Reklama

Pomorska Droga św. Jakuba

2016-08-04 10:39

Wiesława Marta Krupińska
Edycja szczecińsko-kamieńska (Kościół nad Odrą i Bałtykiem) 32/2016, str. 4-5

Michał Krupiński

Drogi św. Jakuba to istniejąca od ponad tysiąca lat sieć szlaków pielgrzymkowych w Europie, wiodących do Santiago de Compostela i grobu św. Jakuba Apostoła

Pochodzący z XII wieku Codex Calixtinus, zw. Księgą św. Jakuba, uznawany jest za dzieło literatury poświęcone kultowi św. Jakuba, a zarazem pierwotny przewodnik dla pielgrzymów. Pielgrzymowanie do Santiago mieszkańców średniowiecznego Pomorza potwierdzają muszle jakubowe znalezione przez archeologów w Kołobrzegu i Elblągu.

Św. Jan Paweł II znacząco wzmocnił europejską tradycję pielgrzymowania do grobu św. Jakuba Apostoła, odwiedzając dwukrotnie Santiago de Compostela. W Apelu Europejskim wygłoszonym w Santiago w 1982 r. mówił o konieczności odbudowy tradycji pielgrzymowania szlakiem jakubowym. Powiedział m.in.: „To miejsce stało się w ciągu wieków punktem przyciągania dla Europy i całego chrześcijaństwa… Cała Europa odnalazła się wokół tej «pamiątki» św. Jakuba, w tych samych wiekach, w których budowała się jako kontynent jednorodny i zjednoczony duchowo…”.

W 1986 r. Santiago de Compostela uzyskało tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. W 1987 r. Droga św. Jakuba została uznana jako pierwszy, europejski szlak kulturowy. W 1993 r. szlak jakubowy na terenie Hiszpanii został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. W 1998 r. na listę UNESCO wpisano Drogę francuską. O współczesnej popularności szlaku jakubowego świadczy liczba pielgrzymów w Santiago de Compostela. W 2015 r. było ich ponad 235 tys.

Reklama

W Polsce poszczególne odcinki Drogi św. Jakuba odtwarzano od 2005 r., kiedy to powstał pierwszy odcinek Dolnośląskiej Drogi św. Jakuba. Idea odnowienia przebiegu średniowiecznego szlaku jakubowego na Pomorzu nabrała kształtu wraz z powołaniem w 2008 r. Kapituły Pomorskiej Drogi św. Jakuba. W 2008 r. odbył się również pierwszy Jarmark Jakubowy przy szczecińskiej katedrze. W lipcu 2013 r., symbolicznym podsumowaniem stało się uroczyste umieszczenie wizerunku muszli św. Jakuba, przy północnym wejściu do bazyliki archikatedralnej pw. św. Jakuba w Szczecinie.

Projekt pod nazwą „RECReate – Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku – Pomorska Droga św. Jakuba” realizowany był w latach 2011-14 (www.re-create.pl). W celu realizacji projektu stworzono partnerstwo regionów Litwy, Polski i Niemiec, położonych wzdłuż południowego Bałtyku. Środki finansowe na wspólny projekt uzyskano z Programu Europejskiej Wspólnoty Terytorialnej Południowego Bałtyku. Projekt był realizowany przez dziewięciu partnerów. Region zachodniopomorski reprezentowały dwa podmioty: Województwo Zachodniopomorskie (instytucja samorządowa) i Fundację Szczecińską (organizacja pozarządowa działająca również w oparciu o przepisy prawa kanonicznego).

Rewitalizacja Pomorskiej Drogi św. Jakuba doprowadziła do odtworzenia szlaku od Kretingi na Litwie, przez Kaliningrad, Elbląg, Gdańsk, Lębork, Słupsk, Koszalin, Kołobrzeg, Kamień Pomorski, Międzyzdroje, Świnoujście, do Rostocku, gdzie nastąpiło połączenie z Via Baltica na terenie Niemiec. Szlak biegnie również od Wolina, przez Stepnicę, Goleniów, do Szczecina.

Celem głównym projektu były działania na rzecz wzmocnienia istniejącego dziedzictwa kulturowego i stworzenia nowego produktu turystycznego oraz wykorzystania jego potencjału do rozwoju województwa. Celem była również mobilizacja lokalnych społeczności wokół wspólnej inicjatywy – rewitalizacji Pomorskiej Drogi św. Jakuba. Szczegółowym celem projektu było odnowienie Szlaku św. Jakuba i połączenie obiektów oraz miejscowości w logiczną całość przy jednoczesnej aktywizacji wolontariatu wokół Szlaku św. Jakuba. Projekt miał również prowadzić do wzrostu świadomości mieszkańców, dotyczącej położenia ich gmin i miejscowości na Europejskim Szlaku Kulturowym. Dodatkowym celem projektu było dążenie do stworzenia możliwości korzystania z atrakcji turystycznych osobom starszym, niepełnosprawnym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej.

Rezultaty projektu to: ponad 1100 km oznakowanego Szlaku św. Jakuba (630 km oznakowanego szlaku w województwie zachodniopomorskim – ponad 160 miejscowości); 2200 znaków szlaku jakubowego (żółta muszla św. Jakuba na niebieskim tle), malowanych na drzewach, obiektach i mocowanych tabliczkach; dokonano waloryzacji obiektów sakralnych i kulturowych na trasie Pomorskiej Drogi św. Jakuba (ok. 300 obiektów); wydano przewodnik po Pomorskiej Drodze św. Jakuba w czterech wersjach językowych (wersja elektroniczna: www.re-create.pl), udostępniono aplikację na smartfony; wydrukowano paszporty pielgrzyma, mapy, ulotki i materiały promocyjne; zamontowano nośniki informacyjno-promocyjne: infokioski (m.in. w katedrze w Kamieniu Pomorskim i katedrze w Szczecinie), obeliski i tablice informacyjne; stworzono bazę obiektów noclegowych i gastronomicznych na szlaku; zrealizowano film emitowany w TVP, opracowano kurs e-learningowy i podręcznik dobrych praktyk, dotyczących Pomorskiej Drogi św. Jakuba; zorganizowano nabór i szkolenie wolontariuszy, konferencje, warsztaty i seminaria.

Zakończona realizacja projektu dotyczącego rewitalizacji Pomorskiej Drogi św. Jakuba jest istotnym przyczynkiem do rozważania potencjalnego wpływu szlaku jakubowego na rozwój obszarów województwa zachodniopomorskiego, znajdujących się w zasięgu szlaku. Szlak św. Jakuba wyznaczony jest na obszarze 32 gmin województwa zachodniopomorskiego (w tym 14 gmin wiejskich). Ze względu na sytuację społeczną i gospodarczą niektórych gmin można oczekiwać pozytywnego wpływu rewitalizacji szlaku w części zachodniopomorskiej. Spodziewane efekty mogą ujawnić się szczególnie na obszarach wiejskich, charakteryzujących się problemami rozwojowymi, które związane są z ich charakterem i specyfiką, np. obszary charakteryzujące się wysokim bezrobociem.

Pomorska Droga św. Jakuba może przyczynić się do kreowania nowych miejsc pracy, dzięki rozwojowi przedsiębiorczości mieszkańców gmin, przez które przebiega w części województwa zachodniopomorskiego. Działalność może obejmować dobra i usługi, które są przedmiotem zapotrzebowania pielgrzymów. Jednym z działań jest poszerzenie oferty usług noclegowych dla pielgrzymów.

Na uwagę zasługuje fakt zwiększenia liczby miejsc noclegowych, powstających przy parafiach (jest to oferta dość popularna na szlaku św. Jakuba w Niemczech). Miejsca noclegowe mogą być tworzone w gospodarstwach agroturystycznych lub kwaterach prywatnych w małych miasteczkach. Możliwość uzyskania dodatkowych dochodów (nawet niewielkich) jest istotna dla mieszkańców gmin o wysokim poziomie bezrobocia. Wzdłuż szlaku brakuje obiektów typu albergue, obecnych na Camino w Hiszpanii. Sieć takich schronisk mogłaby powstać dzięki inicjatywie gmin lub organizacji pozarządowych. Do tego celu nadają się obiekty dotychczas niewykorzystane (np. gmina Lubań, na Dolnym Śląsku, utworzyła schronisko dla pielgrzymów na bazie świetlicy wiejskiej).

Ważne są również usługi dla pielgrzymów, związane z naprawą obuwia, sprzętu lub rowerów, co może wpłynąć na wzrost dochodów mieszkańców lub powstanie małych firm. Małe punkty usługowe lub obiekty noclegowe mogłyby się również podjąć funkcji promocyjnej (udostępnianie map, przewodników, sieci Wi-Fi).

Obsługa obiektów na trasie Pomorskiej Drogi św. Jakuba to także miejsca pracy, które mogą być utworzone w celu dozoru i konserwacji obiektów sakralnych i kulturowych, znajdujących się na oznakowanym szlaku. Istniejąca oferta usług świadczonych przez kwalifikowanych przewodników, może być poszerzona o usługi wykonywane przez osoby przeszkolone specjalnie dla obsługi grup pielgrzymów.

Nowe miejsca pracy i firmy mogą powstawać w związku z produkcją regionalnych pamiątek i upominków związanych z Pomorską Drogą św. Jakuba i regionem zachodniopomorskim. W każdym regionie Europy, przez który przebiega Droga św. Jakuba, pielgrzym ma możliwość nabycia regionalnych pamiątek, których wzory są oparte na dziedzictwie historycznym i kulturowym regionu.

Baza gastronomiczna, istniejąca wzdłuż Pomorskiej Drogi św. Jakuba w zachodniopomorskim, jest zróżnicowana. Dostosowanie jej do potrzeb pielgrzymów daje możliwość wykorzystania zachodniopomorskiego dziedzictwa kulinarnego i jest cenną okazją do promocji regionu. Produkty i półprodukty mogą być dostarczane i sprzedawane przez gospodarstwa rolne, ale również przez aktywne organizacje społeczne działające na wsi, np. koła gospodyń wiejskich.

Działania podjęte w zakresie budowy infrastruktury Pomorskiej Drogi św. Jakuba doprowadziły do wytyczenia i oznakowania szlaku. W dalszym utrzymaniu infrastruktury szlaku niezbędne są prace konserwacyjne i porządkowe, a także prace, których celem będzie utrzymanie oznakowania szlaku w dobrym stanie. Na terenie gmin i miejscowości, przez które przebiega szlak w województwie zachodniopomorskim, kontynuowane są prace poprawiające estetykę miejscowości, obiektów i posesji. Jest to dodatkowy pozytywny efekt funkcjonowania Drogi św. Jakuba w regionie.

Możliwości zaangażowania lokalnych społeczności w rozwój Pomorskiej Drogi św. Jakuba dają również wydarzenia, których celem jest utrwalenie w świadomości mieszkańców Drogi i kultu św. Jakuba. Jarmarki, festyny, odpusty to wydarzenia, które mogą służyć promocji szlaku. Możliwość sezonowego zatrudnienia przy organizacji takich wydarzeń jest również istotna w rejonach wysokiego bezrobocia.

Ważną rolę odgrywa pobudzenie inicjatyw społeczności lokalnych pod wpływem dostrzeżenia roli, jaką Pomorska Droga św. Jakuba może spełniać w ich regionie i jednoczenie wokół wspólnego celu, jakim jest rozwój szlaku pielgrzymiego o historycznym charakterze oraz poczucie dumy z położenia miejscowości na szlaku.

Niezwykle istotny jest rozwój sfery duchowej i jej wzbogacenie o walory wynikające z udziału w europejskiej wspólnocie kulturowej. Dla wspólnot parafialnych istotne jest zacieśnienie więzi i wspólne działania. Liczy się także współpraca w skali lokalnej. Aspekt ekumeniczny jest spełniony poprzez włączenie w proces rozwoju Drogi św. Jakuba w zachodniopomorskim kościołów różnych obrządków i nawiązanie współpracy między nimi.

Dla dalszego rozwoju Drogi św. Jakuba w Zachodniopomorskim istotne jest utrzymywanie pozytywnych relacji między samorządami a Kościołem i pobudzanie dobrze ukierunkowanej aktywności mieszkańców we wspólnotach parafialnych i świeckich.

Wędrując Drogą św. Jakuba, samotnie lub w małej grupie, pokonujemy drogę, którą pielgrzymi przemierzali już w średniowieczu. Pogrążeni w modlitwie, pełni refleksji, odczuwamy również jedność duchową z tymi, którzy pielgrzymują po drogach jakubowych całej Europy.

Zwiedzając i poznając dziedzictwo historyczne regionu, uczestniczymy w przeżyciu duchowym, które pozwala na głębszą refleksję, co jest tak ważne w obecnych trudnych czasach. Wędrujmy Zachodniopomorską Drogą św. Jakuba – Buen Camino!

Tagi:
Santiago de Compostela

Reklama

Kraków: odsłonięto znacznik Drogi św. Jakuba

2019-10-29 19:37

md / Kraków (KAI)

Granitowy obelisk, dar rządu hiszpańskiego regionu Galicja, którego stolicą jest Santiago de Compostela, stanął przy głównym wejściu do bazyliki ojców franciszkanów, naprzeciwko okna papieskiego na Franciszkańskiej 3. To pierwszy taki znacznik w Polsce.

Archiwum Marty Kilarskiej

W odsłonięciu symbolu szlaku św. Jakuba udział wzięli m.in. prezydent Krakowa Jacek Majchrowski, bp Damian Muskus OFM, ambasador Hiszpanii w Polsce Javier Sanabria Valderrama i członkowie Bractwa św. Jakuba.

- Daru z takim przesłaniem nie otrzymałem nigdy. To znacznik, który pozwala mówić o połączeniu całej Europy. Można łączyć państwa i narody, niezależnie od języka, wyznania i wszystkich innych różnic – mówił przed odsłonięciem symbolicznego pomnika prezydent Jacek Majchrowski.

Jak podkreślał ambasador Hiszpanii w Polsce, kamień ten ma duchowo połączyć Kraków i Santiago de Compostela, „dwa miasta, które dla pielgrzymów są jak latarnie wskazujące drogę”.

Przypomniał, że św. Jan Paweł II dwukrotnie pielgrzymował do grobu św. Jakuba, wzywając Europę, by odbudowała swoją duchową jedność z poszanowaniem swojej różnorodności. - Tamte słowa skierowane były do Europy podzielonej, ale dziś znów rozbrzmiewają w naszej Europie zdezorientowanej, nieufnej, zlęknionej i osaczonej przez ksenofobiczne i obrazoburcze partykularyzmy – mówił hiszpański dyplomata.

Przywołał słowa, które Jan Paweł II skierował do młodych w Madrycie w 2003 roku, kiedy mówił: „Trzymajcie się z dala od rasizmu i nietolerancji. Dawajcie własnym życiem świadectwo, że idei się nie narzuca, tylko się je głosi”.

Tradycja pielgrzymek Drogą św. Jakuba ma już blisko tysiąc lat. Od czasu odkrycia grobu apostoła pielgrzymi ze wszystkich zakątków świata przemierzają rozmaite szlaki, aby dotrzeć do Santiago de Compostela.

Pielgrzymki te przez wieki sprzyjały nie tylko rozwojowi handlu, ale także poznawaniu różnych kultur i języków. W istotny sposób przyczyniały się jednak również do szerzenia łączących pielgrzymów uniwersalnych wartości, takich jak solidarność i tolerancja. Właśnie dlatego 25 lat temu Droga św. Jakuba została włączona do kulturowego dziedzictwa ludzkości UNESCO.

Dzisiaj Droga Jakubowa cieszy się niesłabnącą popularnością i przyciąga do Hiszpanii tysiące pielgrzymów i turystów z całego świata. Tylko w 2018 r. Santiago de Compostela odwiedzili pielgrzymi ze 180 krajów, z pięciu kontynentów. Podróżujący w Europie wybierają jedną z dziesięciu oficjalnych dróg, które prowadzą do katedry w Santiago de Compostela poprzez 28 różnych krajów Europy. Jedna z najbardziej znanych tras, tzw. droga francuska, liczy blisko 800 kilometrów.

Wśród najbardziej charakterystycznych symboli pielgrzymki, obok muszli św. Jakuba, znajdziemy granitowe znaczniki wskazujące drogę wędrowcom i informujące ich o odległości od Santiago de Compostela. Taki znacznik – dar rządu hiszpańskiego regionu Galicja, którego stolicą jest Santiago de Compostela – stanął w Krakowie. Obelisk ma te same proporcje, co inne słupy umieszczone wzdłuż Drogi. Na froncie zamieszczono symbole św. Jakuba oraz odległość do Santiago de Compostela. Boczne ściany zostały ozdobione mapą Europy, z Galicją zaznaczoną w brązie. Na każdym bloku widnieje żółta strzałka oraz muszla św. Jakuba.

Posadowienie obelisku w Krakowie zbiega się z obchodami stulecia przywrócenia stosunków dyplomatycznych pomiędzy Hiszpanią a Polską. Pojawienie się tego symbolu w Krakowie ma przypominać o wartościach kulturalnych i religijnych bliskich obu krajom.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Wybuch gazu w domu jednorodzinnym w Szczyrku

2019-12-05 06:23

wpolityce.pl

Dotychczas odnaleziono ciała 8 osób. Przed godz. 2 w nocy ratownicy spod gruzów domu w Szczyrku wyciągnęli dwa ciała, kobiety i dziecka. O godz. 4.30 znaleziono kolejne dwa ciała. Nawet osiem osób, w tym dzieci, mogło przebywać w budynku, który zawalił się w Szczyrku w wyniku wybuchu gazu - poinformowała rzecznik bielskiej straży pożarnej Patrycja Pokrzywa.

TVP Info

"Proszę o modlitwę w intencji osób, które zginęły wskutek wybuchu gazu w Szczyrku, oraz w intencji ich rodzin i bliskich. Wyrazem solidarności niech będzie nasze duchowe wsparcie" - zaapelował przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki.



Informacje o liczbie mieszkańców mamy od osoby, która mieszkała w zawalonym budynku. W chwili wybuchu była w pracy — powiedziała Pokrzywa.

Na miejscu pracuje prawie 100 strażaków; szukamy ośmiu osób, oczywiście żywych — mówił śląski komendant wojewódzki PSP nadbryg. Jacek Kleszczewski

Rzecznik dodała, że budynek jest całkiem zawalony. Gdzieniegdzie są zarzewia ognia. Trwa dogaszanie i odgruzowywanie. Dojechała już grupa poszukiwawcza z Jastrzębia-Zdroju z psami ratowniczymi — poinformowała.

Do wybuchu doszło przed godziną 19. Na miejscu w akcji ratunkowej uczestniczy 12 zastępów strażaków.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Duka: to Jan Paweł II położył kres fałszywej tolerancji

2019-12-05 18:22

Krzysztof Bronk /vaticannews / Praga (KAI)

Jedną z przyczyn skandali seksualnych w Kościele jest osłabienie prawa kanonicznego, które w przeszłości funkcjonowało bardziej precyzyjnie i bezwzględnie – uważa kard. Dominik Duka, prymas Czech. Podkreśla on, że w przeszłości biskup nie miał trudności z rozwiązywaniem takich problemów. Kiedy na przykład okazywało się, że ktoś jest homoseksualistą – mówi kard. Duka - to natychmiast trzeba go było wydalić. Potem jednak w czasach rewolucji seksualnej i soboru wszystko to stało się bardziej dyskusyjne. Twierdzono, że nie można karać człowieka za to, na co nie ma wpływu. Było większe otwarcie, pozostawała tylko spowiedź i nikt sobie z tym nie radził – wspomina 77-letni kard. Duka. Podkreśla on, że przełom wprowadził dopiero Jan Paweł II, który w pewnym momencie jasno powiedział „dość”, położył kres tej fałszywej tolerancji i wskazał na potrzebę współpracy z policją i sądownictwem.

Vatican News / ANSA
kard. Dominik Duka, prymas Czech

Skandale seksualne to jeden z tematów obszernej rozmowy pomiędzy kard. Duką i czołowym czeskim reżyserem filmowym Jiřím Strachem, opublikowanej w miesięczniu Xantypa. Arcybiskup Pragi przypomina, że jeśli chodzi o wykorzystywanie nieletnich, to w czeskim Kościele wciąż są to przypadki marginalne. Od 1990 r. tylko w dziesięciu sprawach zapadły wyroki. Jiří Strach pyta się również o uwidaczniające się coraz bardziej rozbicie czeskiego Kościoła. Kluczową rolę odgrywa tu postać praskiego kapłana Tomáša Halíka, który publicznie krytykuje kard. Dukę i skupia wokół własnej osoby jego przeciwników. „Gdyby ktoś na planie filmowym przez cały czas mówił mi, że wszystko, co robię jest złe i nieustannie rzucał mi kłody pod nogi, to moim świętym prawem reżysera byłoby go wyrzucić. Czy arcybiskup Pragi nie może tego zrobić?” – pyta czeski reżyser. „Nie mogę sobie na to pozwolić i nawet nie chcę – odpowiada kard. Duka. Jeśli łączy cię z kimś kawał wspólnego życia, dużo z nim przeżyjesz, współpracujesz, to potem nie jest tak łatwo powiedzieć: zejdź mi z oczu!”.

Zdaniem arcybiskupa Pragi dzielenie Kościoła na dwa obozy świadczy o nieumiejętności prowadzenia dialogu, o brakach w postawie demokratycznej. Problemem dzisiejszego społeczeństwa jest straszna nienawiść. Jeśli ktoś mi nie pasuje, to wszystko będę robił przeciwko niemu. Jeśli nie wybraliście mojego kandydata, to nie będę z wami współpracował. Pod tym względem, zauważa kard. Duka, doszło do strasznego upolitycznienia życia społecznego, kulturalnego i religijnego.

Arcybiskup Pragi odniósł się również do stawianego mu często zarzutu, że za bardzo przyjaźni się czeskimi prezydentami. Przyznał, że z Milošem Zemanem zna się od dawna, wie dużo o jego życiu osobistym i problemach. „Skłamałbym, gdybym powiedział, że nie utrzymujemy przyjacielskich relacji, choć niekiedy się nie zgadzamy” – powiedział Prymas Czech. Z Václavem Klausem odbył wiele dyskusji, również na tematy religijne. „Wzajemnie się szanujemy i w wielu sprawach się rozumiemy” – potwierdza kard. Duka. Sięgając natomiast do przyjaźni z Václavem Havlem, przypomina, że zawiązała się ona w komunistycznym więzieniu. Przywołuje też swe ostatnie spotkanie z byłym prezydentem, kiedy to w słowach na pożegnanie, Havel, który przez całe życie deklarował się jako agnostyk, przyznał się jednak do wiary w Boga. „Jaroslavie – mówił Vaclav Havel, zwracając się do kard. Duki, jego cywilnym, więziennym, a nie zakonnym imieniem – przecież to wiemy, On istnieje!”

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem