Reklama

Niedziela Legnicka

Uwalniać od jakiegoś ciężaru

O dyspensach w Kościele, z biskupem legnickim Zbigniewem Kiernikowskim rozmawia ks. Piotr Nowosielski

2020-11-04 10:46

Niedziela legnicka 45/2020, str. IV

[ TEMATY ]

COVID‑19

pandemia

Bp Zbigniew Kiernikowski wydał kolejne zarządzenie na czas pandemii

Bp Zbigniew Kiernikowski wydał kolejne zarządzenie na czas pandemii

Ks. Piotr Nowosielski: Obecny stan zagrożenia epidemiologicznego wywołuje potrzebę wprowadzenia regulacji zaleceń związanych z organizacją życia duszpasterskiego. Jednym z nich jest ostatnie Zarządzenie Księdza Biskupa przypominające o dyspensie od uczestnictwa w niedzielnej Mszy św. Słowo „dyspensa” pojawia się obecnie w przestrzeni publicznej dość często. Proszę o jego wyjaśnienie.

Bp Zbigniew Kiernikowski: Słowo dyspensa pochodzi od łacińskiego dispensare i oznacza odważać i rozważać, a także: dawać, udzielać, uwalniać od jakiegoś ciężaru. Można więc jego znaczenie określić jako dobre kierownictwo i zarządzanie, które domaga się umiejętnego łączenia surowości z łagodnością. Wyrazem dobrze pojętej łagodności ma być właśnie dyspensa, gdyż jest ona zwolnieniem od obowiązku zachowania konkretnego przepisu prawa w szczególnym przypadku i dla słusznej przyczyny. Zapewnia to prawu większą elastyczność, gdyż pozostaje samo w sobie nienaruszone, a osoby czy nawet cała społeczność, korzystając z dyspensy w danych okolicznościach, nie zostają nadmiernie obciążone i mogą osiągać większe dobra duchowe. Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 85 podaje następującą definicję dyspensy: „Rozluźnienie ustawy czysto kościelnej w szczególnym przypadku przez tych, którzy posiadają władzę wykonawczą w granicach swych kompetencji”.

Przez kogo jest udzielana i co obejmuje?


Największą władzę dyspensowania posiada papież. Może on dyspensować od wszystkich ustaw kościelnych, zarówno powszechnych jak i partykularnych, wydanych tak przez niego i jego poprzedników, jak też przez niższych przełożonych kościelnych. Biskup diecezjalny może dyspensować wiernych, ilekroć uzna to za słuszne, w sprawach dyscyplinarnych oraz od przepisów lokalnych, które należą do zakresu jego władzy, co określa prawo kanoniczne. Zakres dyspens, których mogą udzielić proboszczowie, jest również określony w KPK. Mogą oni dyspensować m.in. od zachowania dnia świątecznego i pokutnego w niektórych przypadkach. Przedmiotem dyspensowania mogą być jednak tylko normy prawne pochodzenia czysto kościelnego. Kościół nie może bowiem dyspensować od prawa naturalnego lub prawa Bożego.
Dyspensa jest środkiem zaradczym w szczególnych okolicznościach. Jej udzielenie oznacza, że konkretny przepis prawny – na stałe lub czasowo – jest zawieszony. Dlatego dyspensy od zachowania prawa kościelnego powinno udzielać się na podstawie słusznej przyczyny, jaką jest np. trudność zachowania przepisu lub stan, gdy jego zachowanie staje się przeszkodą do osiągnięcia większego dobra.

Reklama

Na jaki czas jest udzielana? Czy wygasa automatycznie, czy wymaga odwołania osobną decyzją?

Według prawa kanonicznego wygaśnięcie dyspensy dokonuje się różnie, w zależności od rodzaju dyspensy. Jeśli była udzielona na określony czas, ustaje po jego przeminięciu. Udzielona do konkretnej, pojedynczej czynności (np. żniwa w niedzielę) ustaje po jej wykonaniu. Dyspensa wielokrotna (jak w przypadku dyspensy od udziału w niedzielnej Mszy świętej na czas pandemii) ustaje przez całkowite i pewne wygaśnięcie przyczyny jej udzielenia. Wynika stąd, że nie jest konieczne odwoływanie dyspensy specjalnym dokumentem, bo ustaje ona, gdy miną okoliczności, które skłoniły do jej ogłoszenia. Warto też zaznaczyć, że ten kto otrzymał dyspensę, może się jej zrzec i z niej nie skorzystać.

Informacja o dyspensie jest podtrzymaniem decyzji Księdza Biskupa z marca i maja. Przypomnijmy więc, kogo dotyczy?

Zwolnienie z uczestnictwa w niedzielnych Mszach świętych pozostaje aktualne wobec osób z objawami infekcji (np. kaszel, katar, podwyższona temperatura itp.). Gdy chodzi o obecność na niedzielnych celebracjach, muszą być brane pod uwagę także wprowadzane obostrzenia państwowe oraz roztropne rozeznanie wiernych bieżącej sytuacji epidemicznej, osobistych uwarunkowań zdrowotnych, rodzinnych, związanych z wiekiem i obawą przed zakażeniem.

Czy osoba korzystająca z dyspensy musi, czy powinna spełnić jakieś dodatkowe warunki?


Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 1248 § 2 poucza: „Jeżeli z braku świętego szafarza albo z innej poważnej przyczyny nie można uczestniczyć w Eucharystii, bardzo zaleca się, ażeby wierni brali udział w liturgii Słowa, gdy jest ona odprawiana w kościele parafialnym lub innym świętym miejscu, według przepisów wydanych przez biskupa diecezjalnego, albo poświęcali odpowiedni czas na modlitwę indywidualną w rodzinie lub w grupach rodzin”.
W podobnym duchu pisze św. Jan Paweł II w liście Dies Domini: „Ci z wiernych, którzy z powodu choroby, niesprawności lub innej ważnej przyczyny nie mogą wziąć udziału w Eucharystii, winni dołożyć starań, aby jak najpełniej uczestniczyć z oddalenia w liturgii niedzielnej Mszy św., najlepiej przez lekturę czytań i modlitw mszalnych przewidzianych na ten dzień, a także przez wzbudzenie w sobie pragnienia Eucharystii. Dla tych jednak, którzy z różnych przyczyn zewnętrznych nie mogą uczestniczyć w Eucharystii i są tym samym zwolnieni z obowiązku niedzielnego, transmisja telewizyjna lub radiowa stanowi również cenną pomoc” (nr 54).
Podsumowując: dyspensa zwalnia z obowiązku niedzielnej Mszy św. i nie nakłada dodatkowych wymagań, ale powyższe teksty wskazują, że powinno być czymś naturalnym dla dojrzałego chrześcijanina znalezienie takich form pobożności, które pozwolą uświęcić mu Dzień Pański i będą na różne sposoby związane z misterium Eucharystii.

Jak Ksiądz Biskup ocenia obecnie panującą sytuację pandemiczną? Czy jest to – jak widzą to niektórzy – dopust Boży czy nadzwyczajne źródło Bożej łaski?

Nie jest dobrze dopatrywać się w konkretnych doświadczeniach kary Bożej czy dopustu Bożego jako skierowanego z racji określonych niewłaściwych postaw człowieka. Chociaż tego nie można wykluczyć, lecz definiowanie tego nie należy do nas. W Księdze Judyty czytamy takie oto słowa wypowiedziane przez tę kobietę w obliczu zagrożenia: „Albowiem jak niegdyś (Bóg) doświadczył ich (Patriarchów) w ogniu, próbując ich serc, tak i teraz nas nie ukarał, lecz chłoszcze Pan tych, którzy zbliżają się do Niego, aby się opamiętali” (Jdt 8,27). My wierzymy, że Bóg jest Panem dziejów. On kieruje wszystkimi wydarzeniami, byśmy mogli Go uznawać jako jedynego Pana, postępować zgodnie z Jego wolą i w ten sposób oddawać Mu chwałę, a sami przeżywać to nasze ziemskie życie jako etap, który prowadzi nas do życia wiecznego. Jeśli tak spojrzymy na wszystkie wydarzenia, to w każdych warunkach i okolicznościach możemy odkrywać, że są one dane nam po to, abyśmy doświadczali Jego łaski – także w tym, co oznacza krzyż. Bo właśnie takim jest nasz Pan Jezus Chrystus: ukrzyżowany i zmartwychwstały. Taką nam otworzył drogę do pełnego życia.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Katowice: klerycy pomogą w szpitalu tymczasowym w Międzynarodowym Centrum Kongresowym

2020-11-24 12:12

[ TEMATY ]

klerycy

COVID‑19

SAI

Piętnastu alumnów Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Katowicach odpowiedziało na apel metropolity katowickiego abp. Wiktora Skworca. Zobowiązali się do podjęcia wolontariatu w tworzonym w Katowicach szpitalu polowym.

Kilkunastu kleryków Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego będzie w ramach wolontariatu pracować w powstającym szpitalu polowym w Katowicach. Wczoraj alumni różnych roczników podpisali odpowiednie umowy

– W czasach, kiedy Kościół jest oskarżany o wiele złych rzeczy chciałem mieć argument, dla znajomych, którzy zarzucali, że nic nie robimy, nie pomagamy. Chcę pokazać, że oprócz modlitwy, która jest bardzo ważna, jest także i konkretne działanie – mówi kl. Szymon Grieger, z parafii Imienia NMP i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich, z IV roku.

– Tu się idzie ze świadomością, że wszyscy będą tu leżeć, którzy są chorzy. I będą w małej przestrzeni, w dużej ilości, więc jest trochę stresu. Odczytujemy dzisiaj osoby ubogie również jako osoby chore na koronawirusa. Chcemy tutaj zaangażować się i pomóc - dodają zgodnie klerycy Rafał Machalica i Marcin Głąbek.

Po otwarciu szpitala alumni będą mieli wyznaczone zadania jako sanitariusze. Za swoją pracę nie będą pobierać wynagrodzenia. Chęć pomocy zgłosiło 15 z niemal 60 seminarzystów

Szpital polowy w Katowicach ma być otwarty w najbliższym czasie. Do jego powstania adaptowane są pomieszczenia w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w centrum miasta. Szpital ma być gotowy na przyjęcie 500 chorych.

CZYTAJ DALEJ

Diecezja zielonogórsko-gorzowska ma swój herb

2020-11-26 22:09

[ TEMATY ]

herb

diecezja zielonogórsko ‑ gorzowska

Archiwum Kurii Biskupiej w Zielonej Górze

W tym roku mija 75. lat od utworzenia Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim. Pandemia nie pozwoliła na zorganizowanie uroczystości upamiętniającej to wydarzenie. Z tej okazji został jednak ustanowiony herb diecezji. Dekret biskupa zielonogórsko-gorzowskiego Tadeusza Lityńskiego wchodzi w życie w I Niedzielę Adwentu.

Dekret ustanowienia herbu Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej

Kościół na Środkowym Nadodrzu, którego życie religijne koncentruje się wokół takich ośrodków jak Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra i Głogów oraz wielu mniejszych miast i miejscowości, dawnych klasztorów i sanktuariów, sięga swoimi korzeniami początków misji chrystianizacyjnej pierwszych Piastów. Na dziedzictwo wiary tych ziem składają się życie i męczeńska śmierć Pierwszych Męczenników Polski w roku 1003 w okolicach Międzyrzecza, apostolska działalność duchownych, osób konsekrowanych i świeckich Diecezji Lubuskiej utworzonej w roku 1124, misje realizowane przez zakony rycerskie oraz cystersów, a także łaski i cuda zdziałane za wstawiennictwem Matki Bożej z jej obrazu w Rokitnie. Powojenna organizacja kościelna nad środkową Odrą i dolną Wartą wyrasta jednak bezpośrednio z powstałej w roku 1945 Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej, która nosiła następnie nazwę Ordynariatu Gorzowskiego, by w roku 1967 zostać podniesioną do rangi Administracji Apostolskiej Gorzowskiej „ad nutum Sanctae Sedis”. Dnia 28 czerwca 1972 r. na mocy bulli papieża Pawła VI Episcoporum Poloniae coetus powstała Diecezja Gorzowska, która 25 marca 1992 r. bullą Jana Pawła II Totus Tuus Poloniae populus została zreorganizowana i przemianowana na Zielonogórsko-Gorzowska. Od kilku lat pojawiały się głosy, aby dla Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej opracować własny herb, który nawiązując do historii Kościoła na Środkowym Nadodrzu, będzie znakiem wyrażającym jej tożsamość. W latach 2017-2020, po licznych konsultacjach, opracowano projekt herbu, który uzyskał pozytywne opinie. Po odpowiednim namyśle, niniejszym zatwierdzam herb dla Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej według podanego poniżej opisu, który stanowi wyłączną jej własność. Herbu należy używać na okrągłych pieczęciach tych instytucji diecezjalnych, które mają prawo nią się posługiwać. Można go także umieszczać na budynkach będących siedzibami instytucji diecezjalnych oraz stanowiących własność diecezji. Opis herbu Herb Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej utworzony został z herbu dawnego biskupstwa lubuskiego oraz patrocinium, czyli patronatu katedry w Gorzowie Wielkopolskim, która dedykowana została Najświętszej Maryi Pannie Wniebowziętej. Herb tworzy tarcza dzielona w słup. Na polu prawym barwy czerwonej, nawiązującym do herbu dawnego biskupstwa lubuskiego, znajdują się dwa skrzyżowane srebrne bosaki oraz powyżej sześciopromienna złota gwiazda. Na lewym polu barwy błękitnej znajduje się srebrna lilia heraldyczna. Tarcza położona jest na złoty krzyż oraz złoty pastorał krzywaśnią na zewnątrz, a u góry ozdobiona jest złotą infułą w dawnym stylu z opadającymi dwiema taśmami. U dołu znajduje się stylizowana srebrna wstęga o wywiniętych końcach, zawierająca dewizę zapisaną majuskułą: „Da pacem Domine in diebus nostris” (Daj, Panie, pokój dniom naszym).

Niniejszy dekret wchodzi w życie w I Niedzielę Adwentu – 29 listopada 2020 r. – w 75. rocznicę utworzenia Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim.

+Tadeusz Lityński

Biskup Zielonogórsko-Gorzowski


CZYTAJ DALEJ

50-rocznica zamachu na Papieża Pawła VI

2020-11-27 17:34

[ TEMATY ]

papież

Paweł VI

zamach

50 lecie

Vatican News

Papież Paweł VI

Papież Paweł VI

50 lat temu, 27 listopada 1970 roku doszło do zamachu na życie Pawła VI. Wydarzenie miało miejsce zaraz po wylądowaniu w Manili na Filipinach, podczas najdłuższej podróży pontyfikatu, kiedy Papież Montini miał 73 lata.

W chwili pozdrawiania władz, kardynałów i biskupów został zaatakowany przez 35-letniego boliwijskiego malarza Benjamina Mendozę y Amora, który był przebrany za księdza. W jednym ręku trzymał pozłacany krucyfiks, a w drugim ukryty pod sutanną malezyjski sztylet z wężowym ostrzem. Jednym ciosem ranił Papieża w szyję, na szczęście chronioną sztywnym kołnierzem, a drugim w klatkę piersiową,w okolice serca. Szybka reakcja współpracowników uratowała życie Papieża.

Papież Paweł VI odwiedzał w listopadzie 1970 roku Azję i Oceanię. Okazją był pierwsza konferencja biskupów Azji Wschodniej. Ojciec Święty chciał również spotkać się z ludźmi żyjącymi po drugiej stronie globu i przekazać im przesłanie podkreślające znaczenie inkulturacji wiary oraz ubogacające komunię całego katolicyzmu. Ks. Pasquale Macchi, osobisty sekretarz Papieża, wyznał kiedyś, że Ojciec Święty otrzymywał ostrzeżenia o możliwych zamachach, już od czasów podróży do Ziemi Świętej w 1964 roku, aż po tę na Daleki Wschód. Za każdym razem jednak podchodził do podróży bez niepokoju, zawierzając siebie Bogu.

Po wspomnianym ataku biała sutanna Papieża została naznaczona plamą krwi, podobnie jak koszula na klatce piersiowej, tuż przy sercu. Paweł VI tamtego pamiętnego dnia kontynuował jednak pielgrzymkę zgodnie z planem. Napastnik odgrażał się, że zawiódł i zrobiłby to ponownie, gdyby miał okazję. Kilka lat później został zwolniony z więzienia dzięki temu, że Watykan nie przyłączył się do powództwa cywilnego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję