Reklama

Chrzest w historii, teologii i katechezie

2016-07-27 09:05

Ks. Mariusz Frukacz
Niedziela Ogólnopolska 31/2016, str. 18-19

Z racji 1050. rocznicy Chrztu Polski ukazała się cenna publikacja pt. „Rozbudzić pamięć chrztu. Chrzest w historii, teologii i katechezie”. Została przygotowana pod redakcją naukową ks. Romana Ceglarka i ks. Michała Bordy, specjalistów w dziedzinie katechetyki, a wydało ją Częstochowskie Wydawnictwo Archidiecezjalne „Regina Poloniae”.

Książka składa się z trzech części: chrzest w aspekcie historycznym, chrzest w refleksji teologicznej i chrzest w nauczaniu katechetycznym. Wpisuje się bardzo wyraźnie zarówno w naukowe, jak i w duszpasterskie inicjatywy związane z jubileuszem Chrztu Polski. Autorzy zawartych w niej tekstów koncentrują się m.in. wokół średniowiecznego katechumenatu, ale także wokół tematyki chrztu we współczesnej katechezie – jego istoty, przygotowania, rozumienia oraz implikacji podstawowych aspektów biblijnych, teologicznych i filozoficznych tego sakramentu, jak zauważa w swojej recenzji naukowej ks. prof. dr hab. Radosław Chałupniak z Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego.

Aspekt historyczny chrztu przybliżają: ks. dr Roman Ceglarek – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie, ks. dr hab. Sławomir Zabraniak z Uniwersytetu Rzeszowskiego, dr hab. Sabina Bober z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i ks. dr Jacek Kapuściński – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie oraz ks. lic. Mariusz Frukacz, redaktor Tygodnika Katolickiego „Niedziela”.

Reklama

Pisząc o „nauczaniu katechetycznym w średniowiecznej Europie przed chrztem Polski”, ks. dr Roman Ceglarek podkreśla m.in., że „w średniowieczu utworzył się nowy model przygotowania do chrztu”. „Wpływ na to miała myśl św. Augustyna z Canterbury, św. Bonifacego z Wessex oraz nauczanie świętych Cyryla i Metodego”. Autor zaznacza, że „św. Metody wprowadził do nauczania katechumenów języki własne plemion słowiańskich”.

„Ważne miejsce odgrywał katechumenat rodzinny. Rodzina była najważniejszym miejscem wychowania religijnego. W rodzinie odbywało się nauczanie modlitw, wychowanie do życia pobożnego i cnotliwego, przygotowanie do sakramentów i powtarzanie nauczania niedzielnego” – pisze ks. Ceglarek i dodaje, że w średniowieczu stosowano dwie metody katechetyczne: wyjaśniającą, polegającą na objaśnianiu prawd wiary poprzez odwołanie się do Pisma Świętego, pism Ojców Kościoła i żywotów świętych, oraz poglądową, która była „ilustrowaniem rzeczywistości religijnej” poprzez malowidła, obrazy, figury, ołtarze, witraże, przedstawienia religijne, Biblię pauperum, pytania i odpowiedzi oraz memoryzację.

Ks. dr hab. Sławomir Zabraniak omawia temat: „Chrzest Mieszka I w relacjach średniowiecznych roczników i kronik polskich”. Pisze, że „chrzest Mieszka oznaczał nowy porządek, przyjęcie uniwersalnego systemu wartości, możliwość tworzenia struktur społecznych oraz wielki dorobek kultury”. Autor odwołał się także do tzw. tablic paschalnych, „Kroniki” Galla Anonima, „Kroniki” Wincentego Kadłubka, „Kroniki polsko-śląskiej” (Lechitów) oraz „Roczników Królestwa Polskiego” Jana Długosza.

„Obchody milenijne w Polsce w 1966 r.” przybliżają natomiast: dr hab. Sabina Bober i ks. dr Jacek Kapuściński. Sabina Bober ukazuje znaczenie Wielkiej Nowenny i rolę, jaką odegrał kard. Stefan Wyszyński. Ks. Jacek Kapuściński pisząc o „obchodach milenijnych na Jasnej Górze w dniach 2-4 maja 1966 r.”, podkreśla, że w PRL było to wydarzenie religijne o niespotykanej skali.

Z kolei ks. Mariusz Frukacz prezentuje teksty na temat sakramentu chrztu św. zamieszczane na łamach Tygodnika Katolickiego „Niedziela” w latach 1926-39. Artykuł ten jest wkładem w badanie roli prasy katolickiej w formację religijną polskiego społeczeństwa.

W drugiej części publikacji „Rozbudzić pamięć chrztu...” aspekt teologiczny chrztu zaprezentowali: ks. dr Tomasz Nawracała z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, ks. dr Łukasz Laskowski – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie, ks. dr hab. Arkadiusz Olczyk – wykładowca teologii moralnej, ks. dr Łukasz Dyktyński – ojciec duchowny w Wyższym Seminarium Duchownym w Częstochowie oraz ks. dr Andrzej Kuliberda – dyrektor Wydziału Duszpasterskiego Kurii Metropolitalnej w Częstochowie.

Ks. dr Tomasz Nawracała ukazuje chrzest i bierzmowanie jako „sakramenty daru Ducha Świętego” i zauważa, że „o Duchu Świętym jest niewiele w nauczaniu i katechezie”.

Ks. dr Łukasz Laskowski omawia aspekty teologii chrzcielnej Nowego Testamentu. Z kolei ks. dr hab. Arkadiusz Olczyk przybliża „moralne implikacje «nowości życia» po chrzcie świętym”. Ks. dr Łukasz Dyktyński, odnosząc się m.in. do filozofii spotkania, ukazuje „chrzest święty w perspektywie spotkania osób”. Natomiast o praktyce modlitw o uzdrowienie w perspektywie pogłębionej świadomości chrzcielnej pisze ks. dr Andrzej Kuliberda.

Chrzest w nauczaniu katechetycznym ukazują: ks. dr Mariusz Terka – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego w Częstochowie, ks. dr hab. Paweł Maciaszek – wykładowca Wyższego Instytutu Teologicznego i Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie oraz ks. dr Michał Borda – specjalista z zakresu katechetyki i dr Beata Stypułkowska – wykładowca katechetyki.

Ks. dr Mariusz Terka analizuje temat „Katecheta jako przewodnik w wierze. Przygotowanie do chrztu w świetle pism katechetycznych św. Augustyna”. „Katechumenat u św. Augustyna jest pojęty jako «ukształtowanie serca»” – podkreślił ks. Terka i dodał, że w świetle pism biskupa Hippony „bycie katechetą to służba Boża. Katecheta nie głosi własnej nauki, ale dzieli się zasobami Pana”.

Ks. dr hab. Paweł Maciaszek wskazał na chrzest w nauczaniu katechetycznym jako pomoc w świadomym uczestnictwie we Mszy św. Ks. dr Michał Borda omówił „sakrament chrztu świętego w gimnazjalnych podręcznikach katechetycznych w diecezji sosnowieckiej”, natomiast dr Beata Stypułkowska ukazała „chrzest w katechezie biblijnej kandydatów do bierzmowania”.

Omawiana publikacja jest bardzo dobrą pomocą dla historyków, teologów i katechetów, a także specjalistów z zakresu katechetyki w pogłębianiu problematyki chrztu św.

– W archidiecezji częstochowskiej program pracy katechetycznej na kolejny rok szkolny jest opracowywany przez Referat Katechetyczny Kurii Metropolitalnej z rocznym wyprzedzeniem – mówi w rozmowie z „Niedzielą” ks. dr Roman Ceglarek. – Przygotowując go, bierzemy pod uwagę wiele czynników, m.in. wytyczne programu duszpasterskiego. W roku szkolnym 2015/16 koncentrował się on na odnowie życia w Jezusie, jakie otrzymaliśmy na chrzcie świętym. Chodzi o odkrycie na nowo przez katechetów i katechizowanych łaski chrztu, by żyć nią w codzienności. Impulsem do podjęcia tego wezwania są obchody 1050. rocznicy Chrztu Polski. Myślę, że nasza publikacja pomoże rozbudzić pamięć chrztu i wezwać do konkretnych działań związanych z odczytywaniem tego sakramentu jako wielkiego daru i zadania na całe życie – podkreśla ks. Ceglarek.

* * *

Książkę proponuje:
ARCHIDIECEZJALNE WYDAWNICTWO „REGINA POLONIAE”
ul. Ogrodowa 24/44, 42-200 Częstochowa
e-mail: cwa@cwa.com.pl, tel. (34) 368-05-60

Książka jest do nabycia również w Referacie Katechetycznym Kurii Metropolitalnej w Częstochowie. Zamówienia można składać telefonicznie – (34) 324-10-44.

Być blisko Chrystusa

2016-07-13 09:00

O. Stanisław Jarosz OSPPE
Niedziela Ogólnopolska 29/2016, str. 32-33

Thomas Reimer/Fotolia.com

Stwierdzenie św. Pawła: „Teraz raduję się w cierpieniach za was i ze swej strony dopełniam niedostatki udręk Chrystusa w moim ciele dla dobra Jego Ciała, którym jest Kościół”, jest odkrywaniem tajemnicy chrztu św.

Jezus Chrystus ponad dwa tysiące lat temu dokonał dzieła zbawienia, sprawiedliwość Boża wykonała się na Jezusie Chrystusie. On wziął wszystkie winy na siebie i jako winowajca poszedł na krzyż, został pogrzebany i zmartwychwstał. Przynosi dobrą nowinę o przebaczeniu.

Dzisiaj ten sam Jezus dokonuje tego samego zbawienia przez tych, którzy trwają przez wiarę i życie w jedności z Nim. On w naszym życiu wypełnia to wszystko, czego dwa tysiące lat temu sam dokonał. Nie brakuje niczego w tym, czego dokonał wtedy Zbawiciel, zaprasza On natomiast swój Kościół, swoich uczniów, tych, którzy chcą być do Niego podobni, aby mieli udział w tej łasce, w tym dziele zbawienia, które wysłużył dla wszystkich ludów i narodów: niewierzących, wyznawców innych religii, dla tych, którzy mienią się chrześcijanami, a żyją jak poganie. Przecież Jezus Chrystus umarł za wszystkich!

Widząc tych wszystkich, którzy mimo męki i śmierci Chrystusa nie przyjmują tego daru, odrzucają go lub go nie znają, Paweł apostoł wpisuje się w dzieło zbawienia, jakby mówiąc: Panie, jeśli jeszcze potrzeba dopełnić czegoś dla tych, którzy teraz żyją, by byli zbawieni, wykorzystaj moje życie, moje cierpienia, moją śmierć dla ich zbawienia. Dlatego mówi: „raduję się w cierpieniach za was”.

Życie naznaczone jest cierpieniem, trudem, bólem. często myślimy: taki los człowieka, cierpieć i umrzeć; Pan Jezus cierpiał i my też musimy swoje odcierpieć. Jeżeli chcę być podobny do Jezusa, jeżeli chcę mieć udział z Chrystusem; skoro nie ucieknę od tego, co jest kondycją ludzkiego życia, to chcę, aby słowa drugiego czytania wypełniły się również na mnie, mocą Ducha Świętego.

Św. Paweł w innym miejscu głosi: „Nosimy nieustannie w ciele naszym konanie Jezusa, aby życie Jezusa objawiło się w naszym ciele” (2 Kor 4, 10); gdzie indziej stwierdza: „przez poznanie Go: zarówno mocy Jego zmartwychwstania, jak i udziału w Jego cierpieniach – w nadziei, że upodabniając się do Jego śmierci, dojdę jakoś do pełnego powstania z martwych” (Flp 3, 10-11). I jeszcze inny tekst: „A właśnie za wszystkich umarł [Chrystus] po to, aby ci, co żyją, już nie żyli dla siebie, lecz dla Tego, który za nich umarł i zmartwychwstał” (2 Kor 5, 15).

Kiedy jesteśmy umęczeni, jesteśmy blisko Jezusa, podobni do Niego. Bóg cię kocha, widzi w tobie umęczoną twarz Jezusa; przecież rodzice są bliżej dziecka, kiedy ono cierpi. Bóg byłby gorszy od nas? Od Abrahama uczmy się wiary, a od Marii słuchania jak uczeń Mistrza. Odwagi!

Polecamy „Kalendarz liturgiczny” – liturgię na każdy dzień
Jesteśmy również na Facebooku i Twitterze

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kalwaria Pacławska: dziś rozpoczyna się 32. Franciszkańskie Spotkanie Młodych

2019-07-21 12:18

pab / Kalwaria Pacławska (KAI)

Coraz więcej młodych ludzi pojawia się na Kalwarii Pacławskiej, gdzie dziś wieczorem rozpocznie się 32. Franciszkańskie Spotkanie Młodych. Jego hasło brzmi „Obecność” i jest związane z tajemnicą Eucharystii. W trakcie najbliższego tygodnia młodzież wysłucha świadectw wielu osób oraz będzie się bawić na koncertach. Nie zabraknie też nabożeństw i spotkań w grupach.

Monika Jaracz | Archidiecezja Krakowska

– Coraz więcej młodych ludzi pojawia się na Kalwarii. W różnych jej zakątkach widać i czuć ducha FSM-u – mówi o. Marcin Drąg, dyrektor Franciszkańskich Spotkań Młodych. Już na kilka dni przed rozpoczęciem spotkania do kalwaryjskiego sanktuarium przyjechała kadra. Schola od wtorku ćwiczyła pieśni, a sekcja plastyczna w koncepcji tegorocznego spotkania przyozdobiła kościół i kaplicę św. Rafała, w której całodobowo będzie trwać adoracja Najświętszego Sakramentu. Została też ustawiona scena, na której odbędą się spotkania.

– W tym roku hasło FSM-u brzmi „Obecność”. Będziemy odkrywać realną obecność Jezusa w Eucharystii, która bardzo pociąga nas ku temu, co jest niebiańskie, aczkolwiek wydarza się na ziemi – zapowiada o. Drąg. 32. FSM potrwa do soboty. Na rozpoczęcie Mszę św. dla młodych odprawi abp Adam Szal, metropolita przemyski. Oprócz codziennych Eucharystii, będą również nabożeństwa, które w swojej formie są odmienne od tych znanych na co dzień z naszych kościołów. Szczególnym w tym roku ma być nabożeństwo Exodusu. Organizatorzy nie zdradzają na czym ma ono polegać. Wyjawiają jedynie, że dobra pogoda będzie sprzyjać jego przeżywaniu. Każdego dnia odbywać się będą konferencje z zaproszonymi gośćmi. W tym roku będą to m.in. ks. Wojciech Węgrzyniak, Maciej Bodasiński, Ida Nowakowska, ks. Krzysztof Porosło, o. Jarosław Wysoczański OFMConv. Na FSM zapraszani są także muzycy, którzy każdego wieczoru bawią młodzież. W tym roku do Kalwarii Pacławskiej przybędą m.in. Mate.O i Tęgie Chłopy, wystąpi także TeatrA. Nie zabraknie też spotkań w grupach i czasu wolnego. Organizatorem Spotkania jest krakowska Prowincja św. Antoniego i bł. Jakuba Strzemię Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych (Franciszkanów).

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem