CARITAS

Pomoc z Polski do Ukrainy płynie ze strony Caritas Polska jak i Caritas diecezjalnych. Całość tej pomocy koordynuje Caritas Polska. Na Ukrainie Caritas Polska współpracuje zarówno z Caritas Ukraina działającą w strukturach Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego jak i Caritas Spes, będącą organizacją Kościoła Rzymskokatolickiego. Większość działań, szczególnie w ostatnim czasie zimowym podejmowana jest we współpracy z Caritas Spes.

Od wybuchu wojny w 2022 r. Caritas przeznaczyła na pomoc Ukrainie i uchodźcom setki milionów złotych, obejmując wsparciem setki tysięcy osób w kraju i poza jego granicami. Już w pierwszym roku wojny wartość pomocy przekroczyła 600 mln. zł.

Jednym z pierwszych projektów w Ukrainie były uruchomione w 2022 r. Punkty Nadziei - bezpieczne miejsca schronienia przed ostrzałami, wyposażone w dostęp do prądu, wody i ogrzewania. Zapewniały możliwość przygotowania posiłków, ogrzania się i naładowania telefonów, co było szczególnie istotne dla rodzin z małymi dziećmi i osób z niepełnosprawnościami. Równolegle Caritas organizowała pomoc na przejściach granicznych, transporty humanitarne, przyjmowanie dzieci z Ukrainy oraz wsparcie rzeczowe i finansowe dla uchodźców w Polsce.

W ciągu kolejnych lat Caritas w Polsce i w Ukrainie przeszła drogę od natychmiastowej pomocy humanitarnej i interwencyjnej do wieloletnich programów wsparcia psychologicznego, społecznego i ekonomicznego.

„Rodzina Rodzinie” - wieloletnie wsparcie finansowe

Kluczowym narzędziem pomocy długofalowej stał się program „Rodzina Rodzinie”. W latach 2022-2023 w ramach tego programu 1248 rodzin (3057 osób) otrzymywało comiesięczne wsparcie finansowe przez 10-16 miesięcy w diecezjach kijowsko-żytomierskiej oraz charkowsko-zaporoskiej.

Edycja 2024-2025 (6 miesięcy wsparcia) to z kolei wsparcie 2315 rodzin - łącznie 5453 osoby w archidiecezji lwowskiej oraz diecezjach kijowsko-żytomierskiej i charkowsko-zaporoskiej.

W okresie 2025-2026 (z komponentem livelihoods) pomocą finansową objęto 1479 osób, a 367 gospodarstw domowych otrzymało wsparcie rozwojowe: 120 dotacji na rozpoczęcie lub rozwój działalności gospodarczej, 100 wsparć dla działalności rolniczej, 147 szkoleń i kursów zawodowych umożliwiających przekwalifikowanie.

Program ewoluował od wsparcia osłonowego do działań wzmacniających samodzielność ekonomiczną i odbudowę lokalnych źródeł utrzymania.

Pomoc otrzymują osoby najbardziej wykluczone, czyli seniorzy, osoby niepełnosprawne, samotne oraz rodziny wielodzietne.

Centra Pomocy Rodzinie i współpraca z MSZ

We współpracy z polskim MSZ w ramach programu Polska Pomoc utworzono i rozwinięto cztery Centra Pomocy Rodzinie w Ukrainie. W jednym z projektów udzielono 1596 usług dla 827 osób oraz 108 godzin wsparcia szkoleniowego dla 33 specjalistów; 687 osobom przekazano wsparcie finansowe.

W kolejnym etapie wsparcia udzielono 9451 usług dla 6804 osób, przeprowadzono 158 godzin szkoleń i superwizji dla kadry, a 1061 osób skierowano do specjalistycznej pomocy; 208 osób otrzymało wsparcie finansowe. Projekty rozbudowały lokalny system opieki zdrowia psychicznego, wykraczając poza pomoc kryzysową.

- Jest to wsparcie psychospołeczne dla całych rodzin z naciskiem oczywiście na dzieci. Wiemy, że trauma wojenna po tych czterech latach jest ogromna, ogromne jest też zapotrzebowanie na pomoc. Widzimy to każdego dnia - mówił podczas dzisiejszej konferencji prasowej Ireneusz Krause, dyrektor departamentu projektów zagranicznych Caritas Polska.

W indywidualnych konsultacjach uczestniczą setki osób. Wiele tez włącza się w innego rodzaju aktywności.

Osoby z niepełnosprawnościami - tysiące usług terapeutycznych

W latach 2024-2025 realizowany był projekt wsparcia osób z niepełnosprawnościami w Chmielnickim, Borysławiu, Stryju i Kijowie. Zapewniono minimum 20 tys. usług (fizjoterapia, logopedia, pomoc psychologiczna, warsztaty integracyjne).

W 2024 r. wsparciem objęte zostały 784 osoby (w tym 442 dzieci i dorosłych z niepełnosprawnościami oraz 342 członków rodzin), a w 2025 r. - 755 osób (w tym 386 osób z niepełnosprawnościami, 321 członków rodzin oraz 48 pracowników Caritas i organizacji lokalnych).

Wsparcie psychospołeczne dla dzieci i młodzieży

W 2024 r. pomoc psychospołeczna objęła 11 626 beneficjentów. Zorganizowano m.in. 612 dni obozów terapeutycznych w Jabłunicy (553 uczestników), obóz młodzieżowy (127 osób), obchody Dnia Dziecka (7000 dzieci), akcję św. Mikołaja (3550 dzieci) oraz wsparcie rzeczowe dla dzieci z terenów przyfrontowych.

W 2025 r. ponad 3,5 tys. dzieci skorzystało z tzw. obozów wytchnieniowych - dwutygodniowych pobytów w Polsce ale też na Ukrainie. Wsparcie skierowane zostało szczególnie do dzieci i młodzieży z terenów objętych działaniami wojennymi.

Pomoc ze strony Caritas diecezjalnych

W 2025 r. pomocą zostało objęte prawie 24 tys. osób, które uzyskało najróżniejsze wsparcie integracyjne przy Caritas diecezjalnych. Ok. 3 tys. osób uczestniczyło w nauce języka polskiego. Ponad 6,5 tys. osób uzyskało różnego rodzaju wsparcie psychologiczne, psychospołeczne. Wydano ponad 60 tys. paczek żywnościowych. Pomoc dotyczy osób najbardziej potrzebujących, m.in. seniorów i samotnych. W wielu placówkach Caritas w Polsce przebywają ciągle uchodźcy wojenni, osoby często leżące, wymagające opieki całodobowej, ale też ewakuowane dzieci i młodzież z ukraińskich domów dziecka.

Warto podkreślić, że podopieczni Caritas w Polsce często sami angażują się w szereg aktywności zarówno dla innych uchodźców jak i obywateli polskich prowadząc np. różnego rodzaju działania społeczne.

Punkty Niezłomności

Od kilku miesięcy trwa pomoc interwencyjna Caritas skoncentrowana wokół tzw. Punktów Niezłomności, tworzonych przez państwo, samorządy ale tez Kościoły. Część z tych punktów ma charakter mobilny, część stały. Jak zwracał uwagę Ireneusz Krause, punkty funkcjonują już od kilku lat lecz w tym roku mają szczególne znaczenie w sytuacji katastroficznych mrozów.

RYCERZE KOLUMBA

Centra Miłosierdzia

Od początku wojny Rycerze Kolumba objęli pomocą ponad 2 mln. osób potrzebujących z Ukrainy. Jak przypomniał podczas dzisiejszej konferencji prasowej Tomasz Wawrzkowicz, delegat stanowy Rycerzy Kolumba w Polsce, TIR z pomocą z Polski przygotowany przez Rycerzy Kolumba, był na granicy już 3 dni po wybuchu wojny w 2022 r. W ciągu pierwszych kilku dni Rycerze Kolumba stworzyli też na granicy całodobowe ogrzewane namioty, z których w ciągu 3 pierwszych miesięcy skorzystało ponad 3 tys. osób.

Gdy potrzeby na granicy już się trochę zmniejszyły, Rycerze Kolumba skupili się na tworzeniu Centrów Miłosierdzia. W obecnej chwili funkcjonuje 6 takich centrów w całej Polsce: w Warszawie, Radomiu, Częstochowie, Łebie, Kluczborku i Zamościu. Przykładowo - w Warszawie od 4 lat prowadzona jest działająca codziennie świetlica dla dzieci ukraińskich. W Radomiu udzielana jest pomoc materialna, udostępniana jest też przestrzeń na greckokatolicką katechezę. We współpracy z diecezjalną Caritas stworzono tez miejsca dla imigrantów i uchodźców. Prowadzone są lekcje języka polskiego oraz przysposobienie zawodowe dla imigrantów z Ukrainy.

Paczki

Łącznie od początku wojny Rycerze Kolumba w Polsce przygotowali i przesłali na Ukrainę do osób potrzebujących ponad 200 tys. paczek żywnościowych o wartości ponad 20 mln zł. Do tego należy doliczyć jeszcze ponad 120 tys. paczek, które przygotowali Rycerze Kolumba działający na Ukrainie z funduszy, które przekazane zostały również przez Rycerzy Kolumba - z USA i Kanady. W ramach Konwojów Miłosierdzia ponad 11 tys. Rycerzy w Polsce i Ukrainie dostarczyło przeszło 4,5 tys. ton żywności i artykułów pierwszej potrzeby.

Na dziś wartość środków zebranych przez Rycerzy Kolumba na całym świecie, zwłaszcza w USA i Kanadzie to 24 mln. dolarów. Środki te zostały już przekazane potrzebującym, przede wszystkim w formie paczek. Pomoc będzie kontynuowana.

Rycerze Kolumba przekazali też na Ukrainę setki generatorów prądu. Kupują też kurtki zimowe dla dzieci na Ukrainie. W tym roku przekazano już 1200 kurtek. Od rozpoczęcia wojny jest to w sumie już 13 tys. kurtek.

We współpracy z Jałmużnikiem Papieskim, kard. Konradem Krajewskim, Rycerze Kolumba wsparli piekarnię prowadzoną przez albertynów w Zaporożu. Dzięki zakupowi odpowiedniego sprzętu piekarnia pomaga obecnie tygodniowo 6 tys. osób.

Rycerze obecnie tworzą też Centra Miłosierdzia na Ukrainie, gdzie udzielane jest wsparcie materialne dla potrzebujących.

Pomoc medyczna i psychologiczna

Rycerze przekazali też na Ukrainę setki wózków inwalidzkich. Fundują zabiegi protezowe i rehabilitację dla cywilów. Udało się sfinansować min. przeloty do USA i leczenie dla osób, w tym dzieci, po amputacji kończyn. Ufundowano też szereg stypendiów dla dzieci, które w czasie wojny straciły rodziców.

Dla takich m.in. dzieci organizowane są też we współpracy z Zakonem Maltańskim zajęcia i warsztaty psychologiczne. Pomoc psychologiczna kierowana jest również do wdów, kobiet, które padły ofiarą przemocy seksualnej oraz do kapłanów.

Modlitwa

Rycerze prowadzą też międzynarodowy program związany z przekazywaniem intencji mszalnych na rzecz Ukrainy. Na te intencje przekazano w ostatnim czasie 100 tys. dolarów. Wśród uchodźców z Ukrainy rozprowadzono 60 tys. różańców.

