Reklama

Święta kulturalne

2016-12-20 10:11

Katarzyna Woynarowska
Niedziela Ogólnopolska 52/2016, str. 58-59

SylaK/Fotolia.com

Święta nie są od siedzenia przed telewizorem i czytania książek. Wiemy o tym, bo sami na naszych łamach przekonujemy, że Boże Narodzenie, uroczystość o dużej religijnej randze, spędzane winno być w gronie najbliższych na życzliwym byciu razem. Co z tego, skoro i tak większość z nas zasiądzie na kanapach przed telewizorem, a część ukryje się gdzieś w kąciku z książką. Chodzi więc o to, żeby nie była to wyłącznie lekka, łatwa i bezsmakowa papka, zapychacz czasu, ale rzeczy, które sprawią, że drgnie w nas czuła struna.

Opowieść, której nigdy dość

Historia Bożego Narodzenia inspiruje artystów od wieków, nie dziwi więc, że wzięli ją na warsztat również filmowcy. Pierwszy film o Bożym Narodzeniu powstał na początku XX wieku, a premiera najnowszego odbędzie się na początku stycznia 2017 r. Najświeższa produkcja, tym razem kanadyjska, oparta jest na przekazie biblijnym i nosi tytuł „Józef i Maryja”. W roli Józefa zobaczymy gwiazdę serialu „Herkules” Kevina Sorbo. Film zapowiada się ciekawie, bo opowiada znaną historię w nieco innej perspektywie. Oto spotykamy pobożnego rabina Eliasza, który opiekuje się rodziną zmarłego przyjaciela.Bardzo poważnie traktuje swoje zobowiązanie, więc gdy podczas rzezi niewiniątek zamordowane zostają także dzieci przyjaciela, Eliasz poprzysięga krwawą zemstę. Nienawiść przemienia go w karykaturę samego siebie. Ale, na szczęście, spotyka młodą rodzinę – Maryję, Józefa i małego Jezusa. I zaczyna się przemiana Eliasza. W finałowej scenie, gdy staje przed wyborem, czy wyrównać rachunki i się zemścić, czy okazać miłosierdzie i przebaczyć, już się nie waha. W filmie, co ważne, pięknie pokazano codzienne życie Świętej Rodziny i wzajemne relacje pełne ciepła i miłości. A jako że akcja filmu ulokowana jest w czasach dzieciństwa Jezusa, tym ciekawiej się to ogląda. Tak przynajmniej zapewniają nas recenzenci.

Święta noc

Nim więc wybierzemy się do kina, warto poszukać w przedświątecznych programach telewizyjnych, a czasem także w Internecie, filmów, których scenariusze oparto na Ewangelii. Mamy nadzieję, że któraś ze stacji TV pokaże nakręcony z rozmachem film „Narodzenie” (2006). Obraz nie jest po hollywoodzku cukierkowy, to dość realistyczne dzieło, świetnie zagrane i wyreżyserowane, z imponującymi zdjęciami.

Reklama

Godny uwagi jest też miniserial „Boże Narodzenie” z 2010 r. , który opowiada historię między Zwiastowaniem a narodzeniem Jezusa Chrystusa. Przenosimy się więc do starożytnej Judei, gdzie młodziutka Maryja – w tej roli kanadyjska aktorka Tatiana Maslany – dowiaduje się, że ma zostać żoną cieśli Józefa – w tej roli znany angielski aktor Andrew Buchan. Wydaje się, że wszystko przebiega normalnie, do chwili, gdy dziewczynę odwiedza anioł. I tu zdarzenia nabierają metafizycznego klimatu. Widzimy, jak reagują ludzie na cudowne zdarzenia, które dzieją się wokół nich. Pasterza spod Betlejem nawiedzają np. dziwne sny, zaś uczeni obserwują na nocnym niebie nieznane zjawiska. Tymczasem w maleńkim Nazarecie rodzina Maryi zachodzi w głowę, jak uchronić się przed hańbą, a młodziutką ciężarną – przed niechybną śmiercią. I choć znamy odpowiedzi na te pytania, film ogląda się z emocją i zainteresowaniem.

Nie wprost, ale mądrze

Są i takie filmy, które choć nie opowiadają historii Bożego Narodzenia, niosą przesłanie świąt, skłaniają do refleksji, postanowień o poprawie swoich relacji z bliźnimi, przemiany duchowej – i to nie tylko przy wigilijnym stole.

