Flm 7-20<- KLIKNIJ

Lekcjonarz daje dziś rzadkość, fragment najkrótszego listu Pawła, bilecik do Filemona w sprawie zbiegłego niewolnika Onezyma. List jest arcydziełem chrześcijańskiej perswazji. Paweł mógłby rozkazać, „choć z całą swobodą mogę w Chrystusie nakładać na ciebie obowiązek”, wybiera jednak prośbę: „zamiast tego proszę cię przez wzgląd na miłość”. Starzec i więzień prosi właściciela o los niewolnika. Hierarchia świata zostaje zawieszona przez wzgląd na miłość. Gra słów przenika cały list. Onēsimos znaczy „pożyteczny”, a Paweł żartuje z powagą, że ten ongiś „nieużyteczny” (achrēstos) teraz jest „bardzo użyteczny” (euchrēstos), i słychać w tym jeszcze jedno echo, Christos. Zbiegły niewolnik stał się w więzieniu dzieckiem Pawła: „którego zrodziłem w kajdanach”. Odesłanie go jest wyrwaniem sobie serca: „jego, to jest serce moje, odsyłam”. Prośba ma jasny kierunek: „może bowiem po to oddalił się od ciebie na krótki czas, abyś go odebrał na zawsze, już nie jako niewolnika, lecz więcej niż niewolnika, jako brata umiłowanego”. Paweł nie ogłasza abolicji, pisze list prywatny w jednej sprawie. A jednak w tym liściku tkwi materiał wybuchowy, który pracował wieki: „już nie jako niewolnika, lecz jako brata”. Braterstwo w Chrystusie podminowało niewolnictwo skuteczniej niż dekrety. Instytucja, w której właściciel i niewolnik klękają przy jednym stole eucharystycznym jako bracia, nosi w sobie własny koniec. Finał listu jest czekiem: „jeżeli wyrządził ci jaką szkodę lub winien cokolwiek, policz to na mój rachunek. Ja, Paweł, piszę to moją ręką: ja uiszczę odszkodowanie”. Ego apotisō to formuła zobowiązania dłużnego, własnoręczny skrypt. Paweł czyni z siebie poręczyciela winowajcy. Trudno o czystszą imitację Chrystusa, który nasze długi policzył na swój rachunek. Wstawiennictwo, które nie chce nic kosztować wstawiającego się, jest tylko opinią. Pawłowe kosztuje podpis.

Łk 17, 20-25<- KLIKNIJ

„Zapytany przez faryzeuszów, kiedy przyjdzie królestwo Boże, odpowiedział im: Królestwo Boże nie przyjdzie w sposób dostrzegalny”. Meta paratērēseōs, z obserwowaniem, to słowo używane o śledzeniu znaków astronomicznych i o wypatrywaniu symptomów. Królestwo nie podlega obserwacji jak kometa. Kto czatuje z lunetą kalkulacji, przegapi je z definicji. „I nie powiedzą: Oto tu jest albo: Tam. Oto bowiem królestwo Boże pośród was jest”. Entos hymōn, pośród was, w waszym zasięgu. Niektórzy tłumaczą „w was”, ale do faryzeuszów Jezus raczej nie mówił o ich wnętrzu. Królestwo stoi między nimi we własnej osobie i pyta, kiedy przyjdzie. Do uczniów kieruje słowo o dniach tęsknoty: „przyjdzie czas, kiedy zapragniecie ujrzeć choćby jeden z dni Syna Człowieczego, a nie zobaczycie”. Kościół zna te dni z doświadczenia dwudziestu wieków, bo oczekiwanie ma swoje posuchy. Właśnie na nie przygotowana jest przestroga: „powiedzą wam: Oto tam lub: Oto tu. Nie chodźcie tam i nie biegnijcie za nimi”. Tęsknota jest podatna na sprzedawców adresów. Historia Kościoła i sekt jest pełna „oto tu”, od montanizmu po wszystkie wyliczone daty końca. Kryterium Jezusa rozbraja każdą z tych ofert: „bo jak błyskawica, gdy zabłyśnie, jaśnieje od jednego krańca widnokręgu aż do drugiego, tak będzie z Synem Człowieczym w dniu Jego”. Paruzja będzie oczywista jak błyskawica nad całym niebem, bez żadnych ogłoszeń. Wszystko, co wymaga wtajemniczenia i adresu, jest z definicji nie tym. „Wpierw jednak musi wiele wycierpieć i być odrzuconym przez to pokolenie”. Dei, znów konieczność planu (zob. glossę na 25 IX). Między „pośród was jest” a błyskawicą dnia ostatniego stoi krzyż. Ta kolejność jest nieusuwalna, i dla Głowy, i dla Ciała. Dzisiejszy patron, Jozafat Kuncewicz, arcybiskup połocki zabity w Witebsku (1623) za trwanie w jedności z Rzymem, przeszedł tę kolejność dosłownie. Wpierw wycierpieć i być odrzuconym. Jego relikwie spoczywają dziś w bazylice św. Piotra jako znak, że męczennicy jedności nie przegrali, tylko czekają na błyskawicę.