W obliczu zbliżającej się czwartej rocznicy pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę, Rycerze Kolumba organizują międzynarodową nowennę o pokój i uzdrowienie. Modlitwa rozpoczęła się 15 lutego i zakończy się 23 lutego - w przeddzień rocznicy wybuchu wojny.

Wspólnota katolickich mężczyzn zaprasza do wspólnej modlitwy wiernych z całego świata, szczególnie z Ukrainy, Polski, USA i Kanady. Ukraińscy Rycerze poprosili Braci z różnych krajów o prowadzenie modlitwy w kolejnych dniach nowenny. Nagrania będą publikowane na stronie internetowej oraz w mediach społecznościowych, ukazując solidarność od Meksyku po Koreę Południową.

Międzynarodowa nowenna organizowana jest po raz trzeci. Jej autorką jest młoda Ukrainka mieszkająca w Polsce. Modlitwę można odmawiać również po 24 lutego, w intencji ofiar wojny i wszystkich dotkniętych jej skutkami.

Pomoc nie ustaje

W najbliższym czasie rycerze Kolumba zamierzają m.in. zbierać środki na opłacenie generatora prądu dla ojców paulinów pod Kijowem. W marcu gościć będę ok. 100 osób - wdów i sierot - na turnusie wytchnieniowym w Polsce.

MALTAŃSKA SŁUŻBA MEDYCZNA

Szkolenia - jeszcze przed 2022 r.

Od początku rosyjskiej agresji w pomoc Ukrainie włączyła się Maltańska Służba Medyczna, czyli organizacja humanitarna Zakonu Maltańskiego, choć tak naprawdę ta pomoc realizowana była już od roku 2014, czyli agresji Rosji na wschodnie ukraińskie obwody. Maltańczycy postawili m.in. kuchnie polowe i wyszkolili ponad 3 tys. osób w zakresie pierwszej pomocy przedmedycznej.

Jak podkreślał podczas dzisiejszej konferencji prasowej dr Rafał Szepietowski, dyrektor ds. współpracy międzynarodowej, Fundacja Pomoc Maltańska - Maltańska Służba Medyczna, w chwili wybuchu wojny te osoby okazały się kluczowe we wsparciu własnych wspólnot i społeczności lokalnych. - To jest jeden z głównych celów, na który nam zależy: budowanie odporności społecznej Ukraińców. W tym roku przeszkolimy kolejne 80 osób w ramach rozwoju pierwszej pomocy. W sumie przeszkoliliśmy do tej pory 5 tysięcy osób - powiedział.

Transporty medyczne i humanitarne

Od 2022 r. przez 36 miesięcy wojny maltańskie wsparcie udzielone zostało m.in. 64 tys. uchodźcom, przekazano pomoc humanitarną 507 tys. osób, a łączną wartość tego wsparcia Zakon Maltański - najstarsza organizacja humanitarna na świecie - w 2025 r. szacowała na ponad 100 mln zł. Zrealizowano 550 transportów.

Maltańskie wsparcie to przede wszystkim transporty medyczne i humanitarne w ramach funkcjonowania hubów transportowych w Komborni i Krzeszowicach. Na Ukrainę szły transporty z żywnością, ubraniami, lekami i agregatami prądotwórczymi. Leki otrzymał m.in. szpital we Lwowie.

Pomoc w Polsce

Pomoc odbywała się także w Polsce, gdzie trafiło wiele ukraińskich rodzin, głównie matek z dziećmi i osób starszych, często z niepełnoprawnościami. Zorganizowano dla nich zatem pomoc psychologiczną, wsparcie edukacyjne i programy aktywizacji zawodowej dla 100 kobiet, które bardzo szybko chciały podjąć pracę zarobkową.

