Reklama

Kościół

Dzieci jednego Boga

Polska przez wieki była „domem” Żydów, wiernych judaizmu, i w przekonaniu wielu z nich – tym „domem” pozostała.

Niedziela Ogólnopolska 3/2022, str. 16-17

[ TEMATY ]

Żydzi

Dzień Judaizmu

judaizm

Magdalena Pijewska

Co roku do Lelowa przybywają ortodoksyjni Żydzi, aby modlić się u grobu cadyka Dawida Bidermana

Co roku do Lelowa przybywają ortodoksyjni Żydzi, aby modlić się u grobu cadyka Dawida Bidermana

Żydzi z całego świata pielgrzymują do Polski od lat, by nawiedzać miejsca życia swoich przodków. Modlą się przy grobach wielkich duchowych mistrzów ich religii – cadyków, rabinów, „widzących” (ich proroków), ale też oddają hołd tym, którzy odeszli do wieczności wskutek bestialskiego ludobójstwa dokonanego przez Niemców w czasie II wojny światowej.

Polski eden

Od połowy XV do połowy XVII wieku napłynęła do Polski tak wielka migracyjna fala ludności żydowskiej, że Rzeczpospolita stała się największym w Europie skupiskiem Żydów. Stara żydowska opowieść mówi, że gdy Żydzi, którzy uciekali z zachodniej Europy przed prześladowaniami, dotarli do Polski (w języku hebrajskim słowo Po-lin oznacza „zamieszkamy tutaj), Polacy przyjęli ich życzliwie, udowadniając, iż Rzeczpospolita Polska to „państwo bez stosów”, że nie karano tu ludzi za to, że byli – jak kiedyś ich określano – innowiercami. Przed wiekami Polska przyjęła Żydów do siebie i dała im poczucie bezpieczeństwa, zapewniając przywileje jako pełnoprawnym obywatelom państwa. Nasz kraj zawsze był ojczyzną wielu narodów oraz domem wielu kultur i religii.

Rabin Byron L. Sherwin, autor dzieła Duchowe dziedzictwo Żydów polskich, niejednokrotnie powtarzał, że 80% Żydów, którzy gdziekolwiek żyją dziś na świecie, ma swoje korzenie w Polsce. Wciąż czerpią oni ożywcze soki z pamięci o tradycji swoich przodków kultywowanej przez wieki w Polsce i tu uratowanej od unicestwienia. – W Polsce nawet drzewa szumią po hebrajsku – mawiał rabin.

Polskie ścieżki

Przez wieki świątynie katolickie oraz też budynki sakralne innych Kościołów i wspólnot eklezjalnych (prawosławia, protestantyzmu) usytuowane były obok siebie. Cmentarze chrześcijan i żydów stanowiły jedną nekropolię. Chrześcijanie i żydzi żyli obok siebie, zawierali związki małżeńskie, byli sąsiadami. Oczywiście, zdarzały się też konflikty, ale mimo tej nie zawsze łatwej koegzystencji nie tyle siebie tolerowali, ile szanowali. Co więcej – kształtowali siebie jako społeczność. Tożsamość Żydów formowała się przez wieki w otoczeniu chrześcijan – Polaków i katolików. Współcześni Żydzi – przekonywał wspomniany rabin Sherwin – nie byliby nigdy takimi, jakimi są, gdyby nie ich wielowiekowa obecność w Polsce.

Reklama

Judaizm „poznawał” chrześcijaństwo na ziemiach Polski i vice versa – chrześcijaństwo poznawało judaizm. Sherwin, rozważając i analizując relacje chrześcijańsko-żydowskie, zadawał pytanie: „Czy jako religia – córka judaizmu – chrześcijaństwo posłuchało biblijnego przykazania, aby czcić rodziców? Czy jako religia – matka chrześcijaństwa – judaizm umiłował swoją córkę?”. „Dla polskich katolików historia i dziedzictwo polskich Żydów to również ich własna historia” – przekonywał.

Unicestwienia

To, co się wydarzyło na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej, czyli zagłada narodu żydowskiego przez Niemców, było i jest jednym z największych w ciągu dziejów dramatów Rzeczypospolitej. W 1939 r. w Polsce żyło ok. 3 mln Żydów. W dużych miastach – w Lublinie, Warszawie, Lwowie i Wilnie znaczący odsetek mieszkańców stanowili Żydzi. W miasteczkach Lubelszczyzny mieszkało tylu żydów, ilu katolików. Wszyscy byli obywatelami Rzeczypospolitej. W sensie przynależności państwowej byli Polakami – mieli polskie dokumenty tożsamości, polskie paszporty. W wyniku zagłady dokonanej przez Niemców śmierć poniosło ok. 90% polskich Żydów. Tylko w okupowanej Polsce karano śmiercią za niesienie im jakiejkolwiek pomocy, m.in. za ich ukrywanie. Ludobójstwo dokonane w Polsce przez Niemców, to niewypowiedziany dramat Żydów i judaizmu, ale równocześnie wielki dramat Polaków – w zdecydowanej większości katolików. Eksterminacja Żydów miała na wieki – według założeń jej konstruktorów – dokonać destrukcji obrazu Polski jako państwa, dla którego zawsze najwyższą wartością były wolność i tolerancja.

Reklama

Promotor braterskiej zgody

Utrwalona w minionych czasach tzw. teologia pogardy, obwiniająca Żydów za śmierć Jezusa na krzyżu, została stanowczo przez Kościół katolicki odrzucona. Jej miejsce zajęła nowa teologia judaizmu, „budowana” przez św. Jana Pawła II, w której żydzi i chrześcijanie są dziećmi jednego Boga i więcej ich łączy niż dzieli. Jan Paweł II, wypełniając słowa Nostra aetate (Deklaracji o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich), stał się wielkim promotorem braterskiej zgody chrześcijan i żydów. Odnotowano ponad 200 jego wypowiedzi na ten temat. To w rzymskiej synagodze większej papież Polak powiedział słynne słowa: „ Jesteście naszymi umiłowanymi braćmi i w pewien sposób, można by powiedzieć, naszymi starszymi braćmi”. Wypowiedź Ojca świętego o braterstwie w wierze nie była proklamowaniem braterstwa – było ono zawsze – ale przypomnieniem, że powinniśmy żyć ze świadomością wspólnego pochodzenia, wspólnych wartości. Różnice w rozumieniu religii, relacji do Boga nie mogą stanowić przepaści na drodze praktykowania Dekalogu oraz braterskiego porozumienia, w tym przykazania miłości bliźniego.

Mosty, a nie barykady

Od wieków istnieje wiele „mostów” łączących chrześcijan i żydów. Największym i najstarszym pozostają święte księgi obu religii – Stary Testament chrześcijan i Biblia Hebrajska żydów. Podejmując dialog – a jedną z jego form jest świętowanie Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce – należy wziąć do ręki Biblię i czytać ją w duchu modlitwy i życzliwości wobec tych, którzy choć mają inną tożsamość religijną, to z jednakową miłością odnoszą się do Słowa Bożego.

Konieczne jest inicjowanie rozmów na tematy teologiczne, np. tych rozpatrujących wspólne dziedzictwo Abrahama, ale też rozmów niezmiernie trudnych dla żydów, dotyczących wiary chrześcijan w Jezusa Chrystusa jako Syna Bożego i szacunku wobec Jego Matki – Maryi. Konieczne jest pielęgnowanie przez chrześcijan świadomości istnienia wartości religii biblijnego Izraela, której elementy weszły do życia duchowego chrześcijan, chociażby praktyka modlitwy w ciągu dnia czy celebracja określonych świąt, a także kielich wina używany w judaizmie w czasie modłów, a w Kościele katolickim w czasie celebracji Eucharystii. Chrześcijanie nie mogą zapomnieć o tożsamości pierwszych wyznawców i uczniów Jezusa Chrystusa – Apostołów, o tożsamości św. Pawła – Apostoła Narodów; wszyscy byli Żydami.

Reklama

Dzień Judaizmu – świętowany w Kościele katolickim w Polsce po raz 25. – należy postrzegać w optyce minionych dziejów, w tym wspólnej historii chrześcijan i żydów, wpisujących się przecież w jedną historię zbawienia. Dzień ten nie może być obojętny ani dla katolików, ani dla żydów. Skoro dziś Kościół celebruje Dzień Judaizmu „u siebie”, to czy jest jakaś przeszkoda w tym, by Dzień Chrześcijaństwa był celebrowany w Synagodze? Gdyby tak się stało, byłby to powrót do I wieku po Chrystusie, kiedy to jedni i drudzy modlili się razem w ich judeochrześcijańskich domach modlitwy – synagogach.

Celem Dnia Judaizmu jest pogłębienie jedności chrześcijan i żydów, którzy mają sposobność wyznania przed Bogiem swoich win zaciągniętych przez grzech nieufności, a nawet wrogości wobec siebie. Wspólnych przestrzeni świadczenia o Bogu jest wiele. Chrześcijanie i żydzi – świadkowie Boga żyjący w świecie, który nie chce znać swojego Stwórcy i wypiera Go z życia ludzi – powinni na tych polach być aktywnymi i zaangażowanymi dziećmi jednego Boga. Znana powinna być chrześcijanom i żydom praktyka „bycia razem, aby się modlić” w ramach tzw. dialogu modlitwy czy religijnego doświadczenia. Cóż stoi na przeszkodzie, by razem odmawiać Psalmy Dawida? I chociaż dziś w Polsce żyje niewielu żydów, to niezmiernie ważny pozostaje dialog w codzienności – w sąsiedztwie, w miejscach nauki i pracy.

Ku refleksji

„Moje myśli nie są myślami waszymi” (Iz 55, 8) – powtarza za Biblią bp Rafał Markowski, przewodniczący Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem Konferencji Episkopatu Polski, w słowie na przypadający 17 stycznia 25. Dzień Judaizmu. Cóż te słowa znaczą? „Tracąc kontakt z religią żydowską, odcinamy swoje korzenie” – napisał bp Markowski i dodał, że obecność wierzących Żydów w naszych czasach jest „niezwykle budująca i potrzebna chrześcijanom”. Ponadto podkreślił on, że „zarówno żydzi, jak i chrześcijanie to lud, który szukając sensu życia, odnajduje w swojej egzystencji historię zbawienia, co więcej – drogę z Bogiem zaczyna postrzegać jako jedyną wartościową”.

2022-01-11 08:37

Ocena: +2 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Śladem judaików

Niedziela bielsko-żywiecka 4/2021, str. V

[ TEMATY ]

Dzień Judaizmu

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej

Mezuza (z hebrajskiego futryna drzwiowa) – zwitek pergaminu z tekstami Księgi Powtórzonego Prawa

Mezuza (z hebrajskiego futryna drzwiowa) – zwitek pergaminu z tekstami Księgi Powtórzonego Prawa

Nowa propozycja Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej.

Na bielskim zamku szykuje się wymiana ekspozycji historycznej. Z tego względu siedem rycerskich komnat zostanie na nowo zaaranżowanych. W jednej z nich zobaczyć będzie można obraz religii Śląska Cieszyńskiego, którego integralną część tworzyła wspólnota Mojżeszowa. Propozycja muzealników to tylko pretekst do poszukiwania regionalnych judaików na znacznie szerszą skalę.

CZYTAJ DALEJ

Dlaczego człowiek potrzebuje modlitwy?

2022-08-17 19:34

[ TEMATY ]

modlitwa

Karol Porwich/Niedziela

Człowiek jest powołany do życia w relacji z Bogiem, a najlepszą formą budowania tej więzi jest modlitwa. Ks. prof. Józef Naumowicz, propagator modlitwy Jezusowej, odpowiada na pytanie, czemu człowiek potrzebuje modlitwy.

Człowiek potrzebuje rozmowy z Bogiem

CZYTAJ DALEJ

Boska gala

2022-08-19 17:14

plakat organizatorów

    Weź udział w konferencji Prawdziwie Boska i zacznij prowadzić Boskie życie i Boski biznes!

    Kolejna Gala Boskiego Biznesu organizowana przez Fundację Boskie Skrzydła, odbędzie się 25 sierpnia br. Towarzyszyć jej będzie konferencja „Prawdziwie Boska” pt. „Ludzie wokół Ciebie to skarb do odkrycia – co o nich wiesz, a co powinnaś jeszcze wiedzieć? Odkrywamy tajemnice networkingu.”

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję