Reklama

Saga z rzeszowskiego cmentarza

2017-11-08 11:46

Arkadiusz Bednarczyk
Edycja rzeszowska 46/2017, str. 7

Arkadiusz Bednarczyk
Nagrobek dziecięcy rodziny Janików – jeden z najpiękniejszych na Starym Cmentarzu w Rzeszowie

Autorem wielu nagrobków na Starym Cmentarzu w Rzeszowie są Janikowie – rzemieślnicy z rzeszowskiego zakładu kamieniarskiego. Protoplasta rodu – Franciszek Janik uczył się fachu u krakowskich rzemieślników. Swoją praktykę rozpoczął także w Krakowie, jednak ze względu na dużą konkurencję w 1890 r. przeniósł się do Rzeszowa.

Złamany śmiercią dzieci

W małym galicyjskim miasteczku, jakim był wówczas Rzeszów, spotkała go wielka tragedia. W ciągu dwóch lat zmarły trzy jego córeczki: Halinka w 1899 r. (dwa latka), Wandzia w 1900 r. i Bronusia w 1901 (dwa miesiące). Zatarte już dzisiaj epitafium na charakterystycznym grobie z leżącą figurką małego dziecka (na Starym Cmentarzu w Rzeszowie), odnoszące się do Wandzi Janik, odtwarza w swojej monografii o Starym Cmentarzu Wiktoria Helwin; dziś napis ten jest już niewidoczny, a jest bardzo pięknym i wymownym świadectwem miłości ojca do córeczki: „Tu śpi mój aniołek/Wandzia moja miła/Śmierć mi Cię skarbie drogi/na wieki uśpiła/Duszyczka twa w niebie, w cherubinów rzędzie/Niech orędowniczką u Pana mi będzie”. Złamany potrójną tragedią Janik zmarł w 1903 r., w wieku zaledwie 42 lat. Zakład przejęła po nim żona i syn Tadeusz.

Kolarz, społecznik, żartowniś

Tadeusz zaś był znanym w przedwojennym Rzeszowie społecznikiem – prezesem Towarzystwa Rzemieślniczego „Jedność”, organizował liczne zbiórki dla potrzebujących kolegów rzemieślników. Znawca historii Rzeszowa, Marek Czarnota, pisał, że w roku 1924 znany rzeszowski rzeźbiarz-kamieniarz Tadeusz Janik znalazł się jako jeden z najlepszych polskich kolarzy w gronie kandydatów na Igrzyska Olimpijskie w Paryżu, ale z braku środków finansowych nie został pierwszym rzeszowskim olimpijczykiem. Wcześniej miał startować w zawodach kolarskich w Antwerpii w 1920 r., jednak z powodu wybuchu wojny polsko-bolszewickiej do tego nie doszło.

Reklama

Warto także przytoczyć pewną anegdotę o Janiku, którą zawarł w swojej książce Marek Czarnota. Otóż Janik organizował także bale sylwestrowe. Kiedy do jego domu przy ul. Targowej przybyli pierwsi goście, zostali zaproszeni do niedogrzanej pracowni, gdzie mistrz poczęstował ich kubkiem mleka, pajdą chleba i marmoladą. Wszyscy przybyli patrzyli na siebie skonsternowani, kiedy atmosfera stała się bardziej napięta, Janik otworzył podwoje swojego mieszkania i tam zaprosił swoich gości; a pięknie nakryte stoły uginały się od wszelakiego jadła i napojów. Zdumionym gościom Janik powiedział: „Tam była dzisiejsza demokracja, a tu ciągle sanacja!”.

Janik był także współorganizatorem pierwszego wyścigu Tour de Pologne etapu w Rzeszowie w 1928 r. Ówczesny korespondent „Gazety Rzeszowskiej” pisał, że pięknej niedzieli 9 września 1928 r. na metę mieszczącą się koło koszar 20. pułku ułanów zjechali kolarze towarzystwa z prezesem Tadeuszem Janikiem, by zająć się obsadzeniem trasy i punktów kontrolnych. Informację o zbliżaniu się kolarzy miał nadać ostatni punkt w Łańcucie, telefonicznie do udostępnionego w koszarach telefonu. I właśnie Tadeusz Janik – główny organizator III etapu „wpadł” na metę i oświadczył, że właśnie telefonowano z punktu kontrolnego w Łańcucie, że za jakieś trzydzieści minut pierwsi kolarze pojawią się w Rzeszowie. Pierwsi w Rzeszowie pojawili się Więcek z Bydgoszczy oraz Michalak i Stefański z Warszawy. Po przybyciu do Rzeszowa kolarze prowadzeni byli do łaźni, a następnie do cukierni Androlettiego na obiad i podwieczorek. W koszarach spędzili także noc, by rankiem udać się w następny etap do Krakowa. Wyruszył on rankiem w poniedziałek spod kościoła farnego w Rzeszowie, po śniadaniu u znanego restauratora Androlettiego. Kolarzy żegnał prezes rzeszowskiego towarzystwa – nasz bohater – Tadeusz Janik, który także poprowadził peleton. Na ul. Krakowskiej „na rogatkach” dano znak chorągiewką do kolejnego etapu.

Jeden z fragmentów życiorysu Janika to działalność wojskowa – Tadeusz Janik służył w Legionach, a także jako żołnierz AK walczył podczas II wojny światowej. Jego dom przy ul. Targowej, gdzie dzisiaj znajduje się pamiątkowa tablica, był punktem kontaktowym akowców. Dla Rzeszowa przechował cenną pamiątkę historyczną miasta – orła z zamku rzeszowskiego. Zmarł w 1971 r.

Tagi:
rzemieślnicy kamieniarstwo

Św. Józef – mistrz ludzkich wyborów

2019-03-27 11:10

Ks. Waldemar Wesołowski
Edycja legnicka 13/2019, str. I

Ponad 250 osób z Dolnego Śląska przyjechało 19 marca do Krzeszowa na doroczną pielgrzymkę rzemieślników. Członkom cechów i izb rzemieślniczych towarzyszyli duszpasterze oraz uczniowie szkół zawodowych i poczty sztandarowe

Ks. Waldemar Wesołowski
Uczestnicy pielgrzymki do Krzeszowa wzięli udział we Mszy św. odprawionej w kościele pw. św. Józefa

Do Krzeszowa przybyły także osoby noszące imię Józef i Józefa oraz przedstawiciele Bractwa św. Józefa i księża – członkowie Kapituły Krzeszowskiej, aby oddać cześć swojemu patronowi – św. Józefowi.

– Mam nadzieję, że to spotkanie wpisze się na stałe w kalendarz cechów rzemieślniczych – powiedział Zbigniew Ładziński, prezes Dolnośląskiej Izby Rzemieślniczej. – Cieszymy się, że mamy tak wspaniałego patrona i że mamy tak wspaniałe miejsce, gdzie możemy się gromadzić. Sanktuarium krzeszowskie, a szczególnie kościół św. Józefa, to miejsce wyjątkowe, zarówno pod względem artystycznym, jak i duchowym – dodał prezes.

Swojej radości nie krył również kustosz krzeszowski ks. Marian Kopko. – Ta pielgrzymka przekroczyła już granice naszej diecezji i zatacza coraz szersze koło. W porównaniu z ubiegłym rokiem przyjechało czterokrotnie więcej pielgrzymów z całego Dolnego Śląska. Mam nadzieję, że w przyszłych latach będzie nas jeszcze więcej – powiedział ks. Kopko, który jest także duszpasterzem rzemieślników.

Pielgrzymce towarzyszyło m.in. stoisko wystawione przez Stowarzyszenie „Tkacze Śląscy”, prezentujące wyroby lniarskie, z których słynął i nadal słynie region kamiennogórski, w tym również Chełmsko Śląskie. – Mam nadzieję, że w przyszłym roku takich stoisk pojawi się więcej. Pokazujcie wasz kunszt, bogactwo i piękno waszych wyrobów – zachęcał ks. Kopko.

Ważnym momentem spotkania był wykład Barbary Skoczylas-Stadnik, historyka sztuki, która mówiła o kulcie św. Józefa w Krzeszowie w kontekście 350. rocznicy utworzenia Bractwa św. Józefa przez ówczesnego opata Bernarda Rosę.

Natomiast w południe Mszy św. w kościele brackim pw. św. Józefa przewodniczył kanclerz Kurii Biskupiej ks. Józef Lisowski. – Sprawuję tę Mszę św. nie tylko w intencji pielgrzymów, ale również w intencji tych, za sprawą których możemy się dziś cieszyć tym wspaniałym miejscem. Nie sposób nie wspomnieć opata Bernarda Rosę i wszystkich, którzy byli związani z Krzeszowem, a więc i cystersów, którzy przez wieki tworzyli to sanktuarium. Modlę się także za tych, którzy dziś troszczą się i będą się troszczyć o to, by to miejsce łączyło świętość z czasem i przestrzenią, by było domem łaski Matki Bożej i miejscem uprzywilejowanym przez św. Józefa – powiedział ksiądz kanclerz.

Homilię wygłosił ks. Krzysztof Rusiecki, krajowy duszpasterz rzemiosła polskiego. Podkreślił on wielką potrzebę troski, wręcz walki o tradycyjny kształt małżeństwa i rodziny. W kontekście współczesności i różnych ruchów ideologicznych, które zmierzają do wypaczenia obrazu małżeństwa jako związku mężczyzny i kobiety oraz podważają tradycyjny i naturalny obraz rodziny, ludzie wiary muszą wyrazić stanowczy sprzeciw wobec takich prób.

– Patronem na nasze czasy jest św. Józef – mistrz ludzkich wyborów, człowiek, który całkowicie zaufał Bogu i był Mu posłuszny. On otrzymał od Boga misję wierności Bożym planom. Musimy go nieustannie odkrywać na nowo. Dlatego my, wychodząc z tej świątyni, ze wspólnej Eucharystii, mamy tworzyć wspólnotę ludzi połączonych wiarą, którzy wnoszą w ten świat nadzieję i prawdziwą miłość. To jest nasze przesłanie, które zanieśmy do naszych domów i naszych środowisk – apelował ks. Rusiecki.

– Małżeństwo i rodzina, właściwe relacje rodzinne są ratunkiem dla współczesnego świata; rodzina, która jest mocno osadzona w Panu Bogu, w tajemnicy Trójcy Świętej. Również Słowo Boże niech będzie dla nas wskazówką, tym, co kierunkuje nasze działania ku prawdziwej miłości, ku szacunkowi dla każdej ludzkiej osoby, dla każdej kobiety i każdego mężczyzny. W tym względzie musimy być bezkompromisowi, bo nie można paktować ze złem. Niech św. Józef będzie dla nas wzorem codziennego życia – podkreślił ks. Krzysztof.

Po wspólnej modlitwie był czas na integrację i zwiedzanie opactwa po tzw. „Szlaku śladami budowniczych”.

Relację z pielgrzymki można obejrzeć na stronie Radia Plus Legnica, www.legnica.fm oraz na stronie telewizji TVT Zgorzelec, która relacjonowała to wydarzenie i opracowała obszerny materiał video (www.tvtzgorzelec.pl).

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Brazylia: największa na świecie procesja maryjna

2019-10-20 12:59

Zdzisław Malczewski TCHr/vaticannews / Belém (KAI)

W brazylijskim Belém (stolicy stanu Pará) odbyła się największa w świecie katolickim procesja ku czci Matki Bożej z Nazaretu, popularnie nazywanej Królową Amazonii. 4-kilometrową trasę przeszły ponad 2 mln pielgrzymów przybyłych także z innych regionów tego kraju. Procesje te odbywają się każdego roku nieprzerwanie od 227 lat.

wikipedia.org

Bezpośrednio po porannej Mszy sprawowanej przed katedrą o godz. 5:30 przez abp. Giovanniego D’ Aniello wyruszyła ulicami miasta procesja z figurą Matki Bożej z Nazaretu do maryjnej bazyliki sanktuarium. W uroczystościach brali udział także biskupi z okolicznych diecezji, którzy nie biorą udziału w synodzie o Amazonii w Rzymie. Tegoroczny temat święta brzmiał „Maryja, Matka Kościoła”.

Procesja, która z każdym rokiem przyciąga tłumy czcicieli Pani z Nazaretu, pomimo wysokiej temperatury, przebiegała w klimacie modlitwy, śpiewu i czci do Matki naszego Zbawiciela. Uczciwie szkół publicznych i prywatnych ciągnęli 13 wozów, do których pielgrzymi składali swoje wota dziękczynne za otrzymane łaski: świece, wykonane z wosku części ciała ludzkiego. Dla Europejczyka trudno jest zrozumieć ludową pobożność ludu brazylijskiego. W sposób szczególny ich przyrzeczenia składane Panu Bogu, czy Matce Najświętszej. Dla przykładu 24-letnia Brenda Carine Rodrigues, po ukończeniu studiów prawniczych, złożyła przyrzeczenie Matce Bożej, że jeżeli zdoła zdać aplikację do Brazylijskiej Izby Adwokackiej (OAB), to przez cały czas trwania procesji będzie niosła na głowie grubą książkę prawniczą. „Kiedy zawierzamy, to osiągamy. To jest przejaw mojej wiary. Prosiłam Matkę Bożą, aby ukończyć studia prawnicze i zdać trudny egzamin z aplikacji i moje pragnienie się urzeczywistniło” – mówiła wspomniana młoda adwokatka. Wiele osób przeszło całą procesję na kolanach. Do tronu figurki Matki Bożej z Nazaretu przywiązany był sznur 400 m długości. Pielgrzymi starali się chociaż przez chwilę móc go dotknąć w celu uproszenia łaski, czy też wyrażenia podziękowania za otrzymany dar. Przed sanktuarium uczniowie szkół publicznych i prywatnych stali z flagami wszystkich 26 stanów brazylijskich oraz Dystryktu Federalnego.

Ukoronowaniem maryjnej pięciogodzinnej procesji była Msza sprawowana przed sanktuarium, której przewodniczył bp Gilberto Pastana z diecezji Creato w stanie Ceará. „Zostaliśmy przyprowadzeni przez Maryje i jej Syna aż dotąd. Błogosławiony jest każdy kto szedł w procesji modląc się przez pośrednictwo Maryi i wypraszając u Niej łaskę odpowiedzialności i współpracy, aby stawać się każdego dnia coraz lepszym, będąc prowadzonym przez wartości ewangeliczne, takie jak pokój, braterstwo, dzielenie się i miłość. Niech Maryja wzmacnia w każdym z nas to pragnienie dotarcia do celu” – podkreślił bp Pastana.

Uroczystości ku czci Królowej Amazonii będą trwały aż do 28 października. Każdego dnia odbywać się będą procesje młodzieży, dzieci, rowerzystów, biegaczy i innych grup wiernych. Hasło tegorocznego święta „Maryja, Matką Kościoła” nawiązuje do Jubileuszu 300-lecia istnienia diecezji Belém, jak też do trwającego Synodu Biskupów dla Amazonii.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kard. Guixot do hinduistów: niech to święto przyniesie wam pokój i dobrobyt

2019-10-21 15:43

Łukasz Sośniak SJ / vaticannews.va / Watykan (KAI)

„Podejmujemy liczne wysiłki w działaniach międzyreligijnych, ale wciąż jest wiele nienawiści pomiędzy przedstawicielami różnych wyznań” – napisał kard. Miguel Ayuso Guixot w liście skierowanym do wyznawców hinduizmu z okazji święta Dipawali. „Dlatego życzę wam, aby ten czas wzmacniał w was ducha braterstwa” – dodał purpurat.

youtube.com

Hierarcha zaznaczył, że budowa świata solidarności i pokoju jest możliwa. Jako przykład przywołał postać Mahatmy Gandhiego, którego 150. rocznicę urodzin obchodziliśmy na początku miesiąca. „Był on wybitnym świadkiem prawdy, miłości i niestosowania przemocy. Warto czerpać inspirację z jego postawy” – zaznaczył kard. Guixot.

Przewodniczący Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego przypomniał, że każda religia zasadniczo inspiruje swoich wyznawców do „dostrzeżenia w drugim człowieku brata i siostry, których należy kochać i wspierać oraz szanować ich prawa do wyznania i kultury”. Życzył też wszystkim Hinduistom, aby „festiwal świateł rozjaśniał ich serca i domy i przynosił rodzinom i społecznościom radość i szczęście, a także pokój i dobrobyt”.

Sanskryckie słowo „dipawali” oznacza dosłownie „rząd lamp” i odnosi się do lampek oliwnych z wypalanej gliny, które są zapalane tego dnia przed każdym domem na powitanie Lakszmi, bogini szczęścia i dobrobytu. Lampki symbolizują zwycięstwo światła nad ciemnością, dobra nad złem. Stąd często święto to bywa nazywane „festiwalem świateł”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem