Świątynia powstała w miejscu południowego skrzydła zamku cesarza Leopolda I. – Należy podkreślić, że od XVI wieku Wrocław był miastem w przeważającej mierze protestanckim, ale cesarze z rodu Habsburgów byli katolikami i chcieli mieć w mieście katolików. Sprowadzili zatem jezuitów i przekazali im posiadłość cesarza. Zamek był wtedy w ruinie a na jego miejscu powstał istniejący do dziś zespół budynków: kościół, później kolegium (obecnie Uniwersytet Wrocławski) i konwikt. Jedyną pozostałością starego zamku piastowskiego jest dziś renesansowy budynek zakrystii, który ma w tej chwili ponad 600 lat. Kościół był zbudowany w bardzo krótkim czasie, bo prace rozpoczęły się w 1689 r. a 30 lipca 1698 r. już odbyła się jego konsekracja. Księża diecezjalni są tutaj duszpasterzami od 1995 r. – mówi o historii miejsca ks. Arkadiusz Krziżok, proboszcz parafii Najświętszego Imienia Jezus.

Barokowy trójwymiar

Kościół ma jeden z najbogatszych we Wrocławiu barokowy wystrój wnętrza. Harmonijnie połączono w nim architekturę, malarstwo oraz rzeźbę monumentalną. Świątynia jest jednonawowa z dwoma rzędami kaplic bocznych, nad którymi znajdują się otwarte ku nawie empory. – Ciekawą rzeczą jest barokowy trójwymiar, mamy np. wiszące kadzidło, czy anioła który rzuca ognie, znajdujące się „w powietrzu”. Ciekawostką jest scena Zmartwychwstania, przy malowaniu której Rottmayerowi nie zmieścił się miecz, więc go w taki sposób umieścił, że wystaje on z obrazu – opowiada ks. Krziżok.

Wystrój kościoła zaprojektowany został przez jezuitę Krzysztofa Tauscha. Największym dziełem tego artysty jest znajdujący się w świątyni wielki ołtarz. Tausch namalował też znajdujący się nad nim obraz ukazujący scenę obrzezania Dzieciątka Jezus w świątyni i nadania Mu Imienia Jezus. – Na obrazie mamy arcykapłana, Dzieciątko Jezus, Maryję, św. Józefa i diakona w białej komży, który na tacy podaje brzytwę arcykapłanowi. Diakon to autoportret Krzysztofa Tauscha – opowiada ks. Krziżok.

Ciekawostką jest aniołek pod sklepieniem w prezbiterium, który trzyma kwiaty w dłoniach. – Kiedy konserwatorzy odnawiali tutaj sklepienie, a był to czas Wielkiego Postu 1992 r., pewna kobieta przyniosła kwiaty do kościoła. Ale brat zakrystianin kazał je zabrać, ponieważ w Wielkim Poście kwiatów do kościoła się nie przynosi. Panowie konserwatorzy włożyli te kwiaty w ręce aniołowi i są one zasuszone w jego rękach do dziś – mówi ks. Krziżok.

Dzieło Rottmayera

– Znajdujące się w kościele freski służą, zgodnie z wezwaniem kościoła, uwielbieniu i chwale Najświętszego Imienia Jezus. Przedstawiają sceny od Starego do Nowego Testamentu. Poszczególne sceny z życia Jezusa widzimy też w bocznych kaplicach. Autorem wszystkich malowideł jest Johann Michael Rottmayer, wiedeński twórca, który w szybkim czasie, w latach 1703-06 te freski namalował. Na obrazach ze Starego Testamentu mamy np. chwałę Imienia Boga – JHWH i wokół starotestamentalne postaci, m.in. Noego, Abrahama. Gdy przechodzimy do Nowego Testamentu, na freskach widzimy IHS i mamy Jezusa Zbawiciela na rydwanie ciągniętym przez czterech ewangelistów. Widoczne są ich symbole – lew, wół, orzeł i skrzydlata postać. Mamy też postaci władców i jezuitów, m.in. św. Ignacego Loyolę i św. Franciszka Ksawerego – opowiada ks. Krziżok. W kościele znajdują się również figury tych świętych jezuickich i kaplice im poświęcone.

