Reklama

Chrzest w historii, teologii i katechezie

2016-07-27 09:05

Ks. Mariusz Frukacz
Niedziela Ogólnopolska 31/2016, str. 18-19

Z racji 1050. rocznicy Chrztu Polski ukazała się cenna publikacja pt. „Rozbudzić pamięć chrztu. Chrzest w historii, teologii i katechezie”. Została przygotowana pod redakcją naukową ks. Romana Ceglarka i ks. Michała Bordy, specjalistów w dziedzinie katechetyki, a wydało ją Częstochowskie Wydawnictwo Archidiecezjalne „Regina Poloniae”.

Książka składa się z trzech części: chrzest w aspekcie historycznym, chrzest w refleksji teologicznej i chrzest w nauczaniu katechetycznym. Wpisuje się bardzo wyraźnie zarówno w naukowe, jak i w duszpasterskie inicjatywy związane z jubileuszem Chrztu Polski. Autorzy zawartych w niej tekstów koncentrują się m.in. wokół średniowiecznego katechumenatu, ale także wokół tematyki chrztu we współczesnej katechezie – jego istoty, przygotowania, rozumienia oraz implikacji podstawowych aspektów biblijnych, teologicznych i filozoficznych tego sakramentu, jak zauważa w swojej recenzji naukowej ks. prof. dr hab. Radosław Chałupniak z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego.

Aspekt historyczny chrztu przybliżają: ks. dr Roman Ceglarek – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie, ks. dr hab. Sławomir Zabraniak z Uniwersytetu Rzeszowskiego, dr hab. Sabina Bober z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i ks. dr Jacek Kapuściński – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie oraz ks. lic. Mariusz Frukacz, redaktor Tygodnika Katolickiego „Niedziela”.

Reklama

Pisząc o „nauczaniu katechetycznym w średniowiecznej Europie przed chrztem Polski”, ks. dr Roman Ceglarek podkreśla m.in., że „w średniowieczu utworzył się nowy model przygotowania do chrztu”. „Wpływ na to miała myśl św. Augustyna z Canterbury, św. Bonifacego z Wessex oraz nauczanie świętych Cyryla i Metodego”. Autor zaznacza, że „św. Metody wprowadził do nauczania katechumenów języki własne plemion słowiańskich”.

„Ważne miejsce odgrywał katechumenat rodzinny. Rodzina była najważniejszym miejscem wychowania religijnego. W rodzinie odbywało się nauczanie modlitw, wychowanie do życia pobożnego i cnotliwego, przygotowanie do sakramentów i powtarzanie nauczania niedzielnego” – pisze ks. Ceglarek i dodaje, że w średniowieczu stosowano dwie metody katechetyczne: wyjaśniającą, polegającą na objaśnianiu prawd wiary poprzez odwołanie się do Pisma Świętego, pism Ojców Kościoła i żywotów świętych, oraz poglądową, która była „ilustrowaniem rzeczywistości religijnej” poprzez malowidła, obrazy, figury, ołtarze, witraże, przedstawienia religijne, Biblię pauperum, pytania i odpowiedzi oraz memoryzację.

Ks. dr hab. Sławomir Zabraniak omawia temat: „Chrzest Mieszka I w relacjach średniowiecznych roczników i kronik polskich”. Pisze, że „chrzest Mieszka oznaczał nowy porządek, przyjęcie uniwersalnego systemu wartości, możliwość tworzenia struktur społecznych oraz wielki dorobek kultury”. Autor odwołał się także do tzw. tablic paschalnych, „Kroniki” Galla Anonima, „Kroniki” Wincentego Kadłubka, „Kroniki polsko-śląskiej” (Lechitów) oraz „Roczników Królestwa Polskiego” Jana Długosza.

„Obchody milenijne w Polsce w 1966 r.” przybliżają natomiast: dr hab. Sabina Bober i ks. dr Jacek Kapuściński. Sabina Bober ukazuje znaczenie Wielkiej Nowenny i rolę, jaką odegrał kard. Stefan Wyszyński. Ks. Jacek Kapuściński pisząc o „obchodach milenijnych na Jasnej Górze w dniach 2-4 maja 1966 r.”, podkreśla, że w PRL było to wydarzenie religijne o niespotykanej skali.

Z kolei ks. Mariusz Frukacz prezentuje teksty na temat sakramentu chrztu św. zamieszczane na łamach Tygodnika Katolickiego „Niedziela” w latach 1926-39. Artykuł ten jest wkładem w badanie roli prasy katolickiej w formację religijną polskiego społeczeństwa.

W drugiej części publikacji „Rozbudzić pamięć chrztu...” aspekt teologiczny chrztu zaprezentowali: ks. dr Tomasz Nawracała z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ks. dr Łukasz Laskowski – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie, ks. dr hab. Arkadiusz Olczyk – wykładowca teologii moralnej, ks. dr Łukasz Dyktyński – ojciec duchowny w Wyższym Seminarium Duchownym w Częstochowie oraz ks. dr Andrzej Kuliberda – dyrektor Wydziału Duszpasterskiego Kurii Metropolitalnej w Częstochowie.

Ks. dr Tomasz Nawracała ukazuje chrzest i bierzmowanie jako „sakramenty daru Ducha Świętego” i zauważa, że „o Duchu Świętym jest niewiele w nauczaniu i katechezie”.

Ks. dr Łukasz Laskowski omawia aspekty teologii chrzcielnej Nowego Testamentu. Z kolei ks. dr hab. Arkadiusz Olczyk przybliża „moralne implikacje «nowości życia» po chrzcie świętym”. Ks. dr Łukasz Dyktyński, odnosząc się m.in. do filozofii spotkania, ukazuje „chrzest święty w perspektywie spotkania osób”. Natomiast o praktyce modlitw o uzdrowienie w perspektywie pogłębionej świadomości chrzcielnej pisze ks. dr Andrzej Kuliberda.

Chrzest w nauczaniu katechetycznym ukazują: ks. dr Mariusz Terka – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego w Częstochowie, ks. dr hab. Paweł Maciaszek – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie oraz ks. dr Michał Borda – specjalista z zakresu katechetyki i dr Beata Stypułkowska – wykładowca katechetyki.

Ks. dr Mariusz Terka analizuje temat „Katecheta jako przewodnik w wierze. Przygotowanie do chrztu w świetle pism katechetycznych św. Augustyna”. „Katechumenat u św. Augustyna jest pojęty jako «ukształtowanie serca»” – podkreślił ks. Terka i dodał, że w świetle pism biskupa Hippony „bycie katechetą to służba Boża. Katecheta nie głosi własnej nauki, ale dzieli się zasobami Pana”.

Ks. dr hab. Paweł Maciaszek wskazał na chrzest w nauczaniu katechetycznym jako pomoc w świadomym uczestnictwie we Mszy św. Ks. dr Michał Borda omówił „sakrament chrztu świętego w gimnazjalnych podręcznikach katechetycznych w diecezji sosnowieckiej”, natomiast dr Beata Stypułkowska ukazała „chrzest w katechezie biblijnej kandydatów do bierzmowania”.

Omawiana publikacja jest bardzo dobrą pomocą dla historyków, teologów i katechetów, a także specjalistów z zakresu katechetyki w pogłębianiu problematyki chrztu św.

– W archidiecezji częstochowskiej program pracy katechetycznej na kolejny rok szkolny jest opracowywany przez Referat Katechetyczny Kurii Metropolitalnej z rocznym wyprzedzeniem – mówi w rozmowie z „Niedzielą” ks. dr Roman Ceglarek. – Przygotowując go, bierzemy pod uwagę wiele czynników, m.in. wytyczne programu duszpasterskiego. W roku szkolnym 2015/16 koncentrował się on na odnowie życia w Jezusie, jakie otrzymaliśmy na chrzcie świętym. Chodzi o odkrycie na nowo przez katechetów i katechizowanych łaski chrztu, by żyć nią w codzienności. Impulsem do podjęcia tego wezwania są obchody 1050. rocznicy Chrztu Polski. Myślę, że nasza publikacja pomoże rozbudzić pamięć chrztu i wezwać do konkretnych działań związanych z odczytywaniem tego sakramentu jako wielkiego daru i zadania na całe życie – podkreśla ks. Ceglarek.

* * *

Książkę proponuje:
ARCHIDIECEZJALNE WYDAWNICTWO „REGINA POLONIAE”
ul. Ogrodowa 24/44, 42-200 Częstochowa
e-mail: cwa@cwa.com.pl, tel. (34) 368-05-60

Książka jest do nabycia również w Referacie Katechetycznym Kurii Metropolitalnej w Częstochowie. Zamówienia można składać telefonicznie – (34) 324-10-44.

Reklama

Świątynia Opatrzności Bożej: Msza św. w intencji Ojczyzny

2019-11-11 09:48

tk, lk, kos / Warszawa (KAI)

Prezydent, przedstawiciele rządu i parlamentarzyści, nuncjusz apostolski i przedstawiciele Episkopatu uczestniczyli we Mszy św. sprawowanej w Świątyni Opatrzności Bożej w 101. rocznicę odzyskania niepodległości. Homilię wygłosił biskup polowy Józef Guzdek, który apelował, aby przyszłość narodu budować na prawdzie i zaufaniu. W południe przy Grobie Nieznanego Żołnierza odbędzie się uroczysta zmiana warty.

Łukasz Krzystofka/Niedziela
Zobacz zdjęcia: Msza św. w intencji Ojczyzny

Na początku Mszy św. odśpiewano hymn narodowy. – Wolność została wywalczona, ale też przez Pana Boga została Polakom dana i zadana – powiedział kard. Kazimierz Nycz rozpoczynając liturgię. Metropolita warszawski podkreślił, że uczestnicząc w Eucharystii chcemy „dziękować za sukcesy i modlić się o jej szczęśliwą przyszłość”. Przypomniał, że podczas Eucharystii zapłonie Świeca Niepodległości ofiarowana Warszawie przez Piusa IX w 1867 r. z życzeniem, by zapalono ją dopiero wówczas, gdy Polska będzie już wolna. – Ta świeca będzie przypominać to, co wydarzyło się w 1918 ale też ma uświadamiać Polakom, że wolność została wywalczona, ale została Polakom przez Pana Boga dana i zadana – powiedział, dodając: „Jesteśmy pokoleniem troski o niepodległość”.

W 1920 r. kard. Edmund Dalbor wraz z arcybiskupem metropolitą warszawskim kard. Aleksandrem Kakowskim, przywieźli świecę z Watykanu do archikatedry warszawskiej, gdzie podczas uroczystej Eucharystii zapalił ją marszałek Sejmu Ustawodawczego Wojciech Trąmpczyński na znak tego, że Ojczyzna odzyskała wolność. Ten historyczny moment przerodził się już w tradycję zapalania świecy w czasie Święta Niepodległości. Jest ona symbolem spełnienia marzeń wielu poprzedzających nas pokoleń, które w czasach zaborów przechowały w sercach ideę wolnej Ojczyzny i tej idei poświęcały swe wysiłki, a nieraz także życie.

Homilię wygłosił biskup polowy Józef Guzdek, który podkreślił, że wśród licznych przyczyn, które umożliwiły odzyskanie przez Polskę niepodległości było wzajemne zaufanie. – Polacy z trzech zaborów, o różnych przekonaniach politycznych, wierzący i niewierzący, katolicy, prawosławni i ewangelicy oraz wyznawcy innych religii wznieśli się ponad wszelkie podziały. Stanęli w jednym szeregu. Odzyskanie niepodległości oraz służbę odradzającej się Rzeczpospolitej uznali za cel, który wszystkich zjednoczył – powiedział.

Przypomniał, że w „polskiej armii walczyli żołnierze z różnych zaborów, a dowodzili nimi oficerowie, którzy kończyli wojskowe szkoły w Petersburgu, Wiedniu i w Berlinie”. – Zaufali sobie wzajemnie. Razem odnosili sukcesy poszerzając granice Rzeczpospolitej, a zwłaszcza odnosząc spektakularne zwycięstwo w wojnie polsko-bolszewickiej – powiedział.

Biskup Guzdek podkreślił, że gdy w historii narodu panowały „zgoda, współpraca i wzajemne zaufanie oraz poszanowanie godności i podstawowych praw mieszkańców kraju, Polska rozwijała się i umacniała swoją pozycję międzynarodową a Polakom żyło się dostatniej”. – Gdy zaufanie zostało zdominowane przez podejrzliwość, budziły się demony fałszywych oskarżeń, zapełniały się więzienia, wobec niewinnych wykonywano karę śmierci – powiedział. Zwrócił uwagę, że w powojennej Polsce na liście podejrzanych znaleźli się m.in. członkowie Polskiego Państwa Podziemnego, żołnierze Armii Krajowej oraz wracający z emigracji żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. – Na tej liście znalazł się także Kościół katolicki, o czym świadczy uwięzienie kard. Stefana Wyszyńskiego Prymasa Polski i innych biskupów oraz pokazowe procesy, kary więzienia i brutalne mordy dokonane na wielu kapłanach – powiedział.

Ordynariusz Wojskowy podkreślił, że zaufanie Bogu jest fundamentem, „na którym wznosi się gmach naszej wiary”. – Zaufanie drugiemu człowiekowi jest warunkiem niezbędnym udanego życia w małżeństwie i rodzinie oraz wychowania młodego pokolenia – powiedział.

Zdaniem bp. Guzdka w Narodowe Święto Niepodległości „trzeba z całą mocą powiedzieć, że również w życiu naszego narodu bardzo potrzeba zgody i wzajemnego zaufania”. – Jedności nie zbudujemy krótkowzrocznym i lekkomyślnym „zapomnieniem” lub „grą w przebaczenie”. Nie wolno bagatelizować win, ale też należy odrzucić ducha zemsty. Pamięć – tak, ale nigdy pamiętliwość. Trzeba mozolnie dążyć do prawdy, wszak rozmycie granicy pomiędzy dobrem i złem prowadzi do pozornej jedności – powiedział.

Biskup Guzdek zwrócił uwagę, że „na drodze budowania wzajemnego zaufania w naszej Ojczyźnie mamy wielu wspaniałych przewodników”. Przypomniał osoby kard. Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Tysiąclecia oraz św. Jana Pawła II. – Przed czterema laty ważne słowa o współpracy, zaufaniu i służbie narodowi padły z sejmowej mównicy. Ówczesny Marszałek Senior apelował: „Mamy obowiązek mówić wspólnym głosem. Mamy obowiązek, spierając się, dochodzić do porozumienia i służyć Polsce, służyć wszystkim obywatelom. To nasza wielka odpowiedzialność i nasze wyzwanie” – przypomniał słowa Kornela Morawieckiego bp Guzdek.

Ordynariusz Wojskowy powiedział, że „każde z tych przesłań zostało przyjęte ze zrozumieniem i nagrodzone głośnymi brawami”. – Dziś trzeba zapytać: Czy potrafimy słowa proroków naszych czasów zamieniać w czyn? Na ile posiane ziarno wydało plon większego zaufania, wzajemnego szacunku i współpracy dla dobra umiłowanej Ojczyzny? – zachęcał do refleksji bp Guzdek.

Hierarcha zaapelował, aby „powstrzymali się od wszelkich działań i zamilkną głosy tych, którzy mówią: »Jeśli Polska ma być urządzona nie według moich myśli, lepiej żeby jej nie było«. Oby w naszej Ojczyźnie już bezpowrotnie zaprzestano rzucać kamieniami w tych, którzy mają inne pomysły na zagospodarowanie przestrzeni wolności. Potrzebne są dialog, bliskość i zaufanie – zachęcał. Dodał, że misją Kościoła „jest budowanie mostów porozumienia i wzajemnego zaufania”. – Zatem widząc zdradę Ewangelii, brak zaufania i poszanowania drugiego człowieka, Kościół ma prawo powtarzać do córek i synów katolickiej wspólnoty skargę Jezusa: „Ten lud czci Mnie wargami, lecz sercem swym daleko jest ode Mnie” (Mt 15,8) – powiedział.

Na koniec podkreślił, że od zaufania zbudowanego na prawdzie zależy przyszłość naszej Ojczyzny. – Pamiętajmy, że ponad sto lat temu wzajemne zaufanie stało się dźwignią odrodzenia Niepodległej. Nie wolno nam o tym zapomnieć! Dlatego „Jeśli brat twój zawini, upomnij go; i jeśli żałuje, przebacz mu”. Zaufaj mu! Od zaufania zbudowanego na prawdzie zależy bowiem przyszłość naszej Ojczyzny. Niech nam Bóg błogosławi! – zakończył.

Po homilii odbył się akt zapalenia przez prezydenta RP Andrzeja Dudę świecy Piusa IX. Eucharystię koncelebrowali abp Salvatore Pennacchio, nuncjusz apostolski w Polsce, biskupi obydwu diecezji warszawskich, kapelani Ordynariatu Polowego oraz archidiecezji warszawskiej. Uczestnikami liturgii Eucharystii byli prezydent Andrzej Duda z małżonką, marszałkowie Sejmu i Senatu Elżbieta Witek i i Stanisław Karczewski, członkowie rządu, a także licznie zgromadzeni parlamentarzyści, duchowni i wierni.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Służymy Niepodległej

2019-11-11 19:10

ks. Wojciech Kania

ks. Wojciech Kania

Podobnie jak w 34 miastach w całej Polsce w Sandomierzu odbył się piknik „Służymy Niepodległej”.

Przez kilka godzin na terenie jednostki 3 Sandomierskiego Batalionu Radiotechnicznego na odwiedzających czekały liczne atrakcję. Można było obejrzeć wystawę stateczną sprzętu wojskowego, nie tylko ten którym dysponuje jednostka w Sandomierzu, ale również z Kielc i Niska. Na placu apelowym przygotowane zostały stoiska informacyjne m.in. Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych z Kielc, Żandarmeria Wojskowa, 3. Batalion Inżynieryjny z Niska oraz 10. Świętokrzyska Brygada Obrony Terytorialnej. - Mimo padającego deszczu wielu chętnych odwiedziło jednostkę wojskową w Sandomierzu. Dużym zainteresowaniem cieszyły się samochody wojskowe. Niektórzy pokonali wiele kilometrów, aby wziąć udział w pikniku. – Mimo deszczu dopisali pasjonaci wojskowości. Mamy występny artystyczne młodzieży z Sandomierza i Kielc. Można oglądać sprzęt wojskowy. Począwszy od stacji radiolokacyjnej, przygotowaną przez 3 Sandomierski Batalion Radiotechniczny. Mamy broń strzelecką, pojazdy transportowe, inżynieryjne. Przygotowany został także symulator strzelań, gdzie każdy może spróbować swoich sił – mówił kapitan Tomasz Wermiński.

O godzinie 15 została odśpiewana pieśń reprezentacyjna Wojska Polskiego. Jak mówi kapitan Tomasz Wermiński: - Pieśń Wojska Polskiego powstała na bazie marszu Pierwszej Brygady. Od roku 2007 została uznana za pieśń reprezentacyjną Wojska Polskiego. Śpiewana jest podczas uroczystości wojskowych, patriotycznych oraz apeli i zbiórek.

Na terenie jednostki wojskowej nie zabrakło również przedstawicieli Straży Pożarnej czy Ratowników Medycznych. Na pikniku do wstąpienia w swoje szeregi zapraszali żołnierze 102.batalionu lekkiej piechoty 10 Świętokrzyskiej Brygady Obrony Terytorialnej. Na swoim stoisku prezentowali broń, quada, a dzieci miały możliwość wykonania kamuflażu. Zainteresowani mogli zabrać materiały informacyjne dotyczące rekrutacji do WOT.

- Jest o nas takie ładne określenie: wiedza w głowie, broń w ręku, patriotyzm w sercu. Myślę, że ten patriotyzm jest w sercu każdego Polaka, zwłaszcza teraz, gdy świętujemy rocznicę odzyskania niepodległości - powiedziała szeregowy Marta Korzynek ze 102. Batalionu ŚBOT.

Po godzinie 17 rozpoczął się uroczysty capstrzyk dla Niepodległej, który rozpoczął uroczysty przemarsz na cmentarz pod pomnik 2 Pułku Piechoty Legionów i 4 Pułku Saperów.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem