Badania trwają nadal
Francesca Stasolla jest profesorem archeologii chrześcijańskiej i średniowiecznej. Kieruje Katedrą Nauk Starożytnych Uniwersytetu La Sapienza w Rzymie. Zaprezentowana książka pt. „Projekt Hagia Polis. Wykopaliska przy Grobie Świętym w Jerozolimie” otwiera serię publikacji o wynikach odkryć i badań ponad 40 naukowców.
Poszanowanie różnych liturgii
Prof. Stasolla wyjaśnia, że projekt archeologiczny jest częścią szerszego projektu, zleconego przez trzy główne wspólnoty Grobu Pańskiego: Prawosławny Patriarchat Jerozolimy, Kustodię Ziemi Świętej i Ormiański Patriarchat Jerozolimy. „Poszanowanie wszystkich liturgii – podkreśla archeolog – było kamieniem węgielnym tych badań”. Warunek ten był możliwy dzięki „głębokiemu dzieleniu się” ze społecznościami zamieszkującymi Grobowiec Pański oraz wzajemnemu poszukiwaniu zrozumienia tak wyjątkowej rzeczywistości.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
Złożona rzeczywistość
Reklama
Wykopaliska rozpoczęły się w maju 2022 roku, a zakończyły w październiku 2025 roku. Przez te lata zespół mieszkał i pracował w Jerozolimie niemal nieprzerwanie i nadal jest obecny w mieście, aby badać materiały i dokumentację w bibliotekach i archiwach. Prof. Stasolla wspomina, że grupa opuściła Jerozolimę miesiąc po ataku Hamasu na Izrael z 7 października 2023 roku. Mówi, że dla badaczy, a zwłaszcza tych młodszych, życie w mieście w ostatnich latach oznaczało konfrontację ze „złożoną rzeczywistością”, nie tylko na poziomie zawodowym, ale także „osobistym i ludzkim”.
Co przede wszystkim ujawniły te lata wykopalisk?
Prof. Stasolla wskazuje na świadomość, która stopniowo rozwijała się dzięki badaniom: możliwość zobaczenia i zrekonstruowania długiego fragmentu historii Jerozolimy, od epoki żelaza do czasów współczesnych. „To właśnie ta czasowa głębia nadaje nowe miejsce Grobowi Pańskiemu w historii miasta” – zauważa archeolog.
Jerozolima i Grób Pański – nierozerwalna historia
Nie możemy myśleć o Jerozolimie bez długiej historii Grobu Pańskiego, ale nie możemy nawet myśleć o Grobie Pańskim jako o czymś innym niż wplecionym w historię Jerozolimy, ta nierozerwalna relacja jest jednym z najważniejszych i najbardziej fascynujących aspektów całego doświadczenia badawczego
– mówi archeolog.
Historia do odtworzenia
Z wymiarem naukowym wiąże się jednak odpowiedzialność, która, jak mówi Stasolla, dotyczy samego sensu pracy archeologa. „Jako archeolodzy rekonstruujemy historię poprzez dowody materialne, ale zawsze mamy świadomość, że jest to historia zbiorowa i jako taka musi zostać przywrócona”. Podkreśla, że ta rekonstrukcja musi przybierać wiele form, od publikacji naukowej po popularyzację.
Owoc współpracy
Pierwszy tom jest wstępnym podsumowaniem wspólnego wysiłku.
Miałam zaszczyt i ciężar kierowania tymi wykopaliskami archeologicznymi, ale oczywiście reprezentuję bardzo liczny zespół archeologów, a także naukowców z innych dziedzin
– mówi badaczka. Podkreśla, że ta różnorodność umiejętności i doświadczeń odzwierciedla złożoność Grobu Pańskiego: miejsca, w którym badania archeologiczne stykają się z tysiącletnią historią, różnorodnymi społecznościami i żywą pamięcią chrześcijańską.
