Miał budować potęgę rosyjskiego imperium, a zamiast tego stanął do walki o wolność Polski. Miał zginąć przed plutonem egzekucyjnym, ale przeżył 10 lat syberyjskiego zesłania. Miał zostać złamany przez carskich oprawców, tymczasem właśnie na Syberii odnalazł drogę, która zaprowadziła go do świętości. W losach Józefa Kalinowskiego, późniejszego karmelity o. Rafała, jak w soczewce skupiły się najważniejsze doświadczenia polskiego XIX stulecia: niewola, powstanie, zesłanie i niezłomna wiara w sens ponoszonej ofiary.

Sumienie oficera

Przyszedł na świat 1 września 1835 r. w Wilnie. Jego ojciec, Andrzej Kalinowski, był profesorem matematyki i dyrektorem Instytutu Szlacheckiego. Matkę stracił, gdy miał zaledwie 2 miesiące, pomocną w jego wychowaniu była więc macocha Zofia z Puttkamerów, córka Maryli Wereszczakówny, wielkiej młodzieńczej miłości Adama Mickiewicza. Józef był uczniem wybitnie uzdolnionym: Instytut Szlachecki ukończył ze złotym medalem, później studiował agronomię, wreszcie inżynierię wojskową w Petersburgu. Został oficerem armii rosyjskiej, specjalistą od fortyfikacji i budowy dróg. Pracował również przy projektowaniu linii kolejowej łączącej Kursk, Kijów i Odessę. Miał przed sobą perspektywę błyskotliwej kariery w służbie imperium Romanowów. Przeżywał wówczas okres oddalenia od Kościoła. Jego świętość rodziła się stopniowo, pośród rozterek i trudnych wyborów.