W konferencji uczestniczyły osoby zaangażowane w pracę ośrodków opieki paliatywnej i hospicyjnej w całej Polsce: pielęgniarki, lekarze, psycholodzy, fizjoterapeuci, duszpasterze i wolontariusze. Jej organizatorem było Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej.

Program siedmiu sesji plenarnych i dwóch sesji warsztatowo-wykładowych był wszechstronny, bogaty w treści duchowe, etyczne i filozoficzne, a także w informacje z zakresu medycyny i pielęgnacji, zwłaszcza leczenia bólu, opieki nad osobami z chorobami neurodegeneracyjnymi, właściwego żywienia pacjentów i in. W kilku wykładach pojawiło się ważne oraz aktualne zagadnienie perinatalnej opieki hospicyjnej. Jak stwierdziła przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego Izabela Kaptacz, słowa Jana Pawła II są teraz i będą w przyszłości „drogowskazem, aby żyć w pełni szczęścia, kochać całym sercem i dokonywać wyborów, których nie będziemy żałować, bo mamy jedną szansę, aby żyć. Umierać możemy świadomie, bez strachu, w gronie przychylnych nam osób. Hospicjum pomaga chorym przygotować się na ten czas. Okazując drugiemu człowiekowi miłość i wsparcie, budujemy siebie na nowo. Pomagając, sprawiamy, że nasze życie jest bardziej wartościowe, nie chcemy niczego powtarzać ani cofać czasu”.

Konferencję poprzedziła debata na temat współczesnych wyzwań opieki paliatywnej, zorganizowana przez Stowarzyszenie Opieki Hospicyjnej Ziemi Częstochowskiej pod patronatem i z udziałem senatora Ryszarda Majera. Jej celem było przeanalizowanie obecnych tendencji demograficznych w Polsce, a także prognoza przyszłych potrzeb w zakresie opieki paliatywnej i hospicyjnej. Ma to na celu wyjście naprzeciw tendencji starzenia się społeczeństwa oraz zapewnienie godnych warunków i właściwej opieki w ostatnim okresie życia.

Drogocenna cisza

Wśród wykładów o uniwersalnym przesłaniu był inauguracyjny wykład dr. hab. n. med. Zbigniewa Bohdana, lekarza pediatry, trenera psychoonkologii i docenta na Uniwersytecie Medycznym w Gdańsku, pt. „Zanurzeni w ciszy”. Prelegent zauważył, że ludzie współcześni coraz częściej cierpią na głód ciszy, ale paradoksalnie boją się jej, ta bojaźń wynika z lęku przed konfrontacją z tym, co jest w każdym z nas. Dr Bohdan przytoczył słowa m.in. prymasa Wyszyńskiego: „Wielkie sprawy powstają w ciszy i skupieniu. Musimy uczyć się sztuki milczenia i skupienia”; także Adama Mickiewicza: „Głośniej niżeli w rozmowach Bóg przemawia w ciszy. I kto w sercu ucichnie, zaraz Go usłyszy”; oraz Paula Claudela: „Od muzyki piękniejsza jest jedynie cisza”. Potwierdzają one prawdę, że cisza jest ważnym elementem naszego życia, a w sytuacji, kiedy towarzyszymy osobom chorym, odchodzącym i przeżywającym żałobę, może być cenniejsza niż słowa. Wykładowca przypomniał, że praca przy chorych i opieka nad nimi powinny być pełnione z miłością, bo „praca bez miłości staje się niewolnictwem”. Osoby zajmujące się chorymi muszą troszczyć się o swój wypoczynek i rozwój duchowy, bo „aby dać, trzeba mieć”. Dlatego potrzeba im „ciszy i pokoju, aby mogły nieść je dalej do chorych”.

Cenna jest każda chwila

Nowym zagadnieniem była hospicyjna opieka perinatalna. O. Filip Buczyński, teolog i doktor psychologii, założyciel i prezes Lubelskiego Hospicjum dla Dzieci im. Małego Księcia, przedstawił sytuację rodziców spodziewających się narodzin dziecka z wadą genetyczną, którzy w świetle prawa cywilnego mają możliwość dokonania aborcji, ale według prawa moralnego uznaje się takie rozwiązanie za niegodziwe. Bywa, że rodzice decydują się na aborcję w poczuciu swojej bezradności i przekonaniu, że dziecko będzie cierpiało, zanim umrze. Rodzice, którzy decydują się na urodzenie dziecka, kierują się pobudkami religijnymi, a także przeświadczeniem, że skoro przekazali dziecku takie geny, nie mają prawa go karać, odbierając mu życie. Realną odpowiedzią i pomocą są hospicja perinatalne, które oferują takim rodzicom pomoc medyczną, psychologiczną, socjalną i duszpasterską. To pomaga w ocenie sytuacji, zmniejsza poczucie osamotnienia. Trwają prace nad stworzeniem ram prawnych dla działalności tego typu hospicjów. O. Buczyński przedstawił film o historii rodziców, którzy zdecydowali się urodzić dziecko z wadą letalną i dla których 31 minut życia dziecka okazało się najcenniejszym czasem w życiu.

Nie jesteśmy sami

Jak co roku konferencja miała również wymiar modlitewny – jej uczestnicy wzięli udział w Mszach św. na Jasnej Górze i w Apelu Jasnogórskim. W dniu inauguracji konferencji Mszę św. dla uczestników odprawił ks. dr Tomasz Knop – kapelan częstochowskiego hospicjum, który przywołał ewangeliczny opis Jezusa uzdrawiającego chorych. Zauważył, że osoby posługujące w hospicjach są jakby przedłużeniem Jezusowych rąk, służą chorym swoją bliskością, intymnością, dotykiem i czułością. – Tak naprawdę leczymy sobą – podkreślił kapelan. – Dlatego przychodzimy do Jezusa, aby i nas dotknął, abyśmy mieli siłę wrócić do naszej pracy.

W sobotę 21 stycznia uczestnicy konferencji wzięli udział we Mszy św. pod przewodnictwem abp. Wacława Depo, metropolity częstochowskiego, w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej. Modlili się wspólnie z dziennikarzami, którzy w tym dniu obchodzili swoje patronalne święto. Obu grupom Metropolita Częstochowski przypomniał hasło 51. Światowego Dnia Środków Społecznego Przekazu: „Nie lękaj się, bo jestem z tobą” (Iz 43, 5). Zaapelował: „Przekazujmy nadzieję i ufność w naszych czasach” i podkreślił: – W naszych zmaganiach nie jesteśmy sami. W misji dziennikarskiej i w pracy hospicyjnej bardzo potrzebna jest świadomość, że Bóg jest z nami.