Wsparcie dla dzieci do ub. roku włącznie objęło m.in. ponad 100 tys. obiadów, które sfinansowano w 39 szkołach w Katowicach i Warszawie, ale także wyjazdy wypoczynkowe i wytchnieniowe dla 50 najmłodszych wraz z warsztatami psychologicznymi. Od 2024 r. w Krakowie działa ośrodek dla rodzin w trudnej sytuacji, z którego wsparcia korzysta 14 ukraińskich rodzin. Wspomnieć też trzeba o pomocy dzieciom z niepełnosprawnościami w Woli Justowskiej w Krakowie.

Bardzo mocno Zakon Maltański postawił na program szkoleń zawodowych. W ramach projektu realizowanego wspólnie z polskim MSZ odbyło się szkolenie z pomocy psychologicznej dla osób w Polsce i w Ukrainie.

"Kindermobil"

W 2026 r. Maltańska Służba Medyczna pomaga Ukrainie we współpracy z Rycerzami Kolumba. Podejmując te działania obie chrześcijańskie organizacje uznały, że Maltańska Służba Medyczna ma duże możliwości w zakresie wsparcia psychoemocjonalnego, zwłaszcza dla dzieci, podczas gdy Rycerze Kolumba dysponują szeroką siecią wolontariuszy i środków.

Powstał w tym celu projekt „Kindermobil” — mobilna inicjatywa wspierająca najmłodszych, którzy doświadczają traumy wojennej, zapewnia bezpieczną przestrzeń, zabawę, arteterapię i towarzystwo, pomagając im odzyskać poczucie normalności. Równolegle prowadzone są praktyczne kursy ratownictwa, które uczą Ukraińców, jak udzielać pierwszej pomocy w warunkach ekstremalnych.

Ciepło dla Ukrainy

W tym roku Maltańska Służba Medyczna też organizuje akcję "Ciepło dla Ukrainy". Zbiórka organizowana w ramach tej akcji przyniosła już ponad 1 milion zł. Obecnie na Ukrainę dotarł już transport 2,5 tys. przenośników energazowych, 20 tys. butelek gazowych, 2,5 tysiąca termoforów i 15 tysięcy chemicznych ogrzewaczy. Dotrł także transport ok. 100 kuchenek na paliwo stałe a także ciepła odzież. Przygotowywany jest obecnie kolejny transport paliwa do kuchenek. Wartość tej pomocy to ok. 350 tys. zł.

ZESPÓŁPOMOCY KOŚCIOŁOWI NA WSCHODZIE

Ponad 1 mln 600 tys. zł przeznaczył w 2025 r. Zespół Pomocy Kościołowi na Wschodzie Konferencji Episkopatu Polski na wsparcie Ukrainy - poinformował w wywiadzie dla KAI ks. Leszek Kryża TChr. Środki trafiły zarówno na pomoc doraźną, jak i projekty umożliwiające mieszkańcom samodzielne utrzymanie.

W Zaporożu, położonym ok. 15 km od linii frontu, Bracia Albertyni z Polski prowadzą ośrodek dla ok. 30 bezdomnych mężczyzn oraz profesjonalną piekarnię. Wypiekanych jest tam ponad 1200 bochenków chleba, które cztery razy w tygodniu trafiają do potrzebujących. Podczas jednej dystrybucji ustawia się w kolejce ok. 2 tys. osób, często oczekujących po 2-3 godziny na mrozie.

Zespół pomaga też w odnowie i porządkowaniu świątyń uszkodzonych w wyniku działań wojennych, dba o wyposażenie. Wspiera funkcjonowanie domów seniora, domów samotnej matki, domów dziecka, ośrodków dla uchodźców wewnętrznych, świetlic przyparafialnych, a także działających przy kościołach różnych poradni.

W ubiegłym roku finansował organizację wakacji dla dzieci. Skorzystało z nich aż 30 grup, szczególnie z terenów położonych blisko linii frontu. Zespół pomógł też grupie młodzieży z Ukrainy wyjechać do Rzymu na spotkanie z papieżem w czasie jubileuszu młodych.

Polska pomoc obejmuje także inicjatywy rozwojowe. W ramach tzw. „Akcji kurczak” wsparciem objęto ok. 50 rodzin z terenów zniszczonych działaniami wojennymi. Każda z nich otrzymała po 30 jednodniowych kurcząt oraz paszę. Po 3-4 miesiącach hodowli rodziny uzyskały mięso i jajka na własne potrzeby, zobowiązując się przekazać co najmniej 10 proc. wyhodowanych zasobów najbardziej potrzebującym.

Dzięki wsparciu z Polski uruchomiono również szwalnię, w której pracuje sześć kobiet szyjących m.in. kurtki, pościel i śpiwory. Do Ukrainy trafiają także generatory prądu, szczególnie potrzebne w miastach dotkniętych przerwami w dostawach energii.

Jak podkreślał podczas dzisiejszej konferencji prasowej ks. Leszek Kryża, ważnym elementem pomocy Ukrainie ze strony Kościoła w Polsce jest obecność na Ukrainie ponad 500 osób - kapłanów, sióstr zakonnych i braci zakonnych, którzy tam żyją, czasem w bardzo trudnych warunkach, i pomagają.

OGÓLNOPOLSKA ZBIÓRKA W KOŚCIOŁACH

W niedzielę 15 lutego br. w kościołach w całej Polsce odbyła się zbiórka funduszy na pomoc Ukrainie. Zaapelował o to przewodniczący Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda. Zebrane środki (łączna zebrana kwota nie jest jeszcze znana) zostaną przekazane osobom poszkodowanym za pośrednictwem Caritas Polska.

Niektóre diecezje już wcześniej podjęły decyzję o przeprowadzeniu zbiórki na pomoc Ukrainie. Spektakularne powodzenie tej akcji dało się zauważyć w archidiecezji krakowskiej. Po apelu kard. Grzegorza Rysia w kościołach i dzięki wpłatom ludziom dobrej woli zebrano ponad 5,7 mln zł. Pierwszy transport z kupionym dzięki tym środkom sprzętem wyjechał z Krakowa już 28 stycznia. W kilku początkowych transportach udało się przekazać mieszkańcom Kijowa m.in. 31 generatorów prądu dużej mocy, 172 agregaty o średniej mocy, 900 nagrzewnic, 200 stacji ładowania oraz kilkanaście ton żywności, a także artykuły przemysłowe potrzebne do wyposażenia Punktów Niezłomności, powstających przy kijowskich parafiach greckokatolickich i rzymskokatolickich.

Ponadto inne diecezje we współpracy z lokalnymi organizacjami charytatywnymi postanowiły zorganizować transporty agregatorów prądotwórczych. Takie akcje zorganizowano m.in. w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej wspólnie z Fundacją Małych Stópek. Diecezja kielecka przekazała termosy, agregaty prądotwórcze, kuchenki gazowe.

***

W konferencji prasowej, która odbyła się dziś w Sekretariacie KEP w Warszawie wzięli udział: bp Krzysztof Chudzio, biskup pomocniczy przemyski, przewodniczący Komisji Charytatywnej Konferencji Episkopatu Polski, przewodniczący Zespołu Pomocy Kościołowi na Wschodzie Konferencji Episkopatu Polski, ks. Leszek Kryża TChr, dyrektor Biura Zespołu Pomocy Kościołowi na Wschodzie Konferencji Episkopatu Polski, Ireneusz Krause, dyrektor departamentu projektów zagranicznych Caritas Polska, dr Rafał Szepietowski, dyrektor ds. współpracy międzynarodowej, Fundacja Pomoc Maltańska - Maltańska Służba Medyczna oraz Tomasz Wawrzkowicz, delegat stanowy Rycerzy Kolumba w Polsce. Z uczestnikami spotkania połączył się on-line bp Edward Kawa, biskup diecezji kamieniecko-podolskiej na Ukrainie. Spotkanie poprowadził ks. Leszek Gesiak SJ, rzecznik KEP.