Reklama

Aspekty

Teatr znów otwarty

Kiedy mieszkańcy Głogowa tracili już nadzieję na przywrócenie budynkowi teatru jego świetności, nastąpił nagły zwrot akcji. – To był ostatni moment na odbudowę zabytku – mówiły władze miasta na łamach „Aspektów” dwa lata temu. Przed mieszkańcami Głogowa otwarto drzwi odbudowanego teatru. Zachwycili się nim, wzruszyli i licznie świętowali jego nowe życie.

Niedziela zielonogórsko-gorzowska 51/2019, str. IV

[ TEMATY ]

teatr

remont

Głogów

Emilia Walczak

Gmach główny teatru w Głogowie

Gmach główny teatru w Głogowie

Jeszcze dwa lata temu budynek teatru na oczach mieszkańców przestawał istnieć. Pozostało z niego kilka ceglanych ścian. Zrujnowana była część północna. Po wojnie zniszczona została więźba dachowa i strop sali widowiskowej. Z wnętrz zachowały się w stanie surowym pomieszczenia hallu, kas, bufetu i zascenia. Ogrodzony blaszanym płotem odstraszał. O tym, że kiedyś służył głogowianom jako najpopularniejsze miejsce rozrywki, dawno zapomniano.

Tylko miejscy przewodnicy wspominali podczas oprowadzania wycieczek, że w najlepszym swoim okresie w Teatrze im. Andreasa Gryphiusa działał 60-osobowy zespół aktorów i grano w nim 118 przedstawień w sezonie. O widza wtedy nie trzeba było zabiegać. Czy te czasy mają szansę wrócić? Za miejski teatr wiele osób trzyma kciuki. Na pewno blisko 5 tys. osób, które pojawiły się na pierwszym zwiedzaniu odnowionego zabytku, czy aktorzy Teatru Lubuskiego z Zielonej Góry, którzy zaprezentowali premierową sztukę Piast Andreasa Gryphiusa. Sztukę po raz pierwszy w całości nie tylko przetłumaczono z języka niemieckiego na polski, ale także po raz pierwszy w historii wystawiono na scenie.

Piast z Głogowa

Reklama

Początek przedstawienia miał miejsce przed budynkiem. Paradzie inaugurującej widowisko przewodniczył aktor na wielkim trójkołowym rowerze. Za nim szli amatorzy tworzący sztukę, wolontariusze, mieszkańcy Głogowa i zawodowi aktorzy. Wszyscy w białych strojach, z pobiałkowanymi twarzami, z ogniem w rękach. Piast to inscenizacja traktująca o początkach państwa polskiego. To legenda dynastyczna spisana przez Andreasa Gryphiusa, która wywiedziona jest z pierwszej kroniki polskiej. Sam utwór powstał w języku niemieckim pod nazwą Piastus w 1660 r. właśnie w Głogowie. Ze sztuką na otwarcie głogowskiego teatru zmierzył się dyrektor Teatru Lubuskiego Robert Czechowski. Reżyser doszukał się w dziele kontekstów uniwersalnych, dotyczących m.in. bezwzględności władzy. Choć Piast uchodzi za trudną sztukę, widowisko porwało publiczność i skończyło się owacją na stojąco.

Dziękuję to za mało

Jednak ten wieczór nie mógł się odbyć bez przypomnienia kilku kart historii. Niejedną z nich wpisali byli włodarze Głogowa: Jacek Zieliński, Zbigniew Rybka, Jan Zubowski. Otrzymali oni statuetki wykonane przez głogowskiego artystę Dariusza Sagana. Podobnie jak wiele innych osób, które przyczyniły się do odbudowy teatru. Chociażby marszałek województwa dolnośląskiego Cezary Przybylski, wiceprezes fundacji KGHM Lidia Marcinkowska-Bartkowiak, ostatni prezes fundacji na rzecz odbudowy teatru Piotr Pawlak. W gronie zasłużonych nie zabrakło urzędników, artystów czy regionalistów Antoniego Boka oraz Dariusza Czai. Okazuje się, że również mieszkańcy przedwojennego Głogowa przekazali datki na rzecz odbudowy teatru. Na otwarcie przybyli przedstawiciele Glogauer Haimatbund w Hanowerze. To stowarzyszenie byłych mieszkańców miasta i ich potomków. Wręczyli dwa złote medale im. Andreasa Gryphiusa – prezydentowi Rafaelowi Rokaszewiczowi oraz Klausowi Schneiderowi, mieszkańcowi Głogowa, który mocno zaangażował się w odbudowę teatru. – Byłem tutaj ponad 70 lat temu. Oglądałem sztukę dla dzieci Jaś i Małgosia. To było w grudniu, przed świętami Bożego Narodzenia. Rok później, w 1944 r., teatr był już zamknięty od miesięcy. Zaczynała się ewakuacja ludności cywilnej – mówił podczas uroczystości dr Klaus Schneider, syn ostatniego pastora kościoła Łódź Chrystusowa.

Czekaliśmy 74 lata

To był jeden z momentów, kiedy historia zatoczyła koło. Nie tylko ze względu na obecność mieszkańców Glogau, którzy pamiętają dawny teatr. – Dziękuję, że tego wyjątkowego dnia możemy być w tym miejscu. Tak jak mieszkańcy Głogowa 220 lat temu 15 listopada 1799 r., tak i my mogliśmy wejść do teatru i rozpocząć nową kartę w historii tego miejsca – mówił Rafael Rokaszewicz, prezydent Głogowa, oprowadzając po odnowionym zabytku. Przez dwa i pół roku starano się budynek odtworzyć w miarę wiernie. – W miarę, bo z tego obiektu niewiele zostało. Zaledwie kilka ścian obwodowych. Były one tak zniszczone, że chwila i zawaliłyby się. To był ostatni moment i ostatnie tak duże środki zewnętrzne, jakie mogliśmy pozyskać na ten cel – zaznaczył prezydent. Na odbudowę 14 mln zł przekazała Unia Europejska, tyle samo dołożyło miasto. – Dzięki temu mamy wspaniały obiekt w zabytkowych murach, nowocześnie wyposażony, ze świetnym sprzętem, oświetleniem, z niezwykle wygodnymi fotelami, klimatyzacją, wentylacją.

Inny, ale ten sam

Reklama

To, co udało się zachować, to rama okienna ocalała z ruin. Została odnowiona i umiejscowiona naprzeciw wejścia. Od teraz jest tłem służącym ekspozycji repertuaru. Pierwszych gości teatru wita sam Andreas Gryphius. Jego popiersie wieńczy zespół wejściowy do budynku. Rzeźba z piaskowca ma 1,4 m wysokości i waży ok. 400 kg, ale obiekt im. Andreasa Gryphiusa musi posiadać symbol przypominający tego wielkiego głogowianina. Inna jest za to widownia. Jest na niej mniej miejsc. Przed wojną było 435 foteli, teraz głównie ze względów bezpieczeństwa i dla wygody widzów utworzono ich 300. Do zabytku dobudowano kamienicę, w której są biura, garderoby i zaplecze techniczne. Kiedyś były one na scenie. W zabytkowych murach teatru będzie można nie tylko zobaczyć spektakle czy wysłuchać koncertów. Jak zapowiadają władze miasta, nowy obiekt będzie też miejscem na konferencje czy salą kinową.

Historia teatralna Głogowa

Zaczyna się w średniowieczu. Na ziemiach Dolnego Śląska odbywały się tzw. gry duchowne, związane z liturgią kościelną i świętami. Obok nich funkcjonowały rubaszne „gry świeckie” przygotowywane przez rzemieślników. W Głogowie bogaty rozdział tradycji teatralnych zapisał szkolny teatr jezuicki. Wkrótce po przybyciu w 1625 r. jezuici uczynili z teatru jedną z najważniejszych metod nauczania i wychowania młodzieży. Z czasem otworzyli własną scenę, a przedstawienia były stopniowo rozbudowywane. Na spektakle przychodzono do ratusza, co należało do miejskich tradycji.

***

Ponad 200 lat temu władze postanowiły, że w mieście musi powstać teatr z prawdziwego zdarzenia. I tak się stało. Sezon w 1944 r. był ostatnim. Rok później budynek został zniszczony, podobnie jak 90% Głogowa.

2019-12-19 13:32

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Forma do sześcianu

Piotr Ratajczak inscenizuje w Teatrze Polskim Onych Stanisława Ignacego Witkiewicza – robi to jednak, zapomniawszy, że Witkacy sam w sobie jest już formą i koncepcyjnie trzeba przy nim stąpać delikatnie.

Do Kaliksta Bałandaszka, dekadenckiego estety i kolekcjonera sztuki, oraz jego partnerki Spiki Tremendosy, aktorki pełnej kobiecej pasji i niespełnionej uczuciowości, przybywają tytułowi „oni”. To przedstawiciele tajnego rządu, posłannicy rewolucji ideowej, której celem przewodnim jest absolutne spłycenie sztuki, jej ośmieszenie, zmarginalizowanie i w efekcie zabicie. Głównym wojującym jest Seraskier Banga Tefuan, czyli hrabia Tremendosa – mąż Spiki.

Ten prosty w istocie kościec dramatu obudowany jest przez Stanisława I. Witkiewicza zawiłością języka, epigońską młodopolską paplaniną, która sama w sobie stanowi dla widza wyzwanie i wymóg pełnej koncentracji. Piotr Ratajczak (reżyseria) dodaje jednak do tego kolejne warstwy formalne, kolejne poziomy interpretacyjnego skomplikowania, które ani nie stanowią merytorycznej innowacji, ani nie urzekają odbiorcy audiowizualnie. Pomysł, żeby totalitarny Automatyzm przedstawić futurystycznie, przy estetyce kiczowatego zrobotyzowania społecznego, jest z gruntu ciekawy (i intuicyjnie trafny), ale zrealizowany bez koniecznej konsekwencji. Gestykulacja Spiki Tremendosy (Hanna Skarga), pstrokatość Bałandaszka (Tomasz Drabek) czy beznamiętność większości „onych” – to wszystko irytuje, bo nie pełni konkretnej funkcji, a jedynie zamazuje klarowność przekazu. Kiedy bohater deklamuje zawiłości słowne i wykonuje serię nieskoordynowanych ruchów przy akompaniamencie abstrakcyjnej muzyki – wszystko rozmazuje się w nużący bohomaz.

Nie odmawiam twórcom wysiłku – synchronizacja muzyczno-ruchowa i praca świateł z pewnością wymagały wielu prób i poprawek, szkoda tylko, że nabudowane na siebie formalne rozwiązania sprawiają, iż gmach spektaklu, dociążany kolejnymi kondygnacjami, musi nieuchronnie runąć, co finalizuje się w zmęczeniu widza. Uznanie należy się jednak muzykom (Mateusz Boruszczak i Dominik Strycharski) oraz reżyserowi światła (Marcin Chlanda) za to, że chyba najlepiej zrozumieli zamysł reżysera i potrafili z tego zamysłu wykrzesać ciekawą treść.

Aktorzy walczą z Witkacym, ale dla większości walka to okrutna. Tomasz Drabek jako Kalikst Bałandaszek, choć przekonujący i energiczny, zupełnie nie wchodzi w interakcję z Hanną Skargą – Spiką Tremendosą, która jest jego główną sceniczną partnerką, i to relacja tych postaci powinna budzić największe emocje! Zamiast tego on wędruje zawsze po drugiej stronie sceny, a ich zbliżenia przypominają przypadkowe spięcia elektryczne.

Wspomniana Hanna Skarga gra przez to jak do ściany, a sztuczność wymyślonej gestykulacji dodatkowo utrudnia zrozumienie motywacji i charakteru granej przez nią postaci. Albo reżyser nakazał jej formę zbyt trudną, albo nie pomógł udoskonalić, tak aby miała ona sceniczne wytłumaczenie.

Najjaśniejszym aktorsko punktem spektaklu jest zdecydowanie Adam Cywka (Seraskier Banga Tefuan), który chyba najbardziej był świadom, co może aktorsko wnieść do tego festynu formy, a jego antyestetyczny manifest krztuszenia się na słowo „sztuka” bawił publikę błyskotliwością swej prostoty.

Oni Ratajczaka to spektakl nazbyt naciągniętej struny. Reżyser za wszelką cenę stara się urozmaicić sztukę przez formalne udziwnienie, ze wszech miar próbuje oddać idee Witkacego przez ich zwielokrotnienie. Finałem tego są zmieszanie i niepewność na twarzach widzów, którzy opuszczając Teatr Polski, nie do końca wiedzą, o co chodziło i co mają ze spektaklu wynieść, mimo że jego założenia są u podstaw bardzo proste.

CZYTAJ DALEJ

W Etiopii odkryto najstarsze przekłady Ewangelii

2020-09-24 13:37

[ TEMATY ]

Ewangelia

Vatican News

Klasztor Abuna Garima w północnej Etiopii jest w posiadaniu najstarszego ilustrowanego przekładu Ewangelii. Jak sądzono do tej pory, kodeks pochodził z XI stulecia, jednak niedawne badania C-14 cofnęły datację manuskryptu o sześć wieków.

Rękopisy Abba Garima znajdują się w klasztorze mnichów ortodoksyjnych na północy Etiopii, ufundowanym prawdopodobnie już około VI wieku, chociaż później wielokrotnie spalony i refundowany, zwłaszcza w średniowieczu. Rękopisy te składają się z dwóch ilustrowanych kodeksów zawierających cztery Ewangelie napisane w języku etiopskim klasycznym. Do niedawna sądzono, że to dzieło pochodzi z XI w. Ostatnie badania cofnęły datację manuskryptu o sześć wieków.

KAI

Na temat tego odkrycia Radiu Watykańskiemu mówi jezuita ks. dr Rafał Zarzeczny, wykładowca na Papieskim Instytucie Orientale w Rzymie, specjalista w dziedzinie starożytnej Etiopii:

„Rękopisy te w ostatnich latach zostały poddane badaniom radiowęglowym, które wykazały, że materiał, na którym spisano te kodeksy, pochodzi prawdopodobnie albo z końca IV wieku, albo z początku V wieku – wyjaśnia ks. Zarzeczny. – Być może jeden z rękopisów jest trochę młodszy, ale niewiele.“

Kodeksy zawierają bardzo bogate i charakterystyczne zdobienia. Znajdują się w nich wizerunki ukazujące czterech ewangelistów, jak i wiele innych, dodatkowych ilustracji i ornamentów, które bardzo przypominają manuskrypty syryjskie z tego samego lub z nieco późniejszego okresu, m.in. Rabbuli, który datuje się na koniec VI wieku. Warto również zaznaczyć, że w ilustracjach Abba Garima można znaleźć najstarsze przestawienie Świątyni Jerozolimskiej.

„Rękopisy te znamy już od lat ’70 więc nie są one żadną nową sensacją, natomiast ważne są one dla nas ze względu na krytykę tekstu Pisma Świętego przełożonego na język klasyczny etiopski (jest to język starożytny, który możemy rozumieć jako „etiopską łacinę”). Już w okresie starożytnym ich obecność w tychże klasztorach w tak wczesnym okresie przede wszystkim potwierdza rozprzestrzenienie się cywilizacji chrześcijańskiej na rogu Afryki już w okresie starożytnym. Ważną rzeczą jest, żeby zauważyć, iż zarówno modele przekładu Pisma Świętego, jak i jego zdobienia swobodnie wędrują po świecie starożytnym, dużo bardziej niż nam to się mogło dzisiaj wydawać, myśląc wyłącznie w kontekście basenu Morza Śródziemnego.“

Ewangelie Abba Garima jednoznacznie potwierdzają, że przekład Pisma Świętego Nowego Testamentu na klasyczny język etiopski był gotowy już w V wieku, co czyni go jednym z najstarszych w historii.

v

CZYTAJ DALEJ

Morawiecki: rząd podniesie próg dla estońskiego CIT do 100 mln zł

2020-09-28 14:27

[ TEMATY ]

Mateusz Morawiecki

gov.pl

Rząd, mimo nadzwyczajnej sytuacji związanej z pandemią podniesie próg dla możliwości rozliczenia się za pomocą estońskiego CIT do obrotów 100 mln zł - oświadczył we wtorek na konferencji prasowej po posiedzeniu rządu premier Mateusz Morawiecki.

Jak powiedział, od 1 stycznia 2021 r. rząd zamierza rozszerzyć możliwość rozliczania się według zasad estońskiego CIT z 50 mln zł do 100 mln zł obrotów. Zdaniem Morawieckiego, przyczyni się to do powstania „dziesiątek tysięcy miejsc pracy w zaawansowanych technologicznie sektorach”.

Premier wskazał też, że rząd zrealizował obietnicę „niższej zapłaty za ZUS” dla małej działalności gospodarczej, zwiększy możliwości firm płacących PIT możliwości ryczałtowego rozliczania podatków - z obrotów 250 tys. euro do 2 mln euro.

Wskazał też na zwiększenie możliwości rozliczenia się na 9 proc. CIT z powodu podniesiania z 1,2 do 2 mln euro progu obrotów.

Na całym świecie sytuacja jest zupełnie nowa, państwa poprzez zwiększanie długu ratują produkcję, miejsca pracy, rynki - mówił Morawiecki. „Nasz cel jest niezmienny. Miejsca pracy, jak najlepiej płatne miejsca pracy dla Polaków i wsparcie dla polskich przedsiębiorców, dla małych i średnich” - oświadczył.(PAP)

wkr/ je/

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję