Reklama

Niedziela Małopolska

To są przestrzenie wyobrażone

– Po raz pierwszy w historii Zamku Królewskiego na Wawelu udostępniamy przestrzeń rezerwatu archeologicznego, który stanowią pozostałości romańskiego kościoła św. Gereona, przekształconego później w kaplicę św. Marii Egipcjanki – powiedział dziennikarzom Andrzej Betlej, dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu.

Niedziela małopolska 33/2020, str. III

[ TEMATY ]

Wawel

archeologia

Archiwum Marii Fortuny-Sudor

Pozostałości średniowiecznych budowli sakralnych na wzgórzu wawelskim uświadamiają nam także nasze chrześcijańskie korzenie

Pozostałości średniowiecznych budowli sakralnych na wzgórzu wawelskim uświadamiają nam także nasze chrześcijańskie korzenie

Dyrektor poinformował, że przed pandemią Wawel zwiedzało 80% turystów zagranicznych i 20% Polaków, natomiast obecnie te proporcje są odwrócone. Zauważył: – Okazuje się, że dla Polaków, dla krakowian, Wawel nadal stanowi miejsce szczególne. Podkreślił, że na plenerowej trasie „Ogrody, dziedzińce, kościół św. Gereona” zwiedzający będą mieli okazję zobaczyć miejsca dotąd niedostępne. Obok wspomnianych pozostałości budowli sakralnych w ramach trasy będzie można zwiedzić m.in. Dziedziniec Batorego, Dziedziniec Arkadowy, sień zwaną Tatarską oraz Ogrody Królewskie.

Romański kościół i gotycka kaplica

Rezerwat archeologiczno-architektoniczny znajduje się w przyziemiu zachodniego skrzydła zamku. Doktor Beata Kwiatkowska-Kopka, kierownik Działu Archeologii i Rezerwatów Zamku Królewskiego na Wawelu, przypomniała, że relikty bazyliki zostały odnalezione w latach 1914-20 przez Zygmunta Hendla i prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. Z kolei w latach 80. i 90. prace archeologiczne w tym miejscu prowadził zespół pod kierownictwem Zbigniewa Pianowskiego i Janusza Firleta. I poinformowała: – Wiemy, że kościół św. Gereona był bazyliką trójnawową, zamkniętą od zachodu wieżami. W zachodnim skrzydle zamku przetrwała jego wschodnia część: transept i prezbiterium z wyniesionym chórem i kryptą. Przyjmujemy, że obiekt ten pełnił funkcję reprezentacyjnej, książęcej, pałacowej kaplicy. Inicjatywę ufundowania bazyliki łączymy z osobą Kazimierza Odnowiciela. Być może prace kontynuował jego syn Bolesław Śmiały. Dodała, że kaplica, która należy do dojrzałego romanizmu, powstała w drugiej połowie XI wieku.

Archeolog Andrzej Kukliński z Zamku Królewskiego na Wawelu przypomniał, że kościół św. Gereona ewoluował. Po dokonanej w XIII i XIV wieku przebudowie stał się kaplicą związaną bezpośrednio z pałacem królewskim. Archeolog zaznaczył też: – Nie ulega wątpliwości, na co wskazują źródła, że kaplica była w tym czasie pod wezwaniem św. Marii Egipcjanki. Poinformował, że zwiedzający będą mogli zobaczyć pozostałości gotyckiej budowli: łuk tęczowy, schody w prezbiterium i pojedyncze detale architektoniczne.

Treść i forma

– Na ile te miejsca będą interesować zwyczajnych turystów zwiedzających Wawel? – dopytywali dziennikarze dr Beatę Kwiatkowską-Kopkę, która stwierdziła: – Każdy rezerwat ma treść i formę. Treścią tej przestrzeni są dwie kolejno po sobie następujące świątynie – romańska i gotycka. A forma od czasów Szyszko-Bohusza nieco zmieniona, zgodnie z obowiązującymi hipotezami i tymi doniesieniami badawczymi, to jest przestrzeń wyobrażona. Zwróciła też uwagę na typowe dla rezerwatów poziomy: – Pierwszy uwalniamy my, archeolodzy, badając go. Drugi, kreuje architekt, który wnętrze przystosowuje, a trzeci musi powstać w umysłach naszych zwiedzających. Zaznaczyła, że wszystkie rezerwaty to przestrzenie wyobrażone i podkreśliła: – Myślę, że są takie miejsca na Wawelu, na Wzgórzu Wawelskim, gdzie genius loci działa ze wzmożoną siłą. W rezerwatach na pewno. (Szczegóły na temat zwiedzania wystawy na: wawel.krakow.pl/wystawa-stala/ogrody-dziedzince-kosciol-sw-gereona).

2020-08-12 08:35

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Symbol, amulet czy talizman?

Niedziela sandomierska 24/2022, str. VI

[ TEMATY ]

Sandomierz

archeologia

skarb

Dr hab. Marek Florek

Zawieszka z Ocinka wzbogaci zbiory Muzeum Zamkowego w Sandomierzu

Zawieszka z Ocinka wzbogaci zbiory Muzeum Zamkowego w Sandomierzu

W trakcie badań archeolodzy we wsi Ocinek odkryli cenny przedmiot.

Odnaleziona lunula to zawieszka w kształcie półksiężyca. Jak mówią znawcy tematu, takie zawieszki wchodziły w skład naszyjników lub były noszone samodzielnie. – We wczesnym średniowieczu wykonywano je przede wszystkim ze srebra, rzadziej ze stopów miedzi – wtedy zazwyczaj je posrebrzano lub cynowano, także z ołowiu i z cyny, wyjątkowo z innych surowców, np. żelaza, szkła bądź kamienia. Zawieszki z metali kolorowych wykonywano metodą odlewania bądź – przede wszystkim w przypadku srebrnych – wycinano z blachy i zdobiono techniką filigranu i granulacji.

CZYTAJ DALEJ

Dziewczyna z nieba

Niedziela Ogólnopolska 3/2020, str. 46-47

[ TEMATY ]

wywiad

pasja

Krzysztof Tadej

Skromna, życzliwa i odważna. W 2019 r. zdobyła mistrzostwo świata w akrobacji szybowcowej. Pokonała zawodników z 13 państw. Jest pierwszą kobietą w historii, która zdobyła ten tytuł.

Krzysztof Tadej: Szybowce kojarzą się ze spokojnymi, cichymi i wolnymi lotami. Czy tak jest również, gdy wykonujesz akrobacje szybowcowe?

CZYTAJ DALEJ

Łódź: Młodzi w domu abp. Grzegorza Rysia

2022-09-24 17:00

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

ks. Paweł Kłys

- Dziś młodych należy zachęcać przez młodych i temu właśnie służy to dzisiejsze spotkanie. Jak oni będą ambasadorami Światowych Dni Młodzieży, to uzbieramy się w piękne i duże zgromadzenie. Dzisiaj nie działają już takie rzeczy jak ogłoszenia czy plakaty, dziś wszystko odbywa się przez relacje – najlepiej rówieśnicze – mówi abp Grzegorz Ryś.

Na 300 dni przed Światowymi Dniami Młodzieży, które w dniach 1-6 sierpnia 2023 odbędą się w

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję