Na wydarzenie pn. „Nieszpory z ks. Leonem Postawką” 16 lutego 2018 r. zaprosili wspólnie: Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego im. Wincentego Kadłubka w Kielcach oraz Towarzystwo Przyjaciół Sztuki w Miechowie. Spotkanie miało miejsce w BWA „U Jaksy”, a poprowadziła je dyrektor instytucji Krystyna Olchawa. Wyjątkową, iście patriotyczną atmosferę nadał „Nieszporom” koncert chopinowski w wykonaniu młodego wirtuoza (był to Paweł Sopel, pianista, student Akademii Muzycznej w Krakowie) i obrazy królujące w każdym zakątku tej „świątyni sztuki”.

Dobrane i odczytane przez mieszkańców Miechowa i Kielc fragmenty „Pamiętników” ks. Postawki przeniosły słuchaczy na ulice palonego i mordowanego przez Rosjan Miechowa; uzupełnione prezentacją rycin i fotografii miechowskich miejsc pamięci dały poczucie ciągłości z powstańcami, jakby to wszystko działo się wczoraj.

– „Pamiętniki” ks. Postawki są osadzone w realiach drogi ku niepodległości. Ks. Postawka pochodził z rodziny powstańców listopadowych, Piłsudski był synem powstańca styczniowego. Ci, z powstania listopadowego i styczniowego, ci, którym się z pozoru nie udało, ponieśli pamięć tym, którym się udało – mówił ks. dr Andrzej Kwaśniewski, prezes Towarzystwa Przyjaciół AD w Kielcach.

Postać ks. Leona Postawki przypomniał historyk z Sobkowa, Stanisław Osowski, członek Towarzystwa Przyjaciół AD w Kielcach.

Ks. Ludwik Leon Postawka (1839 – 1923) znaczną część swojego życia związał z diecezją kielecką. Urodził się w Jędrzejowie w rodzinie powstańca listopadowego, ziemianina, miniaturzysty, pochodzącego z czeskiej rodziny Postawków, która przybyła do Polski w XVIII wieku. (Ze skoligaconej rodziny Postawków Lówen Stern pochodził płk Ludwik Postawka, ożeniony z córką napoleońskiego generała Kellermanna – dziadek ks. Leona Postawki, który wraz ze swoimi 3 synami brał udział w powstaniu listopadowym. Najmłodszy z nich, Stanisław Postawka, był ojcem ks. Leona Postawki. Bracia ks. Leona, Tadeusz i Stanisław brali udział w powstaniu styczniowym).

Matką ks. Leona była Emilia z Dunin Wąsowiczów, wdowa po Kajetanie Sołtyku. Nauki przyszły kapłan pobierał w domu rodzinnym, następnie w Pińczowie, a potem w kieleckim Seminarium (1856-61). Święcenia kapłańskie otrzymał w 1861 r. w Warszawie, a już od sierpnia 1862 r. pracował jako wikariusz w Miechowie.

W lutym 1883 r. podczas pogromu w Miechowie został aresztowany, przed rozstrzelaniem uratował go polski oficer w armii rosyjskiej.

Tak wspomina ten czas w „Pamiętnikach”: „Jędrek garbaty, który obsługiwał obu wikariuszów (…) odznaczał się niezwykłą siłą. Zauważyłem to z okna mojego mieszkania: spostrzegłszy, jak dobijano rannych powstańców naszych, ubranych w śliczne mundury, dopiero co pełnych życia i nadziei młodzieńców, a obecnie tonących w krwi własnej, odważnie rzucił się on na pierwszego spotkanego żołnierza, wyrwał mu karabin z ręki i trupem położył na miejscu. Widząc to, towarzysze zabitego rzucili się na biednego garbuska i zatopili w jego ciele kilkanaście bagnetów. Padł krwią zbroczony, a ja dałem mu z okna ostatnią absolucję (…)”.

„Dziwne zrządzenie Opatrzności, że z rzezi miechowskiej garstka mieszkańców, a w ich liczbie i ja wyszliśmy cało. Zawdzięczamy to w znacznej mierze rosyjskim oficerom, którzy nocą z 17 na 18 lutego trzymali straż z rewolwerami w ręku przy zabarykadowanych drzwiach plebanii, gdzie ukryli przed żołnierzami własne swe rodziny (…)”.

Ks. Postawka przez Kielce i Kraków wyjechał do Rzymu, gdzie podczas audiencji u Piusa IX raportował wydarzenia miechowskie. Z tamtego okresu datuje się przyjaźń ks. Postawki z C.K. Norwidem, czy trwająca do końca życia współpraca ze Zmartwychwstańcami. W Wiecznym Mieście uzyskał stopień doktora teologii i licencjat prawa kanonicznego. Gdy nie otrzymał pozwolenia na powrót do kraju, wyjechał do Paryża, a tam współpracował z Polską Misją Katolicką we Francji, wieloma tamtejszymi parafiami, był członkiem Towarzystwa Literackiego i wszędzie starał się upowszechniać wiedzę o trudnej sytuacji Polski. Został kapelanem wojskowym podczas wojny polsko-francuskiej, ratując na polu bitew wielu ludzi, a po klęsce Francji obsługiwał parafie opuszczone przez księży. W czasie Komuny Paryskiej, z narażeniem życia bronił kościołów przed rabunkiem. Od 1881 r. przez 22 lata pracował w parafii św. Wawrzyńca. Choć trzykrotnie powracał do ojczyzny, nie uzyskał zgody na pobyt stały.

W 1908 r. zachęcony przez przyjaciół wydał „Pamiętniki” obejmujące okres 1863 – 1908, poprzedzone wspomnieniami z lat dziecinnych, dotyczące także pobytu w Paryżu, różnych wydarzeń związanych z dziejami Francji oraz spraw dotyczących życia Polonii.

Ks. Postawka utrzymywał kontakty z H. Sienkiewiczem, I.J. Paderewskim, Zmartwychwstańcami w Rzymie i Krakowie. Prowadził dużą korespondencję z Polakami na wszystkich kontynentach.

W 1912 r. Polonia francuska i belgijska urządziła mu jubileusz 50-lecia kapłaństwa.

W czasie I wojny światowej był honorowym kapelanem armii polskiej we Francji. Pod koniec życia utracił wzrok i siły. Zmarł 29 stycznia 1923 r. i został pochowany na cmentarzu polskim w Montmorency k. Paryża, gdzie rodacy wystawili mu grobowiec.

155. rocznica powstania styczniowego to dobra okazja, aby przypominać tak zacne, mało dzisiaj znane i rozpoznawalne postaci, którą to misję wzięło na siebie m.in. Towarzystwo Przyjaciół Archiwum Diecezjalnego w Kielcach i skutecznie z tego zadania się wywiązuje.

(biogram – na podst. informacji własnych i Polskiego Słownika Biograficznego)