„Czekając na cud”, film z 2004 r., jest właśnie takim dziełem. Oto kilku przeciętnych mieszkańców Manhattanu i ich zmaganie się z codziennością. Są tak jak my zabiegani, zamartwiają się brakiem pieniędzy, kłócą i ranią, a potem nie wiedzą, jak się pogodzić. A to wszystko w oprawie Nowego Jorku w świątecznej scenerii. Dzięki rozmaitym zdarzeniom odkrywają, każdy na swój sposób, znaczenie świąt Bożego Narodzenia. Może brzmi to banalnie, ale wyreżyserowane i zagrane jest po mistrzowsku. Nie dziwi, skoro za kamerą stanął Chazz Palminteri, a w rolach zabieganych nowojorczyków wystąpiły takie gwiazdy, jak Susan Sarandon, Robin Williams, Penelope Cruz czy Paul Walker. Scena, w której Charlie przekonuje Rose (i nas przy okazji), że nikt nie jest sam w czasie Bożego Narodzenia, długo pozostaje w pamięci.

Z kolei film „Boże Narodzenie” (2005), nominowany w 2006 r. do Oscara, to historia oparta na faktach. Jest zima 1914 r. Pierwsza wojna, nazwana potem światową. Żołnierze trzech armii – Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii siedzą naprzeciwko siebie w lodowatych okopach. Nadchodzi Wigilia i wrogowie postanawiają na ten święty czas zawiesić broń, a nawet złożyć sobie życzenia. A wszystko to za sprawą kolędy śpiewanej przez ściągniętą na front śpiewaczkę (w tej roli zjawiskowa Diane Kruger). Scena, gdy nad okopami płynie kolęda „Cicha noc”, a żołnierze wrogich armii wychodzą z okopów i razem uczestniczą we Mszy św., potem dzielą się jedzeniem, a na koniec organizują sobie mecz piłkarski, chwyta mocno za serce.

I na koniec filmowego miniprzeglądu – bodaj najczęściej ekranizowana historia: „Opowieść wigilijna” na podstawie książki Charlesa Dickensa. Przy okazji przypomnijmy, że oryginalny tytuł brzmi „A Christmas Carol”, czyli „Kolęda”. Pierwszy raz dzieło przeniesiono na ekran w 1908 r., a ostatni – w 2009 r. Film z początków XX wieku jest niemy, czarno-biały i zagrany z irytującą współczesnych teatralną manierą. Ten najnowszy natomiast zachwyca już samym pomysłem – prawdziwi aktorzy zostali bowiem zaanimowani, podobnie jak cała scenografia wokół nich. Film jest więc utrzymany w konwencji bajki, choć opowiada całkiem poważną i pouczającą historię skąpego i bezwzględnego Ebenezera Scrooge’a, który kocha tylko pieniądze, nienawidzi Bożego Narodzenia i pogardza wszelkimi uczuciami, zwłaszcza miłością i miłosierdziem wobec bliźnich. Głęboka przemiana skąpca dokonuje się w ciągu jednej wigilijnej nocy, gdy odwiedzają go duchy przeszłego, obecnego i przyszłego Bożego Narodzenia.

Miłośnikom klimatycznych zdjęć i nastroju jak ze starej bajki polecamy jednak wersję nieco starszą, bo z 1984 r. To, zdaniem wielu, najlepsza „Opowieść wigilijna”. Zdjęcia kręcono w Anglii w oryginalnych plenerach, z brytyjskimi aktorami – z rewelacyjnym Georgem C. Scottem w roli głównej. Film ma niepowtarzalny klimat!

Zaproszenie do świata wyobraźni

Z książkami jest większy kłopot, bo dobrej literatury jest po prostu więcej niż dobrych filmów. I prawie każdy czytający ma swoją listę bestsellerów, których lektura kojarzyć będzie się z Bożym Narodzeniem. Proponujemy więc dzieła może mniej znane, ale do których, naszym zdaniem, z równą przyjemnością można zajrzeć w świąteczny czas.

Klimat Bożego Narodzenia przyprawiony nieco egzotycznie odnajdziemy w książce „Tajemnica Bożego Narodzenia” norweskiego pisarza Josteina Gaardera. Początek tej historii ma miejsce w starej księgarni, gdzie bohaterowie znajdują zakurzony, ręcznie napisany kalendarz adwentowy. Nie wiadomo, kiedy powstał i kto go stworzył. Tak zaczyna się niezwykła wędrówka aż do Ziemi Świętej, do samego miasta Betlejem i do dnia narodzin Jezusa Chrystusa.

Gaarder ma niezwykłą umiejętność pisania tak, że jego książki czyta się z zapartym tchem, zarówno młody, jak i dorosły. A to daje szansę na międzypokoleniowy dialog okołoświąteczny.

Dorosłym czytelnikom, i to jako lekturę na całą zimę, polecamy zbiór „Opowiadania bożonarodzeniowe” (2012). Lista nazwisk ich autorów może przyprawić o zawrót głowy: Aleksander Afanasjew, Hans Christian Andersen, bracia Grimm, Jack London, Aleksander Puszkin, Michaił Bułhakow, Lew Tołstoj, Vladimir Hulpach, Alphonse Daudet czy Adalbert Stifter. To opowiadania przede wszystkim o Bożym Narodzeniu, ale i o ludziach różnych kultur, nacji i duchowości. A wszystko to w aurze śniegu, zamieci i nieustającego ludzkiego poszukiwania miłości, prawdy i dobra.

Skąd my to znamy

W polskiej literaturze bodaj najbardziej znany jest opis świąt Bożego Narodzenia z „Chłopów” Władysława Reymonta. Warto powrócić do tej lektury, choćby do tego zimowego jej epizodu, by uświadomić sobie, jak niewiele zmieniło się w naszej obyczajowości od Reymontowskich czasów. Na XIX-wiecznej wsi tuż przed świętami robiono w domach generalne porządki, a kolędnicy roznosili opłatki. Tak samo wyczekiwano pierwszej gwiazdki na niebie, a na stole w świętą noc stawiano najprzedniejsze jadło. Był to jadłospis trudny dla nas do przyjęcia, ale jego echo przynajmniej w części pobrzmiewa i dziś – buraczany kwas gotowany na grzybach z całymi ziemniakami, śledzie obtaczane w mące i smażone w oleju konopnym, pszenne kluski z makiem, kapusta z grzybami suto polana olejem... Wreszcie, gdy zbliżała się północ, wszyscy szli ciemną nocą na Pasterkę. Zupełnie tak jak w Boże Narodzenie 2016 r.

Reklama

Powodem opóźnienia beatyfikacji abp. Sheena jest prośba biskupa Salvatore Matano

2019-12-06 07:19

abpsheen.pl

Przedstawiciel diecezji Peoria, ks. prałat James Kruse, który jest zaangażowany w proces beatyfikacyjny Fultona Sheena, postanowił zabrać głos w sprawie odwołania zaplanowanej na 21 grudnia br. uroczystości. Okazuje się, że powodem opóźnienia beatyfikacji arcybiskupa Sheena jest prośba biskupa Salvatore Matano z diecezji Rochester (którą Fulton Sheen kierował w latach 1966 – 1969).

pl.wikipedia.org
Abp Fulton Sheen

Po ogłoszeniu daty beatyfikacji Fultona Sheena, biskup Matano zwrócił się do Watykanu z ostrzeżeniem, że nazwisko Sheena może znajdować się wśród ponad 70 spraw o molestowanie dzieci, które prowadzone są przeciwko diecezji Rochester.

Konkretnie chodzi o byłego księdza Geralda Guli, który służył w Rochester na początku lat sześćdziesiątych XX wieku. Zanim Fulton Sheen przybył do Rochester, ks. Guli został oskarżony o molestowanie seksualne i przeniesiony do parafii w stanie Zachodnia Wirginia.

W 1967 r., gdy biskup Sheen kierował diecezją Rochester, ks. Guli powrócił do tego miasta, by zająć się chorymi rodzicami. Poprosił też o przydzielenie do jednej z parafii, lecz Sheen odmówił. Ponadto Gerald Guli, który ma 95 lat i wciąż żyje w Rochester, rozmawiał z prałatem Kruse kilka miesięcy temu i potwierdził, że Sheen nigdy nie przydzielił go do żadnej parafii w Rochester. Jednakże w 1969 r., niedługo po tym, jak Fulton Sheen opuścił Rochester, jego następca, biskup Hogan, przydzielił księdza Guli do jednej z parafii, gdzie ów został oskarżony o ponowny przypadek molestowania seksualnego.

Zarówno Peoria, jak i Watykan bardzo dokładnie zbadały tę sprawę i oczyściły Fultona Sheena z wszelkich podejrzeń. A mimo to właśnie sprawa księdza Guli stała się pretekstem i podstawą do odwołania przez Stolicę Apostolską uroczystości beatyfikacyjnych abpa Sheena. Wniosek biskupa Matano miał być konsultowany przez kilku prominentnych arcybiskupów amerykańskich, a ostateczną decyzję podjął ksiądz kardynał Pietro Parolin, sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej.

Zalinkowany artykuł podaje dalsze przyczyny takiego obrotu sprawy. Sugeruje się w nich nienawiść Rochester wobec biskupa Sheena za decyzje podejmowane przez niego w latach, w których kierował tą diecezją. Sugeruje się ponadto, że lokalny biskup nie odważyłby się na taką interwencję bez zgody aktualnego ordynariusza archidiecezji nowojorskiej, kardynała Dolana.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prymas Polski: nawet najbardziej luksusowe dobra nie zastąpią człowieka

2019-12-06 19:20

bgk / Łubowo (KAI)

„Święty Mikołaj staje przed nami jako świadek ludzkiej dobroci i miłosierdzia. Uczy jej w świecie, który pragnąc zaspokoić wszystkie nasze potrzeby, jakby ciągle nie rozumiał, że nawet najbardziej luksusowe dobra nie zastąpią człowieka i jego serca” – mówił dziś w Łubowie Prymas Polski abp Wojciech Polak.

Episkopat.pl

Metropolita gnieźnieński przewodniczył w miejscowym, zabytkowym kościele pw. św. Mikołaja uroczystościom odpustowym ku czci patrona. Przypominając w homilii najbardziej znany obraz skromnego biskupa Miry – zapożyczony i zniekształcony przez popkulturę – podkreślił, że historyczny biskup Mikołaj „nie potrzebował reklamy dla uczynków miłości”.

„Nie tylko się z nimi nie obnosił, ale wręcz je ukrywał, by nie czynić niczego na pokaz – mówił abp Polak dodając za papieżem Franciszkiem, że choć miłosierdzie ma oczy, by widzieć, uszy, by słyszeć i ręce, by konkretnie pomagać, samo często pozostaje w ukryciu.

„Pragnie bowiem uszanować człowieka i jego godność” – podkreślił Prymas wskazując dalej, że uczynki miłosierdzia to nie tylko te mające materialny wymiar. Uczynkiem miłosierdzia jest modlitwa za żywych i umarłych. Jest nim niesienie pokoju tam, gdzie go brakuje, co w naszych czasach jest coraz pilniejszych wezwaniem. Uczynkiem miłosierdzia – i to tym najbardziej czytelnym – jest także troska o chorych i cierpiących.

„Uśmiech, trochę czułości, uścisk dłoni, to proste gesty, ale bardzo ważne dla ludzi chorych, którzy tak często czują się pozostawieni samymi sobie” – mówił za papieżem Franciszkiem abp Polak dodając, że świadkiem takiej właśnie ludzkiej dobroci i chrześcijańskiej miłości jest właśnie św. Mikołaj.

„Uczy jej w świecie, który pragnąc zaspokoić wszystkie nasze potrzeby, jakby ciągle nie rozumiał, że nawet najbardziej luksusowe rzeczy i dobra nie zastąpią samego człowieka. Nie zastąpią jego serca, jego dłoni, jego oczu. Wśród kolorowych prezentów, które rozdają dziś przydrożni mikołaje nie spotkasz bowiem prezentu z napisem człowiek. Bo człowiek może prawdziwie tylko sam siebie darować drugiemu: może dać swój czas, swoje słowo, zwykły gest ludzkiej solidarności, dobroci, uśmiechu, nawet przez łzy” – mówił na koniec Prymas Polski.

Odpustowa Msza św. w zabytkowym kościele w Łubowie była także dziękczynieniem za zakończenie remontu i renowacji tej XVII-wiecznej świątyni parafialnej – jednego z najstarszych kościołów drewnianych w Wielkopolsce. Prace rozpoczęły się w 2017 roku i zostały przeprowadzone w ramach projektu „Renowacja i konserwacja drewnianych zabytków archidiecezji gnieźnieńskiej celem stworzenia nowej oferty edukacyjno-kulturalnej”. 

Podobnie jak kościół, także parafia w Łubowie jest jedną z najstarszych w regionie. Erygowano ją już w XII wieku. Wtedy też stanęła pierwsza drewniana świątynia, spalona doszczętnie podczas wojen szwedzkich. Po odbudowie kościół (służący wspólnocie do dziś) został poświęcony przez biskupa Stanisława Dzianotta, sufragana kijowskiego, kanonika gnieźnieńskiego i przełożonego Zakonu Maltańskiego – stąd na wieży umieszczono zachowany do dziś krzyż maltański.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem