Reklama

To milowy krok

2016-06-23 08:07

Małgorzata Cichoń
Edycja małopolska 26/2016, str. 1

Małgorzata Cichoń
Wicepostulator ks. Krystian Biernacki SJ przy siedzibie Arcybractwa Miłosierdzia

Uroczysta publiczna sesja, zamykająca postępowanie diecezjalne w procesie beatyfikacyjnym i kanonizacyjnym sługi Bożego ks. Piotra Skargi SJ (1536-1612), miała miejsce 21 czerwca w kościele pw. Świętych Piotra i Pawła, przy ul. Grodzkiej w Krakowie. – Co ciekawe, ks. Piotr Skarga zabiegał o budowę tego kościoła, jakby uzupełniając tą świątynią kompleks pierwszego kolegium jezuitów w Krakowie. W tym kościele kilka lat później spoczął, jako zmęczony apostoł, sługa, a jednocześnie nieprzeciętny chrześcijanin – mówi „Niedzieli Małopolskiej” wicepostulator w procesie beatyfikacyjnym i kanonizacyjnym sławnego kaznodziei, ks. Krystian Biernacki SJ.

– Ta uroczysta sesja jest milowym krokiem na drodze do przyszłej beatyfikacji. Akta procesowe zostały uroczyście podpisane, zalakowane i przygotowane, by zawieźć je do Rzymu, do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych – Jak duże są te akta? – dopytuję. – Liczą ponad tysiąc pięćset stron formatu A 4. Do tego dochodzą jeszcze inne dokumenty, a także przedmiotowa dokumentacja pisarska, a więc dzieła Piotra Skargi. Proces rozpoczęliśmy formalnie po raz pierwszy w historii, co nie znaczy, że pamięć i swoistego rodzaju kult, czerpanie z myśli skargowskich, nie było czymś oczywistym, zwłaszcza w polskich prowincjach jezuickich.

Jak dodaje ks. Biernacki, jego współbrat z Towarzystwa Jezusowego, jest znany przede wszystkim z wszechstronnej i szerokiej palety działań apostolskich. – Skarga to wybitny działacz, pisarz, znakomity kaznodzieja, literat, ojciec polszczyzny, ponadto wielki apostoł miłosierdzia, a także szermierz jedności Kościoła, szarpanego 400 lat temu prądami reformacji. Był oddanym zakonnikiem, posłusznym przełożonym. Ustawicznie szukał woli Bożej, potwierdzonej ich poleceniami czy zarządzeniami. Był wreszcie i przede wszystkim chrześcijaninem, człowiekiem głębokiej wiary, uczulonym na ból ubogich. Cechował się odwagą, bo nie szukając swego, gotów był przyjąć cierpkie słowa krytyki ówczesnych elit politycznych, czego ślady znajdujemy np. w Kazaniach Sejmowych, ale nie tylko. Jego patriotyzm to nie cecha polityczna, lecz umiłowanie Ojczyzny. Trzeba dostrzegać różne aspekty tego bogatego życia, by tę postać sobie przyswoić – zauważa wicepostulator.

Reklama

Nie tylko mój rozmówca uważa, że myśl ks. Piotra Skargi jest uniwersalna i nie straciła na aktualności. Ponad półtora roku temu został on jednym z duchowych patronów „Szpitala Domowego”, modlitwy młodych krakowian o moralną odnowę ich miasta. Z postacią jezuity, czyniącego miłosierdzie i tworzącego struktury, dzięki którym można było je efektywnie okazywać – spotkają się również uczestnicy lipcowego ŚDM. Będą mogli pomodlić się przy jego doczesnych szczątkach, zapoznać z historią, która przybliży im dzieje Polski oraz znaczenie wiary w naszym narodzie. Być może czymś się zainspirują?

– Argumentując, dlaczego należy być miłosiernym, Piotr Skarga mówił, że w ten sposób naśladujemy Pana Boga. Zależało mu, by miłosierdzie nie było tylko czymś „ulotnym”, lecz trwałym. Dlatego założył Arcybractwo Miłosierdzia w Krakowie, przy ul. Siennej czy Bank Pobożny, który umożliwiał pożyczki bez lichwy. Ponadto utworzył Skrzynkę św. Mikołaja, dając okazję do uposażania ubogich panien przy zamążpójściu, jak również Bractwo dla posługi chorym i grzebania zmarłych. Temu wszystkiemu nadał instytucjonalny charakter, statuty, zarząd... – wymienia ks. Krystian.

Na łamach najnowszej „Niedzieli” czytelnicy znajdą również ślady innych wybitnych Polaków, których już wkrótce pozna młodzież wszystkich kontynentów!

Tagi:
ks. Piotr Skarga

Współbrat papieża Franciszka

2016-07-13 09:00

Z ks. Krystianem Biernackim SJ – wicepostulatorem w procesie beatyfikacyjnym i kanonizacyjnym sługi Bożego ks. Piotra Skargi – rozmawia Małgorzata Cichoń
Niedziela Ogólnopolska 29/2016, str. 14-15

Ks. Piotr Skarga, podobnie jak papież Franciszek, to duchowy syn św. Ignacego z Loyoli, założyciela zakonu jezuitów. Gorący w wierze, odważny, autentyczny, wykształcony, wrażliwy, miłosierny, prosty. Był sobą zarówno wśród biedaków, jak i wobec wielkich tego świata. W Krakowie zakończył się etap diecezjalny procesu beatyfikacyjnego ks. Skargi. W czasie Światowych Dni Młodzieży królewski kaznodzieja będzie jednym z bohaterów inicjatywy Miasto Świętych.
Z ks. Krystianem Biernackim SJ – wicepostulatorem w procesie beatyfikacyjnym i kanonizacyjnym sługi Bożego ks. Piotra Skargi – rozmawia Małgorzata Cichoń

Archiwum Arcybractwa Miłosierdzia
Ks. Piotr Skarga – obraz z sali portretowej Arcybractwa Miłosierdzia

MAŁGORZATA CICHOŃ: – Proces trwał półtora roku, pracy było naprawdę sporo. Ale to chyba nie dziwi, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, jak twórczy był ks. Piotr Skarga...

KS. KRYSTIAN BIERNACKI SJ: – Do dziś w swym stylu życia jest niedościgłym wzorem! To człowiek ogromnej pracy. Proszę pomyśleć, w jakich realiach działał: druga połowa XVI i początek XVII wieku. Nie ma prądu, komputerów, maszyn do pisania ani długopisów. Są tylko świeca rozświetlająca mroki, inkaust i pióro. A kiedy popatrzy się np. na jego spuściznę literacką, człowiek pyta: „Kiedy on to robił?!”. Jego dzieła pisarskie: „Żywoty świętych”, „Kazania sejmowe”, postylle (homilie), w tym te wygłoszone w obecności królów, listy – to wszystko wymagało czasu. On to czynił, a równocześnie prowadził inne, wielkie, pożyteczne działalności. Ten człowiek był, jak sam siebie nazwał w jednym ze swoich kazań, niczym „sterany wół”. Jego dzieła świadczą o tym, że był pracowity. Dowodzą też, że miał jednoznaczny charakter, nie uginał się pod wpływem trudności, które na niego spadały.

– Mówiono o nim „prorok”, lecz kiedy żył, nie zawsze go słuchano. Przypomniano sobie o ks. Skardze, gdy Polska była już pod zaborami...

– Odważył się mówić prawdę, krytykować elity; domagał się sprawiedliwości społecznej, brania pod płaszcz ochronny krzywdzonych, maluczkich. Piętnował wady narodowe, wady chrześcijańskiego narodu, przepowiadał zgubę i przestrzegał przed nią. Przez to prorockie, mocne słowo próbował zawrócić naród z drogi, która wiedzie ku przepaści. To była postać Boża, prawdziwy chrześcijanin. Widać jego „wybranie”. Oddał wszystkie swe talenty życiowe na służbę, i to nie byle jaką. To jezuita naprawdę nietuzinkowy, który wciąż ma nam coś do powiedzenia.

– Był mocno związany z młodymi, najpierw jako wychowawca, potem kapłan, zakonnik, rektor uczelni... Skąd ta troska o młodzież?

– Wcześnie dał się poznać jego talent pedagogiczny, a możni ówczesnego świata szukali wychowawców dla swoich synów. Gdy znajdował się z podopiecznym w Wiedniu, poznał jezuitów. Był głęboko przekonany, że obyczaje można zmieniać przez młode pokolenie, nauczając je. Zgodnie z tym, co zalecał św. Ignacy z Loyoli – by formować „multiplikatory”, czyli osoby, które wezmą potem odpowiedzialność za Kościół i będą miały możliwość promieniowania na innych. Ks. Skarga miał ogromne zdolności organizacyjne, stąd m.in. jego dzieło utworzenia Akademii Wileńskiej, której był pierwszym rektorem. Zależało mu na kształceniu młodzieży w duchu wiary, miłości, patriotyzmu, rozmiłowywania się w kulturze, dlatego w jezuickich kolegiach mamy do czynienia z teatrami.

– Całkiem niedawno ks. Piotr Skarga został jednym z patronów Szpitala Domowego – modlitwy o odnowę moralną Krakowa. Ta współczesna inicjatywa zyskała nazwę od słów jezuity, ale i pomysł nawiązywał do jego umiejętności zauważania wokół siebie konkretnej biedy. Studenci wybrali kaznodzieję także do grona przewodników po Mieście Świętych, które ugości pielgrzymów ŚDM...

– Kraków, jako miasto i stolica archidiecezji, szczyci się świetlanymi postaciami, które w sposób szczególny zasłużyły się na polu miłosierdzia: św. Jadwiga Królowa, św. Jan z Kęt, św. Siostra Faustyna, św. Brat Albert czy inni. Ta myśl fascynacji miłosierdziem świadczonym w imię Boga biednym jest kwintesencją chrześcijaństwa. Organizatorzy ŚDM dostrzegli ks. Skargę jako tego, który tworzył struktury zapobiegające ubóstwu – założył w Krakowie m.in.: Arcybractwo Miłosierdzia, Bank Pobożny, Skrzynkę św. Mikołaja na posagi dla ubogich panien, bractwo dla posługi chorym i grzebania zmarłych. Był również wrażliwy na biedę moralną, co mogło leżeć u podstaw pomysłu, żeby uczynić go patronem Szpitala Domowego.

– Przyszły duchowny pobierał nauki w Akademii Krakowskiej, na Wydziale Filozoficznym uzyskał tytuł bakałarza. Najpierw został księdzem diecezjalnym, a potem jezuitą. Co go do tego skłoniło?

– Po ukończeniu Akademii znalazł się we Lwowie, gdzie rozeznał powołanie do kapłaństwa, i tam został wyświęcony. Jego pragnienie oddania się Panu Jezusowi w Kościele rozwijało sięnie w kierunku robienia „kariery” duchownego, on szukał czegoś więcej – poświęcenia się, służby. Dlatego zakon. Zafascynowało go młode zgromadzenie z hasłami ignacjańskimi i jego całą duchowością. Mimo podejmowanych prób odciągnięcia go od drogi wstąpienia do zakonu Skarga wybrał się do Rzymu, by uzupełnić studia. Swój nowicjat rozpoczął rok po śmierci Stanisława Kostki. Trafił więc na świeże ślady świętości tego młodego polskiego jezuity.

– Co ciekawe, obecnie sarkofag ze szczątkami ks. Piotra Skargi spoczywa w krakowskim kościele pw. Świętych Piotra i Pawła, tuż pod ołtarzem św. Stanisława Kostki! Co jeszcze nowicjusz Skarga robił w Rzymie?

– Był tam m.in. spowiednikiem w Bazylice św. Piotra. A zaraz po studiach przełożeni wysłali go do ojczyzny, najpierw do Pułtuska, do kolegium. Ale ta praca była dla niego zbyt ciasnym „gorsetem”, chciał czegoś więcej...

– Po powrocie do Rzeczypospolitej zastał przecież bardzo trudną sytuację...

– Szerzenie się protestantyzmu, zwłaszcza wśród magnatów. Gdy rozpoczął pracę apostolską, próbował te osoby odzyskać. Podjął działania na północnych ziemiach Rzeczypospolitej: na Litwie, Łotwie i w Estonii. Były to tereny, gdzie jezuici budowali kolegia, zgodnie z myślą: „kształcić, aby uratować”. Ostatecznie ks. Skarga, po założeniu Akademii Wileńskiej, został wyznaczony przez generała zakonu do objęcia przełożeństwa w Domu św. Barbary w Krakowie. Jako rektor tutejszego kościoła stał się jego odnowicielem. Rozpoczął także działalność kaznodziejską. Jeszcze w tym samym roku (1584) powołał do istnienia Arcybractwo Miłosierdzia. Cztery lata później został nadwornym kaznodzieją króla Zygmunta III Wazy. Wcześniej był w ścisłym kontakcie z królem Stefanem Batorym.

– Czy papież Franciszek, jezuita, który już wkrótce przyjedzie do Krakowa, zna historię swojego polskiego współbrata, czy raczej będzie zaskoczony, gdy o nim usłyszy?

– Ta postać może być mu jedynie mgliście znana. Tak jest z wyznawcami, męczennicy stają się sławni od razu. Niewątpliwie Papież będzie miał jakieś informacje na ten temat, ale jeśli mam porównywać znajomość ks. Piotra Skargi u św. Jana Pawła II i u Franciszka, pochodzącego przecież z Argentyny – to różnica na pewno jest! Wyznawcy wymagają studium, opracowań, prezentacji, popularyzacji, nie tylko w jednym narodzie.

– Będzie więc do tego niepowtarzalna okazja w czasie ŚDM! Na stronie internetowej wydarzenia (www.krakow2016.com) życiorys ks. Skargi przetłumaczono na wiele języków. Czy przygotowuje Ksiądz jako wicepostulator jakieś dodatkowe materiały?

– Pełna dokumentacja procesowa przygotowana jest również w języku włoskim. Opracowuję teraz folder po niemiecku. Ks. Skarga był niewątpliwie prezentowany w międzynarodowych jezuickich czasopismach, ale jest jeszcze wiele możliwości popularyzowania tej postaci. Trzeba też powiedzieć, że realia, w których działał, są specyficznie polskie, szlacheckie. Rzeczpospolita Obojga Narodów w potędze, choć powoli upadająca, będąca azylem dla innowierców, tolerancyjna, opiewająca złotą wolność. To wszystko trzeba wiedzieć, by zrozumieć ks. Skargę. Bo te realia zwrotnie również jego tworzyły, wyzwalały w nim zaangażowanie w takie lub inne sprawy. On na te wyzwania czasu Kościoła i Rzeczypospolitej odpowiadał. Stąd łatwiej jest zrozumieć tę postać Polakom niż komuś, kto tkwi w dziejach własnego narodu. Myśl Skargową trzeba jednak odkrywać, pokazywać, jak bardzo jest uniwersalna. Jest mocno zakorzeniona w realiach, a jednocześnie wybiega do przodu. Widać to m.in. w idei kształcenia młodych, oddziaływania na elity polityczne, a także ukazywania Kościołowi drogi miłosierdzia wobec tych, którzy są niesprawiedliwie wykorzystywani czy odsuwani na peryferie...

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zaprezentowano w języku polskim książkę „Franciszek nieznany. Papież w oczach bliskich”

2019-12-13 13:01

Magdalena Wojtak

    W siedzibie Konferencji Episkopatu Polski zaprezentowano książkę „Franciszek nieznany. Papież w oczach bliskich Debora Castellano Lubov

Magdalena Wojtak/Niedziela

    To zbiór wywiadów z najbliższymi współpracownikami papieża Franciszka, hierarchami związanymi z Kurią Rzymską, a także krewnymi i przyjaciółmi Ojca Świętego. Wśród nich znajduje się m.in. rozmowa z siostrą papieża, Marią Elengą Bergolio.

Książka wydana została dotychczas w czterech językach: włoskim, angielskim, litewskim oraz hiszpańskim. Przedmowę do publikacji napisał Sekretarz Stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolin. „Mam nadzieję, że książka przyczyni się do lepszego poznania i zrozumienia myśli, duchowości i humanizmu papieża „z końca świata”, odsłaniając jego wizerunek niekiedy deformowany i zmieniany nie do poznania, a także, niestety, często nadużywany. Każdy papież w historii Kościoła ma swoją rolę i zadanie w realizacji zamysłu Bożego, który często pozostaje dla nas nieprzenikniony” - napisał kard. Parolin.

Książka, zaprezentowana w 50. rocznicę święceń kapłańskich papieża Franciszka, rozpoczyna się wywiadem z przewodniczącym Konferencji Episkopatu Polski abp. Stanisławem Gądeckim, który wielokrotnie przy okazji różnych wydarzeń spotykał się z Ojcem Świętym. - Patrzę na papieża z perspektywy wyjątkowego ukierunkowania ku miłosierdziu - powiedział abp Gądecki. Przypomniał także, że w ostanim czasie wystosował do papieża Franciszka prośbę o ogłoszenie św. Jana Pawła II Patronem Europy i Doktorem Kościoła. Wyraził nadzieję, że pięknym prezentem byłoby na stulecie urodzin papieża-Polaka nadanie Janowi Pawłowi tych tytułów.