Reklama

Liczby mówią wiele

Teksty monograficzne z wykorzystaniem badań statystycznych, ale także źródeł historycznych, sylwetek postaci i opisów wydarzeń składają się na arcyciekawą publikację „1050 lat chrześcijaństwa w Polsce”

Dwie poważne instytucje: Główny Urząd Statystyczny i Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC przygotowały publikację na temat 1050 lat chrześcijaństwa w Polsce. Pierwsze skojarzenie – to nie może być ciekawe: będzie mnóstwo liczb, procentów i przypisów. Nie jest ich mało, ale bez nich trudno opowiedzieć o 1050 latach. Liczby wiele mówią, a GUS i ISKK wcale z nimi nie przesadzają.

Jak zwrócił uwagę bp Marek Solarczyk w czasie prezentacji opracowania, jest ono okazją do spojrzenia na jubileusz w wymiarze duchowym, ale także w odniesieniu do konkretnych wydarzeń z ostatniego tysiąclecia. – To szansa na intelektualną podróż, która pozwoli zobaczyć, jakie dziedzictwo jest wpisane w 1050 lat chrześcijaństwa w Polsce – zaznaczył.

Kamienie milowe

Specjaliści muszą zajrzeć do fachowych opracowań, ale innych publikacja z pewnością zadowoli, tym bardziej że teksty firmują specjaliści z różnych dziedzin. Opracowania dobrze pokazują, że dzieje państwa i Kościoła są ze sobą ściśle związane, a kamieniem milowym chrześcijaństwa w Polsce i dziejów Polski był chrzest w 966 r.

O tym i innych kamieniach milowych pisze dr Paweł Milcarek. Kolejnymi były męczeństwo św. Wojciecha, zjazd gnieźnieński w 1000 r., a potem śmierć bp. Stanisława ze Szczepanowa. Skutki polityczne tego ostatniego były opłakane, ale pokazało ono siłę moralną i duchową Kościoła. Kolejne kamienie milowe to dwa zjazdy łęczyckie: w 1180 r., po którym „królestwo polskie podążać już miało drogą szacunku dla wolności Kościoła, a sam Kościół polski – drogą wierności papieskiemu Rzymowi”, zaś synod łęczycki z 1285 r. „określił nieobojętność Kościoła wobec Polski, obecność Polski w Kościele”. Wywód dr. Milcarka kończą kamienie milowe z ostatnich lat: działalność kard. Stefana Wyszyńskiego i św. Jana Pawła II.

Postępy w chrystianizacji

Publikacja prezentuje strukturę wyznaniową ludności Polski w ciągu wieków. Z okresu I Rzeczypospolitej danych nie ma. Pośrednio o postępach chrystianizacji mówią dane o tworzeniu kolejnych diecezji. W 968 r. powstała poznańska, w 1000 r. – gnieźnieńska, krakowska i wrocławska, w 1075 r. – płocka, w XI wieku utworzyła się włocławska, w 1243 r. – chełmińska i warmińska, a o przemyskiej wiadomo, że powstała przed 1340 r. Potem powstawały diecezje na Kresach; ostatnią z nich i ostatnią w I Rzeczypospolitej była diecezja smoleńska – w 1636 r.

Reklama

W tym wieku pierwszy pełny obraz kościołów i wyznań w Polsce dał spis powszechny z 2011 r. Dominują katolicy – prawie 34 mln mieszkańców (w tym 33,5 tys. wiernych obrządków wschodnich), czyli 87,5 proc. Polaków. Nieco ponad 150 tys. to prawosławni, a ponad 120 tys. – protestanci. Największy odsetek rzymskich katolików, bo ok. 92 proc., mieszka w Podkarpackiem, Świętokrzyskiem oraz Lubelskiem, najmniej – 81-84 proc. – w Podlaskiem, Zachodniopomorskiem oraz Dolnośląskiem.

Postacie Kościoła

Olbrzymią rolę Kościoła i duchowieństwa w kształtowaniu i podtrzymywaniu tożsamości narodowej Polaków podkreśla w swoim opracowaniu dr Andrzej Datko. „Ponadtysiącletnia obecność Kościoła katolickiego w Polsce to nie tylko chrystianizacja, ale także głębokie i nieodwracalne przemiany we wszystkich dziedzinach życia duchowego i narodowego” – pisze.

Silny polityczny wpływ hierarchii zaznaczał się w państwie Jagiellonów i Rzeczypospolitej Obojga Narodów, co wynikało m.in. z przyznania biskupom szerokich prerogatyw związanych z pełnionymi funkcjami. Potrafili z nich korzystać, czego dowodem jest unia brzeska, łącząca prawosławie z Kościołem katolickim. Duchowni włączali się aktywnie w naprawę Rzeczypospolitej, działali w Komisji Edukacji Narodowej i przygotowali Konstytucję 3 maja. Duchowni wielekroć dawali dowody patriotyzmu. Okres zaborów pokazał poświęcenie dla sprawy narodowej wielu kapłanów, szczególnie w czasie powstania styczniowego.

Reklama

Charakter polskiej religijności

Ks. dr Wojciech Sadłoń, dyrektor ISKK, zwrócił uwagę na – opisane w opracowaniu – ogromne znaczenie zakonów w dziejach polskiego chrześcijaństwa i kultury, w tym rolę pierwszych ewangelizatorów, którymi byli benedyktyni. Wielki rozwój zakonów męskich nastąpił w XVII wieku, gdy liczba zakonników wzrosła z 3,5 do 14 tys.

Charakteryzując zmieniający się obraz polskiej religijności, ks. Sadłoń stwierdził w czasie prezentacji, że np. w średniowieczu przejawiała się ona w postaci postów, pielgrzymek i w kulcie relikwii, a wiek XIX to czas wyraźnego dochodzenia do głosu wątków maryjnych. W dziejach religijności widać też okresy ożywienia i osłabienia – zaznaczył. Swoisty wyż Polska przeżywała w latach 80. minionego wieku.

2016-04-27 08:50

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Co naprawdę świętujemy?

W Boże Narodzenie warto odpowiedzieć sobie na kilka ważnych pytań: Dlaczego Syn Boży stał się człowiekiem? Po co nastąpiło Wcielenie? Po co żłóbek i kolędy?
Po co przygotowania i karp, i choinki?

W wyznaniu wiary mówimy: „On to dla nas, ludzi, i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba. I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy”. Jezus przychodzi do człowieka, staje się człowiekiem dla nas i dla naszego zbawienia, abyśmy mieli uczestnictwo w życiu Bożym. Słowo stało się ciałem, aby nas zbawić, to znaczy, aby nas zjednoczyć z Bogiem, aby dać nam możliwość zamieszkania z Nim w wieczności, co więcej – abyśmy mogli lepiej wniknąć w Bożą miłość.

CZYTAJ DALEJ

Symbole i zwyczaje Adwentu

Niedziela podlaska 49/2002

[ TEMATY ]

adwent

Karol Porwich/Niedziela

Bóg w swojej wielkiej miłości do człowieka dał swego Jednorodzonego Syna, który przyszedł na świat by dokonać dzieła odkupienia ludzi. Jednak tę łaskę każdy z nas musi osobiście przyjąć. Zadaniem Kościoła jest przygotowanie ludzi na godne przyjęcie Chrystusa. Kościół czyni to, między innymi, poprzez ustanowienie roku liturgicznego. Adwent rozpoczyna nowy rok kościelny. Jest on pełnym tęsknoty oczekiwaniem na Boże Narodzenie, na przyjście Chrystusa. Adwent to okres oczyszczenia naszych serc i pogłębienia miłości i wdzięczności względem Pana Boga i Matki Najświętszej.

Wieniec adwentowy

CZYTAJ DALEJ

Czym jest Kościół?

2022-11-29 17:36

[ TEMATY ]

Kościół

Karol Porwich/Niedziela

W pierwszą niedzielę Adwentu, 27 listopada 2022 r. w Kościele rozpoczął się nowy rok duszpasterski pod hasłem „Wierzę w Kościół Chrystusowy”.

Tematem przewodnim jest refleksja nad Kościołem i jego misją oraz umocnienie wiary w Kościół jako wspólnotę wierzących kroczących razem do domu Ojca. Program skierowany jest nie tylko do duszpasterzy, ale również bezpośrednio do wiernych. Jego realizacja zakończy się w niedzielę Chrystusa Króla, 26 listopada 2023 r.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję