzień przypada oktawa Zmartwychwstania Pańskiego, która wieńczy obchody Misterium Paschalnego Chrystusa. Ten okres w liturgii Kościoła ukazuje tajemnicę miłosierdzia Bożego, która najpełniej została objawiona właśnie w męce, śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Inaczej mówiąc - nie byłoby dzieła odkupienia, gdyby nie było miłosierdzia Boga.
CZYTAJ DALEJ

Przemysław Babiarz: "Daj Boże, abyśmy wszyscy wierzyli w zmartwychwstanie"

2026-04-07 20:46

[ TEMATY ]

Przemysław Babiarz

Archidiecezja warszawska

Abp Adrian Galbas przewodniczył Centralnej Drodze Krzyżowej, która przeszła w Wielki Piątek ulicami Warszawy. Tegoroczne rozważania przygotował Przemysław Babiarz. Publikujemy ich treść.

„Czasem trzeba prosić o cierpienie” – usłyszałem kiedyś od ojca kapelana w szpitalu.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję