Reklama

Erdoğan przeciwko Gülenowi

2016-07-27 09:05

Rozmawia Włodzimierz Rędzioch
Niedziela Ogólnopolska 31/2016, str. 36-37

wikipedia.org

Z prof. Massimo Introvignem rozmawia Włodzimierz Rędzioch

Kilka tygodniu temu na łamach „Niedzieli” (nr 22) ukazał się mój wywiad z prof. Massimo Introvignem o Turcji. Mówiąc o sytuacji w tym kraju, profesor zasygnalizował „problem, który poza granicami Turcji nie jest niemal nigdy rozumiany, a mianowicie, że w tym kraju nie mamy do czynienia z konfliktem między środowiskami islamskimi i świeckimi. Jest to konflikt wewnątrz samego tureckiego islamu politycznego i świata bractw islamskich, do których należy Recep Tayyip Erdoğan, konflikt pomiędzy rządem a Fethullahem Gülenem, wpływowym tureckim kaznodzieją rezydującym w USA, który kontroluje w Turcji prawdziwe imperium gospodarcze, medialne i edukacyjne i który stał się zaprzysiężonym wrogiem prezydenta”. Jakie są przyczyny starcia między Erdoğanem i Gülenem, które decyduje o losach tego strategicznego kraju, jakim jest Turcja, ale także islamu politycznego w świecie? Pytanie to zadaję prof. Introvignemu.

W. R.

* * *

WŁODZIMIERZ RĘDZIOCH: – Jak doszło do konfliktu wewnątrz islamskich środowisk w Turcji?

PROF. MASSIMO INTROVIGNE: – Islam turecki charakteryzuje się silną obecnością bractw. Być może największym i jednym z najstarszych jest bractwo zwane Naqshbandiyya, które liczy 60 mln członków na całym świecie i jest podzielone na dziesiątki różnych grup. Recep Tayyip Erdoğan uformował się religijnie i politycznie w odgałęzieniu Naqshbandiyya zwanym Gümüshanevi, na którego czele stał w Stambule Mehmed Zahid Kotku (1897 – 1980). W innym odgałęzieniu tego samego bractwa uformował się Said Nursî (1877 – 1960) – jeden z najważniejszych tureckich myślicieli XX wieku, założyciel Ruchu Nur („Światło”). Po śmierci Nursiego, jak to często bywa, jego uczniowie podzielili się na różne grupy. Na czele największej z nich stoi Fethullah Gülen. Wszystkie te ruchy różnią się między sobą, ale mają tę samą wypośrodkowaną wizję politycznego islamu – są krytycznie nastawione w stosunku do radykalnych pozycji Bractwa Muzułmańskiego, ale zdecydowanie odrzucają świecki model rozwoju Turcji, który był wprowadzany przez Mustafę Kemala Atatürka (1881 – 1938) oraz przez tureckie wojsko i sędziów inspirowanych przez Atatürka. Idee polityczne islamu wyrażane przez bractwo Naqshbandiyya są zapewne podzielane przez większość tureckiego społeczeństwa. Jednak przez 70 lat każda próba stworzenia rządów inspirowanych islamem politycznym była torpedowana za pomocą przewrotów wojskowych oraz przez sędziów, którzy zakazywali działalności partii islamskich. Przeciwko temu stanowi rzeczy stworzona została szeroka koalicja różnorodnych frakcji politycznego islamu (oprócz Bractwa Muzułmańskiego, uznanego za zbyt ekstremistyczne), która była u władzy w 1996 r., na czele z premierem Necmettinem Erbakanem (1926 – 2011), ale została szybko odsunięta od rządów przez sędziów i wojskowych. To w tym okresie Erdoğan został burmistrzem Stambułu (1994 r.), a następnie, po zwycięskich wyborach w 2002 r. – premierem. Od tego momentu partia Erdoğana wygrywała wszystkie wybory i zawsze była przy władzy. Członkiem tej koalicji był również Gülen, którego korzenie i idee na temat relacji między religią a polityką nie różnią się zbytnio od idei Erdoğana. Gülen jednak czuł się zagrożony przez wojsko i kemalistów, dlatego pozostał w Stanach Zjednoczonych, dokąd przeniósł się w 1999 r. Mimo że istnieją niuanse w ich interpretacji nauki bractwa, Erdoğan i Gülen przez lata byli nawet przyjaciółmi (razem przeciwstawiali się nie tylko kemalistom, ale także Erbakanowi), a różnice między nimi są o wiele mniejsze od tych, które istnieją między nimi a kręgami laickimi inspirowanymi przez Kemala Atatürka.

– Gülen stoi na czele ruchu o nazwie „Hizmet”, który ma miliony zwolenników i dysponuje rozległą siecią szkół, uniwersytetów, telewizji, gazet i grup ekspertów na całym świecie. Jaki jest cel działań tego islamskiego kaznodziei i ruchu, który założył?

– Można powiedzieć, że Gülen i „Hizmet” proponują coś w rodzaju nowej ewangelizacji świata islamskiego. Prawdą jest, że w 140 krajach świata, w których jest obecny „Hizmet”, prowadzi on działalność misyjną również wobec niemuzułmanów. Ale jego głównym celem jest „przebudzenie” muzułmanów, którzy stali się „chłodni”, i doprowadzenie ich do aktywnego praktykowania wiary. Mówimy o tradycji będącej częścią politycznego islamu, w którym rozróżnienie między religią a polityką jest prawie niemożliwe. Doprowadzenie muzułmanina do wiary oznacza więc również uczynienie go gotowym do aktywnej walki o przemianę społeczeństwa w świetle Koranu. Gülen – podobnie jak Erdoğan – chociaż jest krytyczny w stosunku do niektórych grup fundamentalistycznych, proponuje zmodernizowaną wersję islamu politycznego.

– Dlaczego doszło do konfliktu między Gülenem a Erdoğanem?

– Jak już powiedziałem, od wczesnych lat 90. ubiegłego wieku do roku 2010, czyli przez 20 lat, Erdoğan i Gülen pracowali razem, by zwalczać ideologię kemalizmu i zmniejszać wpływy wojskowych i sędziów. Jedną z metod Gülena było prowadzenie swoistej islamizacji tureckiej policji, która tradycyjnie jest mniej świecka niż armia. Stopniowo tysiące policjantów, w tym niektórzy wysoko postawieni, przyłączyło się do ruchu Gülena. Inną strategią Gülena było inwestowanie znacznych środków, aby zdobyć dominującą pozycję w tureckich mediach oraz w sektorze prywatnych szkół i uniwersytetów. Przez 20 lat Erdoğan mniej lub bardziej to tolerował, ponieważ działalność ta przyczyniała się do osłabienia kemalizmu. Tyle tylko, że w pewnym momencie Erdoğan uznał, iż Gülen stworzył – głównie dzięki kontroli nad policją – państwo w państwie i dążył do zajęcia jego miejsca. Do konfrontacji doszło w 2011 r., kiedy policja próbowała interweniować przeciwko kierownictwu tureckich służb specjalnych, oskarżonych o paktowanie po kryjomu z ekstremistycznymi organizacjami kurdyjskimi. Ponieważ kierownictwo służb wywiadowczych składało się z ludzi Erdoğana, uznał on, że był to spisek policji i Gülena, aby go obalić. Następnie w 2013 r. policja aresztowała pod różnymi zarzutami synów trzech ministrów Erdoğana, którzy musieli podać się do dymisji. To jeszcze bardziej utwierdziło Erdoğana w przekonaniu, że policja i Gülen chcą obalić jego rząd. Ponieważ rząd kontroluje służby wywiadowcze i ma szerokie uprawnienia, w 2014 r. Erdoğan kazał zrobić czystkę w policji – aresztowano setki wyższych oficerów i zwolniono tysiące innych oraz wydano nakaz aresztowania Gülena. Aresztowano również dyrektora najbardziej poczytnej tureckiej gazety – „Zaman”, która należała wówczas do ruchu Gülena. Nawet sędziowie stojący blisko Gülena zostali oskarżeni o spisek i aresztowani. Zamknięto również wiele jego szkół.

– Erdoğana oskarża się o neoosmańskie ambicje. Wrogowie Gülena natomiast również oskarżają go o tajny plan stworzenia kalifatu, cytują dla przykładu jego słowa, które budzą niepokój: „Wchodźcie w arterie systemu, tak aby nikt was nie zauważył, dopóki nie dojdziecie do centrów władzy”. Rodzi się więc pytanie: co właściwie kryje się za pięknymi hasłami „Hizmetu” o „pracy dla wspólnego dobra”?

– W gruncie rzeczy cele Gülena i Erdoğana zbytnio się nie różnią. Obaj chcą zlikwidować laickie struktury kemalistowskiej Turcji i budować państwo, którego fundamentem byłby polityczny islam z „ludzką twarzą”, który z kolei mógłby być zaakceptowany w Europie i Stanach Zjednoczonych, z uniknięciem wojowniczych tonów Bractwa Muzułmańskiego. Obaj są przede wszystkim sunnitami i tureckimi nacjonalistami, dlatego np. nie znoszą Baszara al-Asada, który jest szyickim schizmatykiem i dyskryminuje sunnitów w Syrii; obaj obawiają się Kurdów, dlatego uważają, że ISIS jest mniejszym złem w porównaniu z kurdyjskim nacjonalizmem czy reżimem Al-Asada. Erdoğan i Gülen oskarżają się wzajemnie o fundamentalizm i o dążenie do stworzenia kalifatu, bo wiedzą, jakie emocje wywołują na Zachodzie takie słowa, jak „kalifat” i „fundamentalista”. Ale ludzie na Zachodzie często nie rozumieją, że projekty Erdoğana i Gülena są podobne i przewidują podobną przyszłość dla Turcji – jedyna różnica polega na tym, kto ma tym procesem kierować...

Tagi:
islam

Watykan widzi postępy w dialogu chrześcijańsko-islamskim

2019-10-09 13:33

ts (KAI) / Florencja

Przewodniczący Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego kard. Miguel Angel Ayuso Guixot dostrzega postępy w dialogu chrześcijan i muzułmanów. Według mediów włoskich purpurat, który w kościele Świętego Krzyża we Florencji uczestniczył w zorganizowanym przez franciszkanów Dniu Braterstwa powiedział, że „otworzyły się nowe perspektywy pokoju i prawdziwego braterstwa”.

photosforyou/pixabay.com

W sposób szczególny mówca podkreślił znaczenie Deklaracji o Ludzkim Braterstwie, którą 4 lutego w Abu Zabi – stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich – podpisali papież Franciszek i wielki imam uniwersytetu Al-Azhar w Kairze szejk Ahmad Mohammad Al-Tayyeb. Informując o tym gazeta „Toscana oggi” przytoczyła też inne zdanie kardynała, iż dokument ten to „konkretne zaproszenie do powszechnego braterstwa, skierowane do każdego człowieka”.

Organizując Dzień Braterstwa zakon franciszkanów uczcił także spotkanie swego założyciela, św. Franciszka z Asyżu (1181/1182-1226) z sułtanem al-Kamilem Muhammadem al-Malikiem (ok. 1180- 1238) przed 800 laty w Egipcie.

Obok przewodniczącego Papieskiej Rady na spotkaniu we Florencji przemawiał też m.in. jordański książę Hassan ibn Talal – założyciel Królewskiego Instytutu Badań Międzyreligijnych. Według niego do niesprawiedliwości i „świętych wojen” w ciągu wielu lat dochodziło po wszystkich stronach. „Dziś jednak jesteśmy tu po to, aby się zastanowić, co możemy uczynić dla pokoju w duchu św. Franciszka, którego czasy nie bardzo różniły się od dzisiejszej rzeczywistości” – stwierdził gość z Jordanii.

2 października księcia, który jest wujem króla Jordanii Abdullaha II, przyjął w Watykanie Franciszek. Była to jego druga wizyta u papieża, poprzednio odwiedził on Ojca Świętego pięć lat temu – 4 września 2014.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Wg sondażu PiS wygrywa wybory – może rządzić samodzielnie

2019-10-13 21:02

niedziela.pl / tvp

Wg sondażu PiS wygrywa wybory – może rządzić samodzielnie

Telewizja wPolsce.pl

Aktualizacja
Dane PKW z 99,49 proc. komisji wyborczych
PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ
43,76%
KOALICJA OBYWATELSKA PO .N IPL ZIELONI
27,24%
LEWICA - SLD, WIOSNA, RAZEM
12,52%
POLSKIE STRONNICTWO LUDOWE
8,58%
KONFEDERACJA WOLNOŚĆ I NIEPODLEGŁOŚĆ
6,79%


06:42
PKW publikuje również częściowe wyniki z wyborów do Senatu z 42,26 proc. komisji wyborczych. Według nich PiS zdobyło 49,41 proc. głosów, KO - 29,81 proc., PSL - 5,49 proc.

Według sondażu PiS wygrało wybory parlamentarne zdobywając 43,6% głosów. Może rządzić samodzielnie

Wstępne wyniki wyborów parlamentarnych 2019 do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zostały zebrane na podstawie badania exit polls firmy Ipsos.

Podane przed chwilą sondażowe wyniki wyborów parlamentarnych dają zwycięstwo Prawu i Sprawiedliwości. Według pierwszych wyników exit poll, partia uzyskała wynik, który umożliwia samodzielne rządy

Sondażowa frekwencja wyborów wyniosła: 61,1%

Procentowy rozkład głosów

• Prawo i Sprawiedliwość - 43,6%

• Koalicja Obywatelska - 27,4%

• Lewica - 11,9%

• PSL - 9,6%

• Konfederacja - 6,4%

inni - 1,1%

Wg sondażu rozkład mandatów w Sejmie będzie następujący:

• Prawo i Sprawiedliwość - 239 mandatów

• Koalicja Obywatelska - 130 mandatów

• Lewica - 43 mandaty

• PSL - 34 mandaty

• Konfederacja - 13 mandatów

inni - 1 mandat
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najlepszy rząd w historii III RP

2019-10-15 12:55

Artur Stelmasiak

Polacy podsumowali czteroletnią pracę polityków. Ich zdaniem rząd Prawa i Sprawiedliwości jest najlepszy w historii III RP, bo nikt wcześniej nie miał takiego poparcia. Zwycięstwo PiS w wyborach parlamentarnych nikogo nie dziwi. Pytanie było raczej o to, jak duża będzie przewaga partii rządzącej nad konkurencją polityczną i czy będą mogli samodzielnie rządzić?

Facebook/pis

Okazuje się, że PiS nie tylko będzie samodzielnie rządzić, ale poprawiło swój wynik wyborczy z 2015 roku o ok. 6 punktów procentowych. - Żadna partia nigdy nie miała tak wysokiego wyniku wyborczego. Te miliony Polaków którzy nam zaufali, to wielkie zobowiązanie do spełnienia ich nadziei, by kolejne cztery lata były kluczowym etapem dla Polski jako państwa dobrobytu dla wszystkich - powiedział premier Mateusz Morawiecki.

O wiele bardziej stonowaną radość z historycznego zwycięstwa pokazał prezes PiS. - Przed nami kolejne 4 lata rządzenia, ale najpierw czeka nas refleksja nad tym co się nie udało, że wielu ludzi nas nie popiera, mimo oczywistych naszych osiągnięć - podkreślił Jarosław Kaczyński. Jego słowa jak zwykle były kierowane do Polaków, ale także do członków partii, by nie ulegali triumfalizmowi. - To co było naszą główną siłą, czyli wiarygodność, musi dalej trwać - mówił do członków PiS.

Jednostronna kampania

Kampania wyborcza, która wyniosła Prawo i Sprawiedliwość do kolejnego sukcesu była spokojna i merytoryczna. Koalicja Obywatelska zachowywała się tak, jakby już po wiosennych wyborach do europarlamentu wiedziała, że nie ma szans. Nie było więc prezentacji programu, a w kampanii co chwila zmieniano zdanie np. w sprawie programu 500plus. Walka polityczna ograniczyła się do przepychanek wewnątrzpartyjnych. - Zaletą tej kampanii wyborczej jest fakt, że pojawiła się dyskusja na temat opieki zdrowotnej, czy walki ze smogiem. Liczę na to, że teraz skończą się emocje i polaryzacja, a zacznie się minimum współpracy - mówi prof. Norbert Maliszewski, politolog z UKSW.

Niektórzy twierdzą nawet, że kampania była nudna w porównaniu do tej wiosennej, gdy emocje były rozpalone przez ataki środowisk LGBT na Kościół i wartości chrześcijańskie. Tym razem mieliśmy do czynienia jedynie z programową ofensywą PiS, który merytorycznie podkreślał swoje osiągnięcia, skutecznie ukrywał potknięcia i jednocześnie składał nowe obietnice. Skalę przewagi nad konkurencją najlepiej pokazały badania IBRiS, w którym prawie 60 proc. Polaków uznało, że najlepszą kampanię wyborczą miała partia rządząca. Na drugim miejscu była Koalicja Obywatelska tylko z 4,8 proc., a na Lewicę wskazało 3,5 proc. ankietowanych.

Kampanijnym ciosem dla Koalicji Obywatelskiej bez wątpienia były taśmy Sławomira Neumanna, w których dzień po dniu ujawniano kompromitujące kulisy partyjnej kuchni jednego z czołowych polityków Platformy Obywatelskiej. Rezygnacja z funkcji przewodniczącego klubu KO na niewiele się zdała, bo uznano ją za nic nie warty gest na końcu kadencji sejmu.

Wygrani przegrali

Natomiast w wyborach do Senatu większym sprytem wykazała się opozycja. W jednomandatowych okręgach wyborczych nie wystawiali konkurencyjnych dla siebie kandydatów. W ten sposób wszystkie partie opozycyjne były przeciwnikami PiS, który procentowo uzyskał do Senatu wyższy wynik niż do Sejmu, ale w gruncie rzeczy przegrał.

Efekt jest taki, że w 100 osobowym senacie PiS ma obecnie tylko 48 senatorów, a w poprzedniej kadencji było ich aż 61. Przyczyną tej porażki jest zmowa opozycji, ale także zlekceważenie przez partię rządzącą wyborów do wyższej izby parlamentu. - Było za małe wsparcie polityczne szczególnie w okręgach dla nas „trudnych” okręgach. Okazuje się wystarczyło zaniedbać dwa okręgi, które zdecydowały, kto ma większość w obecnym Senacie - mówi dla portalu Wpolityce senator Jan Maria Jackowski.

W kilku okręgach senackich zaszkodziły też wewnętrzne walki personalne w PiS. Albo struktury partyjne nie chciały pracować w kampanii senatora, albo dochodziło do "bratobójczych" walk, gdy byli senatorowie PiS zdecydowali o stracie z własnego komitetu. - Na przykład pan senator Bąkowski, startując ze swojego komitetu, wykluczony z Prawa i Sprawiedliwości, odebrał część elektoratu naszemu kandydatowi, panu wojewodzie Drelichowi, i to spowodowało, że skorzystał trzeci kandydat z Platformy Obywatelskiej - tłumaczy Jackowski.

Teraz trwają rozmowy i próby przeciągania pojedynczych senatorów na stronę PiS, bo gra toczy się o większość oraz kształt prezydium Senatu. Oczywiście utrata Senatu przez partię rządzącą nie jest katastrofą, ale może poważnie utrudnić legislację, a na pewno ją spowolni. Każdą ustawę Senat może blokować przez 30 dni, a przez ten czas dawać paliwo polityczne dla mediów i opozycji w Sejmie. - Ale Senat nie zatrzyma nas w realizacji naszego programu. Będzie zrealizowany w 100 procentach - zapewnia wicepremier Jacek Sasin.

Konkurencja po prawej stronie

Z dwucyfrowego wyniku wyborczego do Sejmu zadowolona jest lewica, Konfederacja z wejścia do Sejmu, a także o wiele lepszy niż sondażowy wynik ma PSL z Pawłem Kukizem na pokładzie. Sumując w miarę konserwatywne elektoraty PiS, PSL i Konfederacji okazuje się, że ok. 60 proc. Polaków ma tradycyjne preferencje wyborcze.

Polacy pokazali, że są konserwatystami, co zauważają także zagraniczne media. - Sukces PiS jest rezultatem bazowania na wartościach wyznawanych przez w przeważającej mierze konserwatywne społeczeństwo oraz na wyrównywaniu głębokich nierówności społecznych. PiS zapowiadał też obronę tradycyjnych wartości katolickich przed ofensywą zwolenników praw gejów i innych liberalnych haseł napływających z Zachodu - czytamy w komentarzach Amerykańskiej Agencji Associated Press.

W tej kadencji sejmu PiS będzie miał opozycję zarówno po lewej stronie sceny politycznej, jak i po prawej. Dobry wynik Konfederacji oznacza, że część konserwatywnych i młodych wyborców odchodzi od partii rządzącej, co może być efektem buntu, ale także zaniedbań ws. ochrony życia dzieci nienarodzonych i zbyt uległej postawy wobec agresji środowisk LGBT. - Zapewne politycy Konfederacji będą podnosić teraz temat amerykańskiej ustawy 447, czy postulat ochrony dzieci przed aborcją, a władze PiS będą musiały się do tego odnieść - mówił w studiu wyborczym red. Cezary Krysztopa z Tygodnika Solidarność.

Pierwszy raz od 2007 r. w Sejmie będzie formacja na prawo od PiS, a przecież sprawdzoną strategią Jarosława Kaczyńskiego była taktyka polityczna, by po prawej stronie od PiS nic znaczącego nie było. Jeśli politycy Konfederacji nie pokłócą się miedzy sobą i wygenerują spójny przekaz, to w kadencji 2019-2023 rządząca partia będzie musiała się z nimi liczyć, by nie stracić jeszcze większej liczby konserwatywnych wyborców.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem