Cukrzyca zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych. Objawy, które mogą ją sugerować, to m.in. częste oddawanie dużej ilości moczu, nasilone pragnienie, senność i osłabienie, wzmożony apetyt i trudności w gojeniu się ran.

Jakie są normy

Mówiąc o cukrzycy, zwykle mamy na myśli najczęściej występującą jej postać – cukrzycę typu 2, która stanowi ponad 80% przypadków tej choroby. Ale tak naprawdę cukrzyca jest grupą chorób, których wspólnym mianownikiem jest zaburzenie wydzielania i/lub działania insuliny – hormonu produkowanego przez wyspecjalizowane komórki trzustki. Insulina reguluje w organizmie wiele procesów metabolicznych, odpowiada m.in. za prawidłowy poziom glukozy we krwi. Istotne jest rozróżnienie, że podwyższony poziom glukozy nie zawsze oznacza cukrzycę. Jeżeli wynik badania przekracza normę (70-99 mg/dl), ale mieści się w przedziale 100 do 125 mg/dl, mamy do czynienia ze stanem przedcukrzycowym. O cukrzycy mówimy, gdy badany na czczo poziom glukozy przekracza 125 mg/dl. Dobrą wiadomością jest, że stan przedcukrzycowy jest najczęściej zaburzeniem odwracalnym – najważniejsze, by po jego wykryciu podjąć leczenie i wprowadzić trwałe zmiany w stylu życia.

Czynniki ryzyka

Powstaniu cukrzycy typu 2 lub stanu przedcukrzycowego sprzyjają: nadwaga (BMI między 25-29,9) i otyłość (BMI powyżej 30), zwłaszcza brzuszna, podwyższony poziom lipidów we krwi, a także podwyższone ciśnienie tętnicze krwi. Może to być wynik wysokiego spożycia cukrów prostych, m.in.: słodyczy i napojów słodzonych, nasyconych kwasów tłuszczowych, przetworzonej żywności, małego spożycia błonnika. Za powstanie cukrzycy mogą też odpowiadać: mała aktywność fizyczna, palenie tytoniu i picie alkoholu. Czynnikami ryzyka są również: występowanie cukrzycy typu 2 w rodzinie, cukrzyca w okresie ciąży i niektóre choroby, np. bezdech senny, stłuszczenie wątroby.

Słodka tylko z nazwy

Wczesne wykrycie zaburzenia pozwoli zapobiec rozwojowi pełnoobjawowej cukrzycy, która wiąże się z groźnymi powikłaniami, takimi jak: uszkodzenie nerek, którego konsekwencją może być ich niewydolność, uszkodzenie siatkówki oka (retinopatia cukrzycowa), zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych, uszkodzenie nerwów (neuropatie).

Zdrowe nawyki

Na część czynników ryzyka mamy wpływ. Nasi sprzymierzeńcy to: profilaktyczna dieta, regularne spożywanie posiłków, ograniczenie słodyczy i węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym, nieprzekraczanie dziennego zapotrzebowania kalorycznego, codzienne uwzględnianie w diecie dużej ilości warzyw, a także dbanie o nawodnienie organizmu. Aktywność fizyczna nie musi się wiązać z zakupem karnetu na siłownię, wystarczą codzienny energiczny marsz, regularna gimnastyka, odpowiedni dla osób w każdym wieku nordic walking lub inna ulubiona aktywność. Obowiązkowy punkt profilaktyki to regularne sprawdzanie poziomu glukozy we krwi. Ważne, by badanie było wykonane w laboratorium (nie glukometrem), rano, na czczo (8-14 godzin od ostatniego posiłku).

W Polsce na cukrzycę choruje ok. 3 mln osób. Nie musimy dołączać do tej grupy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.