„Krzyż jest nie tylko symbolem wiary; stał się powodem prześladowań dla tych, którzy go noszą” - to stwierdzenie arcybiskupa Nampuli, Inácio Saure podsumowuje trudną sytuację chrześcijan w tym regionie, gdzie wiara chrześcijańska stała się celem ataków. Od 2021 roku grupy rebeliantów powiązane z tzw. Państwem Islamskim zintensyfikowały swoje działania, atakując w szczególności misje katolickie i zmuszając ludność do przejścia na islam.

Jednak zdaniem hierarchy „kwestia religijna nie wydaje się być główną przyczyną konfliktu”. W rzeczywistości za przemocą kryje się walka o kontrolę nad zasobami naturalnymi, zwłaszcza bogactwami mineralnymi i gazowymi Cabo Delgado.

W obliczu tej sytuacji Kościół nie odpowiada logiką świata. „Naszą odpowiedzią nie jest nienawiść, lecz przebaczenie, służba i miłość” - stwierdza abp Saure. Na najbardziej dotkniętych przemocą obszarach „Kościół katolicki pozostaje na pierwszej linii frontu, przekształcając swoje parafie w gościnne ośrodki bez pancernych murów i uzbrojonych strażników”. Tam, gdzie struktury cywilne słabną, Kościół otwiera swoje podwoje, nie dając żadnej ochrony poza zaufaniem Bogu i miłości.

Kryzys humanitarny w północnym Mozambiku osiągnął znaczne rozmiary. Miliony ludzi zostało przesiedlonych, a ponad 6 tys. straciło życie. Sytuacja osób przesiedlonych jest szczególnie alarmująca, gdyż „80 proc. to kobiety i dzieci”. Wielu z nich mieszka poza oficjalnymi ośrodkami, przygarnięci zostali przez już zubożałe rodziny, co potęguje presję na ograniczone zasoby. Do tego dochodzą nawracające epidemie, zwłaszcza cholery, związane z przeludnieniem i brakiem infrastruktury medycznej.

Abp Saure ostrzega również przed długoterminowym zagrożeniem. „Tracimy całe pokolenie” - mówi, nawiązując do faktu, że „tysiące przesiedlonych dzieci nie ma ani dokumentów tożsamości, ani dostępu do szkoły, co czyni je łatwym celem dla terrorystów”. W tym kontekście apeluje o większą odpowiedzialność podmiotów gospodarczych. Podkreśla, że „międzynarodowe firmy gazowe i górnicze […] nie powinny być problemem, lecz częścią rozwiązania”. Apeluje o podjęcie przez nie konkretnych zobowiązań w zakresie szkolenia i zatrudniania lokalnej młodzieży, przyczyniając się w ten sposób do ograniczenia czynników sprzyjających radykalizacji. Postulat ten jest w pełni zgodny z nauką społeczną Kościoła, która przypomina, że działalności gospodarczej nie można oddzielać od dobra wspólnego.

Ponadto abp Saure apeluje do instytucji międzynarodowych, a zwłaszcza do Unii Europejskiej, o zapewnienie, aby udzielana pomoc nie ograniczała się do wsparcia militarnego. Podkreśla potrzebę zajęcia się „głównymi przyczynami, takimi jak: wykluczenie, zacofanie, korupcja i zarządzanie zasobami”. Pokój, jak sugeruje, nie może być trwały, jeśli nie opiera się na sprawiedliwości i godności ludzkiej.

Pomimo pozornego uspokojenia na niektórych obszarach miejskich, rzeczywistość pozostaje niepokojąca: „Przemoc […] nie ustała. Zmieniła się”. Grupy zbrojne, bardziej mobilne i zorganizowane w małe komórki, nadal działają na obszarach wiejskich. Atak w Chipene w 2022 roku, w którym zginęła włoska zakonnica, s. Maria de Copi, pozostaje symbolem tej uporczywej i ukierunkowanej przemocy. W obliczu niepowodzenia ośrodków przesiedleńczych, określanych jako „nieskuteczny model”, arcybiskup apeluje o zrównoważone rozwiązania zintegrowane z lokalnymi społecznościami. Podkreśla również pilną potrzebę rozwoju podstawowych usług, przypominając, że „usługi higieniczno-sanitarne są kwestią bezpieczeństwa biologicznego”.

W tym kontekście wielkiego niepokoju jedno pozostaje pewne: „Kościół był ostatnią linią obrony”. Poprzez swoją codzienną pracę - wsparcie psychospołeczne, pomoc humanitarną i pomoc dla ludności - ucieleśnia stabilną i wierną obecność. Nie zastępuje ona władzy, ale wypełnia pustkę, znosi cierpienie i podtrzymuje nadzieję. Dzięki temu świadectwu objawia się fundamentalna prawda: kiedy wszystko wydaje się chwiać, Kościół, zakorzeniony w Chrystusie, trwa. Nie jako ludzka potęga, lecz jako znak miłości, prawdy i nadziei w sercu ciemności.