– Rottmayer uwiecznił również siebie na freskach. Jego autoportret znajduje się na fresku nawy głównej, wśród postaci świętych oraz ówczesnych cesarzy austriackich. Widzimy tam człowieka w czarnym habicie i białej peruce i pieska wychodzącego zza balustrady. To oczywiście malowidło iluzjonistyczne a historia chyba taka sama jak w wielu kościołach. Kiedy na rusztowaniach malował freski, być może się zamyślił nad swoim dziełem i o mały włos nie spadł z rusztowania. Pies, który wtedy gdzieś biegł i szczekał, ostrzegł go, dlatego został uwieczniony na fresku – opowiada proboszcz parafii.

Obraz i kaplica Matki Bożej

Wśród wielu kaplic na uwagę zasługuje Kaplica Matki Bożej Wspomożycielki i Opiekunki Wrocławia. Znajduje się w niej obraz pod tym samym wezwaniem. – W dniu konsekracji wniesiono ten obraz do kościoła. Jest on oczywiście starszy niż kościół o ok. 40-50 lat. Od czasu jego wniesienia rozwija się tutaj kult Matki Bożej Wspomożycielki i Opiekunki Wrocławia. Można powiedzieć, że jest to takie nieoficjalne sanktuarium, bo ten kult trwa w zasadzie od samego początku istnienia świątyni, z przerwą w czasie kasaty zakonu jezuickiego, oraz w czasie II wojny światowej – mówi ks. Krziżok. Obraz to wierna kopia obrazu Maria Hilf z Passawy.

– Renowację koron Matki Bożej robiłem sam, czyściłem, uzupełniałem kamienie. Dałem do korony kolczyki mojej nieżyjącej mamy. Nosiła je od I Komunii św. do 67. roku życia – opowiada ks. Krziżok.

Najpiękniejszą i najbardziej ozdobioną jest kaplica św. Franciszka Ksawerego. Ciekawostką tej kaplicy są postacie czarnoskórych, ponieważ św. Franciszek wśród takich głosił Ewangelię. Uwagę zwracają również alabastrowe płaskorzeźby przedstawiające śmierć świętego i jego przypłynięcie na misje. Z tym drugim wiąże się legenda uwieczniona na płaskorzeźbie: gdy Franciszkowi wypadł krzyż, z wody podał mu go krab. W kaplicy św. Franciszka Ksawerego znajduje się wejście do niedostępnej dla zwiedzających krypty pod kościołem, gdzie widoczny jest fragment murów dawnego zamku cesarskiego.

Historia zapisana w przedmiotach

Kościół kryje wiele innych ciekawostek. Jedną z nich są organy, zbudowane w 1926 r. w oryginalnej XVIII-wiecznej szafie organowej. Wykonane zostały w pracowni organmistrzowskiej Wilhelma Sauera z Frankfurtu nad Odrą. Na uwagę zasługuje też znajdująca się tutaj jedna z trzech kopii słynnej rzymskiej Piety Michała Anioła. Gipsowa Pieta pochodzi z Niemiec, ma ok. 180 lat. Kościół jest tak skonstruowany, że czasem można w nim zobaczyć coś, czego na pierwszy rzut oka nie widać. Kiedy spojrzymy np. z odpowiedniego miejsca na figurę św. Ignacego Loyoli, słynącego z kaznodziejstwa, możemy zobaczyć, jak wyłania się z ambony, jakby głosił kazanie, mimo że figura jest znacznie dalej umieszczona.

W świątyni zachowało się wiele rzeczy, pochodzących jeszcze sprzed czasów jej powstania. – Są tutaj np. świeczniki z 1657 r. Mamy złoty ornat i dalmatyki z czasu konsekracji. Bardzo duży trybularz, łódka, kielichy – to wszystko jest w użyciu. Mamy relikwie bł. Czesława, kawałek jego kości. Jest też zachowana skrzynka przypominająca trumienkę, którą znalazłem w jednym z ołtarzy a w niej ponad 30 relikwii. Niektóre są opisane z certyfikatami. Były one zawinięte w niemiecką gazetę z 1864 r. Mamy też oryginalny rzymski certyfikat, w który zawinięte były kawałki materiału. Z certyfikatu wynika, że są to szaty Marii Magdaleny. Czy tak jest naprawdę, tego nie wiemy – opowiada ks. Krziżok.

W czasie II wojny światowej kościół był uszkodzony tylko w 10 % i oryginalny barokowy wystrój oraz wyposażenie przetrwały do dziś. Obecnie jest kościołem uniwersyteckim, uważanym za najpiękniejszą świątynię barokową w mieście. Jest również żywym Kościołem, który w tym miejscu tętni życiem Bożym.