Jan Paweł II w kraju naznaczonym przemocą

Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Peru odbyła się w dniach 1–5 lutego 1985 r. Krajem rządził wówczas prezydent Fernando Belaúnde Terry, a od kilku lat trwała krwawa rebelia maoistowskiej organizacji terrorystycznej Świetlisty Szlak. Przemoc, szczególnie dotkliwa w regionach andyjskich, pogłębiała ubóstwo i podziały społeczne.

Jan Paweł II odwiedził m.in. Limę, Arequipę, Cuzco, Iquitos i Ayacucho, jeden z regionów najbardziej dotkniętych terroryzmem. Wzywał do porzucenia przemocy, pojednania i poszanowania ludzkiej godności. Szczególną uwagę poświęcił ubogim i rdzennej ludności Peru. W Arequipie beatyfikował dominikankę Annę od Aniołów Monteagudo, a podczas spotkania z młodzieżą w Limie wskazał na ewangeliczne błogosławieństwa jako program chrześcijańskiego życia.

Powrót w czasie kryzysu

Jan Paweł II powrócił do Peru w dniach 14–16 maja 1988 r. Kraj, rządzony już przez prezydenta Alana Garcíę, zmagał się z gwałtowną inflacją, zadłużeniem i nasilającym się kryzysem gospodarczym. Nie ustawała również przemoc ze strony Świetlistego Szlaku, a siły bezpieczeństwa oskarżano o poważne naruszenia praw człowieka.

Głównym wydarzeniem pielgrzymki było zakończenie V Kongresu Eucharystycznego i Maryjnego krajów boliwariańskich w Limie. Papież zawierzył Peru opiece Matce Bożej Ewangelizacji, apelując o solidarność, pojednanie i odbudowę więzi społecznych.

Franciszek i wołanie mieszkańców Amazonii

Trzydzieści lat później, od 18 do 21 stycznia 2018 r., Peru odwiedził Franciszek. Jego pielgrzymka przypadła na czas głębokiego kryzysu politycznego, związanego ze skandalami korupcyjnymi i kontrowersyjnym ułaskawieniem byłego prezydenta Alberta Fujimoriego przez urzędującego prezydenta Pedra Pabla Kuczynskiego.

Jednym z najważniejszych wydarzeń było spotkanie z ludnością rdzenną w Puerto Maldonado, w Amazonii. Franciszek upomniał się o prawa jej mieszkańców, zagrożonych przez nielegalne wydobycie złota, wylesianie i handel ludźmi. Spotkanie stało się ważnym etapem przygotowań do Synodu o Amazonii, który odbył się w Watykanie w 2019 r.

W Trujillo papież spotkał się z mieszkańcami regionu dotkniętego katastrofalnymi powodziami, a w Limie przypomniał postać św. Turybiusza de Mogrovejo – gorliwego duszpasterza i jednego z najważniejszych peruwiańskich świętych – wskazując go jako wzór pasterza bliskiego ludziom. Wzywał również do walki z korupcją, przemocą wobec kobiet i wykluczeniem społecznym.

Leon XIV wraca do swojej drugiej ojczyzny

Dla Leona XIV pielgrzymka do Peru ma szczególnie osobisty wymiar. Robert Francis Prevost przybył tam po raz pierwszy jako augustiański misjonarz w 1985 r., a więc w roku pierwszej wizyty Jana Pawła II. Powrócił w 1988 r., by pracować w Trujillo. W 2014 r. został administratorem apostolskim Chiclayo, a rok później biskupem tej diecezji. W 2018 r. uczestniczył w wizycie Franciszka, koncelebrując z nim Mszę św. w Trujillo.

W tych dniach Leon XIV, już jako Następca św. Piotra, powraca do kraju, którego jest również obywatelem. To powrót do wspólnot, wśród których przez wiele lat posługiwał, i do Kościoła, którego doświadczenia pomogły ukształtować jego duszpasterską wrażliwość. Jego wizycie towarzyszy hasło „Otwórzmy serca” i wielka radość Peruwiańczyków, którzy mówią, że „Papież wrócił do domu”. Tylko na trasie przejazdu z lotniska do centrum stolicy w środę wieczorem Ojca Świętego witał trzymilionowy tłum mieszkańców – to tak, jakby na spotkanie Leona XIV udał się tego dnia do Limy co dwunasty mieszkaniec kraju.