MARTA JACUKIEWICZ: – Jakie były początki Szkoły dla Dzieci Niewidomych w Rabce-Zdroju?

S. IRMINA LANDOWSKA: – U stóp Gorców, na Podhalu, w malowniczej scenerii, znajduje się Rabka-Zdrój. Nad miastem, od północnej strony, na stokach góry Bani mieści się szkoła dla dzieci niewidomych z niepełnosprawnością sprzężoną. Jest jedną z nielicznych szkół o tym profilu w Polsce. Organem prowadzącym jest Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Laskach k. Warszawy.
Szkoła rozpoczęła działalność już przed wojną, z inicjatywy trzech rodzonych sióstr: Krystyny, Zofii i Ireny Szczuka, które w 1935 r. utworzyły sanatoryjne Gimnazjum im. św. Tereski – dla dziewcząt. Była to pierwsza szkoła sanatoryjna (gdzie leczenie łączono z nauką) w Polsce, prowadzona przez osoby świeckie, wychowująca w duchu katolickim. Na rozwój i kształt duchowy wpłynął sł. Boży ks. Władysław Korniłowicz. W 1959 r. Zofia Szczuka przekazała przez kard. Stefana Wyszyńskiego gmach szkoły wraz z posesją Laskom. W 1995 r. – po kapitalnym remoncie – działalność rozpoczęła Szkoła Podstawowa Specjalna dla Dzieci Niewidomych im św. Tereski jako filia Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Laskach. Poświęcenia nowej szkoły dokonał kard. Franciszek Macharski.

– Kiedy mówimy o Waszym ośrodku, nie ograniczamy się tylko do szkoły podstawowej...

– Na prośby rodziców i w odpowiedzi na potrzeby społeczne, w 2011 r. powołano gimnazjum specjalne. Trzy lata później, wraz z rozpoczynającym się rokiem szkolnym, nasz ośrodek został wpisany do ewidencji szkół i placówek niepublicznych powiatu nowotarskiego pod nazwą Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących im. św. Tereski. W tym roku szkolnym 2015/16 zaczęła funkcjonować nowa szkoła przysposabiająca do pracy.

– Jaka jest rola nowo utworzonej szkoły?

– Kształcenie obejmuje zajęcia edukacyjne i rewalidacyjne oraz przysposobienie do pracy. Uczniowie zdobywają umiejętności w zakresie gospodarstwa domowego, zajęć kulinarnych, rękodzieła, prac ogrodniczych oraz biurowych.

– Ile dzieci jest pod opieką ośrodka?

– Uczy się w nim blisko czterdzieścioro dzieci z niepełnosprawnością sprzężoną, w trzech szkołach: podstawowej specjalnej, gimnazjum i w szkole przysposabiającej do pracy. W dwudziestoleciu naszej placówki z edukacji skorzystało blisko 100 uczniów, mamy 95 absolwentów. W ramach ośrodka w naszym domu św. Tereski funkcjonuje internat dla wychowanków z dysfunkcją wzroku, a także wczesne wspomaganie rozwoju dziecka niewidomego i słabowidzącego – obejmujące terapią wczesnej interwencji dzieci do 6 roku życia.

– Jakie są najważniejsze cele placówki?

– Ośrodek zapewnia wychowankom optymalne warunki, umożliwiające im wszechstronny rozwój. Celem naszej działalności jest edukacja, wychowanie integralne oraz rewalidacja dzieci i młodzieży z dysfunkcją wzroku z niepełnosprawnością sprzężoną – ukierunkowana na przygotowanie do samodzielnego funkcjonowania w życiu na miarę indywidualnych możliwości każdego ucznia. Wychowankowie w poszczególnych szkołach zdobywają wiedzę zgodnie z wymogami podstawy programowej dla uczniów tego typu szkół, z uwzględnieniem indywidualnych możliwości psychofizycznych. Są objęci fachową i specjalistyczną pomocą w zakresie zajęć rewalidacyjno-edukacyjnych, takich jak: orientacja przestrzenna, rehabilitacja wzroku, logopedia, rehabilitacja ruchowa, masaż, muzykoterapia. Ośrodek zapewnia także opiekę duszpasterską, pomoc psychologiczną i opiekę medyczną.

– A co z aktywnością fizyczną? Wiemy, że dzieci z Lasek uczestniczą w różnych wydarzeniach, np. rajdach rowerowych...

– Wychowankowie Ośrodka w Rabce swoją aktywność fizyczną rozwijają praktycznie codziennie… Korzystamy ze świeżego rabczańskiego powietrza: wychodzimy na spacery do Parku Zdrojowego, by tam skorzystać z tężni solankowej, urządzeń rekreacyjnych, placu zabaw i ścieżki zdrowia czy urządzeń fitness. Zdobywamy pobliskie góry – Banię, Grzebień, Górę Królewską – Polczakówkę. Wychodzimy w góry na rajdy piesze. Nasi wychowankowie wyjeżdżają na wycieczki dydaktyczne i krajoznawcze, np. do Zakopanego, Krakowa. Żywo uczestniczą w różnych uroczystościach w środowisku lokalnym, w wyjazdach o charakterze kulturalnym.

– Co wyróżnia Wasz ośrodek?

– W naszym domu wychowankowie wzrastają w wartościach, uczą się akceptacji własnej niepełnosprawności, rozwijają kompetencje społeczne, kształcą umiejętności pozwalające im w przyszłości funkcjonować w środowisku rodzinnym i społeczności lokalnej. Dbamy o bezpieczeństwo wszystkich wychowanków, staramy się tworzyć serdeczną i życzliwą atmosferę opartą na kulturze osobistej, wzajemnym szacunku, akceptacji i współpracy.